II SA/Kr 613/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi B. W., K. C., W. T., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 marca 2026 r. znak: SKO.GN/4160/19/2026 w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz B. W., K. C., W. T. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wójt Gminy K. postanowieniem z 16 stycznia 2026 r., znak sprawy: RGG.6724.1.65.2025, na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024r, poz. 1145) oraz art. 123 § 1 k.p.a. (Dz.U. 2024, poz. 572), w oparciu o postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., dla miejscowości Ł. - po rozpatrzeniu wniosku: W. T., B. W., K. C. – zaopiniował negatywnie zgodność proponowanego podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. 1,06 ha położonej w miejscowości Ł., gm. K., który przedstawiony został w załączniku graficznym stanowiącym integralną część postanowienia, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., dla miejscowości Ł. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. Nr XLVI/323/2014 z dnia 17.10.2014 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego poz. 6117 z dnia 4.11.2014 r. oraz zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Ł. w zakresie dotyczącym niektórych ustaleń planu zatwierdzoną uchwałą Rady Gminy K. Nr XLIV/330/2018 z dnia 29.05.2018 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego poz. 4257 z dnia 13.06.2018 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskodawcy zwrócili się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o podział nieruchomości oznaczonej jako działka -nr [...] o pow. 1,06 ha położonej w miejscowości Ł., gm. K. będącej własnością wnioskodawców w celu wydzielenia działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W wyniku podziału działki nr [...] miałyby powstać działki o numerach: nr [...] o pow. 0,76 ha, nr [...] o pow. 0,10 ha, nr [...] o pow. 0,10 ha, nr [...] o pow. 0,10 ha. Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Ł. (Uchwała Rady Gminy K. Nr XLVI/323/2014 z dnia 17.10.2014 r, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego poz. 6117 z dnia 4,11.2014 r. oraz Uchwała Rady Gminy K. Nr XLIV/330/2018 z dnia 29.05.2018 r. opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego poz. 4257 z dnia 13.06.2018 r.) działka nr [...] położona jest w terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem 5.MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz R - tereny rolnicze. Nowo powstałe działki budowlane o numerach [...], [...] i [...] miałyby posiadać połączenie z drogą publiczną, tj. działką nr [...] (droga gminna) poprzez projektowaną służebność gruntową o szerokości 5 m oraz drogę gminną stanowiącą działkę nr [...] w Ł. . Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno celu i przeznaczenia terenu oraz możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Proponowany podział nie spełnia wymagań określonych w § 8 pkt 2 ww. obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Ł., zgodnie z którym "podział nieruchomości powinien zapewniać: c) dostęp nowo powstających działek do drogi publicznej odpowiadający wymaganiom określonym w przepisach odrębnych: poprzez bezpośredni zjazd lub poprzez drogę wewnętrzną; sposób podłączenia działek do drogi publicznej poprzez zjazd bezpośredni określa, stosownie do przepisów o drogach publicznych, właściwy zarządca drogi". Podział geodezyjny musi uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego w taki sposób, aby nowo wydzielone działki mogły być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania, określonymi w planie. Zgodnie z pismem zarządcy drogi gminnej nr [...] z dnia 16.12.2025 r. działka nr [...] stanowi drogę wewnętrzną - transportu rolniczego -obsługującą tereny rolne do niej przyległe. Stan techniczny tej drogi, jak również jej parametry w tym szerokość, nie pozwalają na obsługę komunikacyjną terenów budowlanych. Wobec tego nowo wydzielone działki nie mają zapewnionego dostępu do drogi publicznej, ponieważ dojazd przez działkę nr [...] nie może stanowić dostępu do działek budowlanych. W związku z powyższym brak jest podstaw do pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, przedstawionego na załączniku graficznym będącym integralną częścią postanowienia, bowiem wydzielone w wyniku podziału działki nie spełniają warunków określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nie będą mogły zostać zagospodarowane zgodnie z ustaleniami planu z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej. Mając na uwadze powyższe, wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni 1,06 ha w obrębie Ł., gm. K., nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K., dla miejscowości Ł. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy K. Nr XLVI/323/2014 z dnia 17.10.2014 r. oraz zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Ł. w zakresie dotyczącym niektórych ustaleń planu, zatwierdzoną uchwałą Rady Gminy K. Nr XLIV/330/2018 z dnia 29.05.2018 r. Zażalenie wnieśli W. T., B. W., K. C., działający przez pełnomocnika adwokata, który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, tj.: - art. 93 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne uznane, że projektowany podział przedmiotowej działki byłby sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie zostałby zapewniony wymagany prawem dostęp do drogi publicznej, gdyż droga (wewnętrzna, ale stanowiąca własność Gminy) poprzez którą miałby być zapewniony dostęp do projektowanych działek nie spełnia standardów drogi komunikacyjnej dla terenów budowlanych, - art. 7. art. 7a oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady uwzględniania słusznego interesu strony oraz rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez pozytywne zaopiniowanie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości. Wniósł również o przeprowadzenie przez SKO w Krakowie dowodu z analizy bezpośredniego otoczenia działki [...] w Ł. , analizę dróg sąsiednich, za pomocą narzędzi i zasobów z serwisu Geoportal. W uzasadnieniu zażalenia rozszerzono podniesione zarzuty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 6 marca 2026 r. znak SKO.GN/4160/19/2026 działając na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 3 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz.1145 z późn.zm.), miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., dla miejscowości Ł., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. Nr XLVI/323/2014 z dnia 4.11.2014 r. oraz zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Ł. w zakresie dotyczącym niektórych ustaleń planu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. Nr XLIV/330/2018 z dnia 29.05.2018 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025, poz.1691) – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 16 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zważyło, co następuje: "Z treści art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4 ustawy). Przedmiotem kontroli instancyjnej jest postanowienie wydane z upoważnienia Wójta Gminy K. z dnia 16 stycznia 2026 r. negatywnie opiniujące przedłożony wstępny projekt podziału co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K. nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 1,06 ha, położonej w miejscowości Ł., gm. K., według załącznika graficznego stanowiącego integralną część ww. postanowienia, w kontekście celu wniosku, zgłoszonego na wniosek właścicieli nieruchomości (wypis z księgi wieczystej w aktach sprawy). W ramach kontroli instancyjnej Kolegium stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do jego uchylenia. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania przed organem I instancji był wniosek W. T., B. W., K. C. z dnia 05.11.2025 r. (data wpływu do urzędu - dowód w aktach sprawy). Wniosek obejmował zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości, składającej się z działki nr [...] o pow. 1,06 ha, położonej w miejscowości Ł., gm. K.. W wyniku podziału działki nr [...] miałyby powstać działki o numerach: nr [...] o pow. 0,76 ha, nr [...] o pow. 0,10 ha, [...] o pow. 0,10ha, nr [...] o pow. 0,10 ha. Z akt sprawy wynika, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K., dla miejscowości Ł., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. Nr XLVI/323/2014 z dnia 4.11.2014 r. orz zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Ł. w zakresie dotyczącym niektórych ustaleń planu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 29.05.2018 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego póz. 4257 z dnia 13.06.2018 r. w § 8 pkt 2 określa zasady podziału nieruchomości, zgodnie z którym "podział nieruchomości powinien zapewniać: c) dostęp nowo powstających działek do drogi publicznej odpowiadający wymaganiom określonym w przepisach odrębnych: poprzez bezpośredni zjazd lub poprzez drogę wewnętrzną; sposób podłączenia działek do drogi publicznej poprzez zjazd bezpośredni, określa stosownie do przepisów ustawy o drogach publicznych, właściwy zarządca drogi". W ramach kontroli instancyjnej Kolegium stwierdza, że organ I instancji negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości, uznając, że nie spełnia on przesłanek wynikających z art. 93 ust. 1-3 cyt. na wstępie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności w zakresie zapewnienia wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej oraz możliwości ich samodzielnego zagospodarowania zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ustalenia organu I instancji są prawidłowe. W odpowiedzi na zarzuty podniesione w zażaleniu, w szczególności twierdzenie skarżącego, iż brak aktualnego dostępu do projektowanych działek do drogi publicznej nie stanowi przeszkody do dokonania podziału, albowiem dostęp taki może zostać ukształtowany w przyszłości, nie zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając powyższe należy wskazać, że stanowisko to pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 93 ust. 3 cyt. na wstępie ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wprowadza jednoznaczną, materialnoprawna przesłankę dopuszczalności podziału, polegającą na zapewnieniu projektowanym działkom dostępu do drogi publicznej. W zakresie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z analizy bezpośredniego otoczenia działki [...] w Ł. , analizy dróg sąsiednich za pomocą narzędzi i zasobów z serwisu Geoportal 350 Kolegium stwierdza, iż Mapa Interaktywna Gminy K. - identyfikator działki nr [...] - [...] jest zgodna z mapą zasadniczą znajdującą się w aktach sprawy, co dodatkowo wzmacnia stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie. Niniejsze postanowienie jest ostateczne." B. W., K. C., W. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 marca 2026 r. znak: SKO.GN/4160/19/2026. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie: - przepisów prawa materialnego, to jest art. 93 ust. 1, 2, 3 u.g.n. poprzez wadliwe przyjęcie, że wstępny projekt podziału nieruchomości nie spełnia przesłanek wynikających z art. 93 ust. 1, 2, 3 u.g.n., w szczególności, że projekt wydzielanych działek nie zapewnia im dostępu do drogi publicznej oraz stwierdzenie niezgodności planu podziału z MPZP w sytuacji, w której wszelkie przesłanki warunkujące możliwość przeprowadzenia podziału zostały przez skarżących spełnione i wykazane; - naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz 144 k.p.a. - poprzez naruszenie zasad w nich wskazanych oraz nieuwzględnienie istniejącego stanu faktycznego, błędną ocenę dowodów, a jednocześnie nienależyte odniesienie się do twierdzeń skarżących, co doprowadziło do błędnego stanowiska, że wstępny projekt podziału działki nr [...] nie gwarantuje wydzielanym działkom dostępu do drogi publicznej w sposób zgodny z wymogami ustawy i uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego; - naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 80 k.p.a. zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, a to przez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych mających decydujące znaczenie dla prawnej oceny sytuacji prawnej skarżących oraz dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż twierdzenia skarżących dotyczące braku konieczności ustanowienia służebności drogi koniecznej odnoszą się do rzekomego założenia, iż dzielone działki nie muszą spełniać kryterium dostępu do drogi publicznej, podczas gdy dotyczyły one braku potrzeby ustanawiania tego prawa tym konkretnym momencie z uwagi na istnienie dostępu do drogi wewnętrznej dla wszystkich projektowanych działek, a to ze względu na pozostawanie ich we współwłasności dotychczasowych właścicieli. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu do wydania nowego postanowienia pozytywnie opiniującego podział nieruchomości, o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle powołanych przepisów ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga była zasadna. Kontrolując zaskarżone postanowienie, zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium legalności, Sąd stwierdził, że narusza ono przepisy prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. skutkuje wyeliminowaniem go z obrotu prawnego, poprzez jego uchylenie. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 16 stycznia 2026 r. Organ odwoławczy, w przytoczonym w całości przez Sąd w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, lakonicznym uzasadnieniu swojego postanowienia zaprezentował jedynie gołosłowne, deklaratywne, arbitralne stwierdzenie o prawidłowości rozstrzygnięcia I instancji, ale nie przedstawił żadnych swoich rozważań ani argumentacji, które mogłyby wskazywać, że organ odwoławczy powtórnie rozpoznał sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie skonfrontował materiału dowodowego zalegającego w aktach administracyjnych z treścią przepisów prawa określających warunki i zasady podziału nieruchomości, nie odniósł się także do zarzutów zażalenia. Taki sposób działania organu II instancji nie zasługuje na akceptację, ze względu na ustanowioną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Należy tu podkreślić, że jedną głównych i podstawowych zasad postępowania administracyjnego regulowanego w K.p.a. jest, iż organ II instancji po raz drugi rozpoznaje sprawę merytorycznie. Zgodnie z art. 140 K.p.a. w administracyjnym postępowaniu odwoławczym w sprawach nieuregulowanych odrębnie w szczególnym przepisie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Wniesienie odwołania (zażalenia) przenosi zatem na organ odwoławczy kompetencje i powinności do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją (postanowieniem) organu I instancji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, a także treścią art. 138 K.p.a., organ odwoławczy nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rozstrzygnięcie to polega na ponownym rozpoznaniu sprawy merytorycznie w jej całokształcie w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ ten musi ocenić przez pryzmat zarzutów stron postepowania, czy na tle określonego stanu faktycznego, organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie (por. np.: wyroki: WSA w Kielcach z 1 października 2020 r. sygn. I SA/Ke 234/20, LEX nr 3063720, WSA w Gliwicach z 29 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Gl 1419/21 LEX nr 3354214). Brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji (postanowienia) II instancji ponownej oceny całokształtu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanowi dodatkowo naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Brak ustosunkowania się przez organ II instancji do kwestii, które są prawnie doniosłe oraz brak odniesienia się do zarzutów zażalenia, jest uchybieniem noszącym cechę naruszenia prawa w stopniu mającym także istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zaniechanie tego obowiązku przez organ odwoławczy trzeba ocenić jako uchybienie przepisom procesowym w stopniu istotnym, co musi powodować uchylenie zaskarżonego postanowienia, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Należy podkreślić, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stanowi konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66). Artykuł 78 Konstytucji stanowi bowiem także gwarancję obiektywnej i realnej kontroli instancyjnej, której celem jest zapobieganie pomyłkom i arbitralności w pierwszej instancji (por. wyrok TK z dnia 12 czerwca 2002 r., P 13/01, OTK ZU 2002, nr 4A, poz. 42, s. 564). Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest ustalić zakres postępowania wyjaśniającego, niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, poddać ocenie materiał dowodowy, ewentualnie materiał ten uzupełnić, w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Działanie Kolegium w sposób oczywisty naruszyło zasadę dwuinstancyjności, o której mowa wyżej. Skutki naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania są doniosłe. Wydanie zaskarżonego postanowienia z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako naruszenie prawa powodujące wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok NSA z 30 marca 2004 r. sygn. FSK 169/04 czy też wyrok z 9 lutego 2022 r., sygn. I SA/Kr 1521/21 – przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić trzeba, że utrzymanie w mocy decyzji (postanowienia) nie oznacza, iż organ odwoławczy nie musi przeprowadzić postępowania odwoławczego, polegającego na zbadaniu sprawy i podjęciu ponownego rozstrzygnięcia. Sformułowanie "utrzymanie w mocy" jest określeniem, które wskazuje jedynie formalnie na utrzymanie w mocy bytu decyzji organu pierwszej instancji, ale i oznacza zarazem, że treść rozstrzygnięcia organu II instancji, choć tożsama z rozstrzygnięciem organu I instancji, stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ wyższego stopnia postępowania, czego nie odnotowano na gruncie badanej sprawy. Co więcej, dwuinstancyjność postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji, nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w ocenianym rozstrzygnięciu organu I instancji. Nie może być tak, że odesłanie do uzasadnienia decyzji I instancji zastępuje w tym przypadku ocenę, którą winien dokonać ponownie organ odwoławczy. Istnieje obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2011 r., sygn. II FSK 1561/09). Uzasadnienie postanowienia II instancji w zakresie ww. opisanym należy w niniejszej sprawie uznać we wskazanych kluczowych kwestiach za lakoniczne, pobieżne, ogólnikowe i zawierające zbędne powtórzenia. W tej sytuacji doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Stosowne ustalenia i rozważania nie znalazły się w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Za dalece niewystarczające należy uznać w tym zakresie skwitowanie przez organ odwoławczy, że: "W ramach kontroli instancyjnej Kolegium stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do jego uchylenia." oraz że: "W ramach kontroli instancyjnej Kolegium stwierdza, że organ I instancji negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości, uznając, że nie spełnia on przesłanek wynikających z art. 93 ust. 1-3 cyt. na wstępie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności w zakresie zapewnienia wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej oraz możliwości ich samodzielnego zagospodarowania zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ustalenia organu I instancji są prawidłowe.". Kolegium nie przedstawiło żadnych własnych rozważań, a z uzasadnienia postanowienia Kolegium nie sposób się nawet dowiedzieć, czy wskazując na brak zapewnienia wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej Kolegium miało na myśli brak dostępu do drogi gminnej stanowiącej działkę nr [...] w Ł. , czy też do gminnej drogi publicznej, tj. działki nr [...]. Pozostałe zarzuty skargi o tyle nie mają obecnie znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia Sądu i przedwczesnym byłoby odnoszenie się do nich przez Sąd, że skoro przeprowadzona przez organ odwoławczy kontrola postanowienia wydanego przez organ I instancji jest wadliwa, to postępowanie odwoławcze musi zostać ponownie przeprowadzone przez organ odwoławczy. Sąd przy tym podkreśla, że nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu odwoławczego w ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Chcąc odnieść się merytorycznie do okoliczności sprawy i zarzutów skargi, Sąd w istocie musiałby dokonać kontroli legalności postanowienia Wójta, bowiem postanowienie SKO, poza tym, że formalnie zostało wydane, to jednak merytorycznie nie wnosi nic do sprawy. W tych okolicznościach niezgodne z prawem postanowienie SKO należało uchylić, o czym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu i ponownie rozpozna sprawę odnosząc się do zarzutów zażalenia, czego organ w zaskarżonym postanowieniu całkowicie zaniechał. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących B. W., K. C., W. T. kwotę 597 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi 100 zł, koszt zastępstwa prawnego 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.