Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 58/26

Wyrok WSA w Krakowie z 22 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 58/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
22 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel SWSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Z. R. i P. R. na decyzję nr 569/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 października 2025 r., znak: WOB.7721.327.2020.MULE w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją nr 750/2020 z 22 czerwca 2020 r. znak: ROIK III.5160.41.2015.TZA odmówił stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji własnej nr 166/09 z 30 czerwca 2009 r. znak: ROiK II/III.SGA/JGO-7355-186/08, nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118), dalej "P.b.", inwestorowi P. R. rozbiórkę nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] - N. H. przy ul. C. w K., wybudowanego bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że przedmiotem postępowania był wniosek P. R., reprezentowanego przez radcę prawnego, z 30 kwietnia 2015r., o stwierdzenie wygaśnięcia, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), dalej: "K.p.a.", ww. ostatecznej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., Jako przyczynę odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. organ I instancji wskazał brak zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji określonych w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. PINB stwierdził, że po ponownym merytorycznym zbadaniu decyzji z 30 czerwca 2009 r. i poprzedzającego ją postępowania wyjaśniającego, została ona wydana prawidłowo. P. R., reprezentowany przez adwokata, B. U. i K. R. wnieśli odwołania od ww. decyzji. Zarzucili m.in., że wykonanie decyzji rozbiórkowej będzie wiązało się albo z koniecznością dokonania rozbiórki budynku na sąsiedniej działce, tj. na działce nr ewid. [...] obr. [...] - N. H. przy ul. C. w K. albo z realnym niebezpieczeństwem zawalenia się budynku znajdującego się na tej działce. W ocenie odwołujących w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego uniemożliwiająca wykonanie decyzji, albowiem przed wydaniem decyzji z 2009 r. nie istniały opinie i ekspertyzy zalegające w aktach sprawy oraz załączone do skargi autorstwa mgr inż. W. N. z których - zdaniem odwołujących - wynika, że decyzja PINB z 30 czerwca 2009 r. jest niewykonalna. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nr 569/2025 z 30 października 2025 r. znak: WOB.7721.327.2020.MULE, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z 22 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji opisał przebieg postępowania i uzasadnił przyjęty w sprawie krąg stron postępowania. Przedstawił przy tym zmiany własnościowe zaistniałe wobec działki nr [...] (Z. R. został obdarowany przez P. R., na dzień wydania decyzji działka miała nr [...]). Kolejno organ odwoławczy przywołał i wyjaśnił treść instytucji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji unormowanej w art. 162 K.p.a. Następnie MWINB wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 marca 2013 r. sygn. II OSK 2301/11 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 19 lipca 2011 r. sygn. VII SA/Wa 991/11, oddalającego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 lutego 2011 r. znak: DON/ORZ/7100/1866/10/11 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. Z kolei wyrokiem z 10 marca 2017 r. sygn. II OSK 1655/15 NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 25 lutego 2015 r. sygn. II SA/Kr 1765/14 w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. po wznowieniu postępowania. Organ II instancji wskazał, że opracowanie zatytułowane: "Opis techniczny. Ekspertyza techniczna budynku biurowo-magazynowego na dz. nr [...], ul. [...] w K. – N. H., Obr [...], wskazująca przeciwskazania do przeprowadzenia częściowej rozbiórki, sporządzona przez W. N. 2 grudnia 2013 r., była już powoływana o oceniana w ww. postępowaniu wznowieniowym. Organ odwoławczy podkreślił, że już w ww. postępowaniu w uzasadnieniu poddanej sądowej kontroli decyzji wyjaśnił, iż wskazanie w sentencji decyzji jedynie nr działki [...] nie oznacza, że nakaz rozbiórki dotyczy jedynie części budynku znajdującej się na tej działce. WSA w Krakowie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 25 lutego 2015 r. sygn. II SA/Kr 1765/14 stwierdził, że skoro z sentencji decyzji wynika, że rozbiórką objęta jest "nadbudowa pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego na działce nr [...]", to fakt usytuowania części ww. budynku na sąsiedniej działce nr [...] nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. MWINB podkreślił, że zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała już po jej wydaniu, a nie przed jej wydaniem lub w momencie jej wydania. Organ odwoławczy nie stwierdził takiej zmiany stanu faktycznego po dacie wydania spornej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. Nie ma wątpliwości, że budynek na działce nr [...] istniał już w dacie wydania decyzji, co przyznał sam inwestor w odwołaniu, wskazując, że oba budynki powstały w tym samym czasie. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że argumentacja inwestora, który z faktu istnienia drugiego budynku na działce nr [...] wywodzi zagrożenie przy wykonywaniu rozbiórki pierwszego budynku realnym niebezpieczeństwem zawalenia drugiego z budynków, nie może prowadzić do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Podsumowując MWINB wskazał, że okoliczności podawane przez inwestora we wniosku z 30 kwietnia 2015 r. jako uzasadnienie dla stwierdzenia niewykonalności decyzji oparte są na niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., a nie niewykonalności skutkującej bezprzedmiotowością w rozumieniu art. 162 K.p.a., przy czym w sprawie nieważności postępowanie zakończyło się wyrokiem NSA negatywnym dla inwestora, stwierdzającym brak podstaw do kwestionowania spornej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. w trybie nieważnościowym. Organ II instancji omówił różnice w postępowaniu w obu ww. trybach, popierając swoje stanowisko orzecznictwem sądów administracyjnych. Odpowiadając na zarzuty związane z wejściem w życie uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "C. – R. ulicy G. (Dz.Urz.Woj.Mał. z 2018 r. poz. 1153), dalej "m.p.z.p.", MWINB stwierdził, że uchwalenie nowego planu nie powoduje bezprzedmiotowości wcześniej wydanych decyzji rozbiórkowych w stanie prawnym sprzed zmiany. Końcowo organ odwoławczy uzasadnił brak bezprzedmiotowości związanej ze zmianą właściciela działki nr [...], bowiem obowiązek rozbiórki orzeczony sporną decyzją nie ma charakteru osobistego, związanego ściśle z adresatem. Okoliczność ta będzie miała znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym. Z. R. i P. R., reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 569/2025 z 30 października 2025 r. znak: WOB.7721.327.2020.MULE. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli przez organ II instancji, przejawiającej się w nieuzasadnionym stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. umożliwiające stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., w wyniku błędnego uznania, że okoliczność, że wykonanie ww. decyzji będzie się wiązało albo z koniecznością dokonania rozbiórki budynku na sąsiedniej działce, tj. na działce nr [...], albo z realnym niebezpieczeństwem zawalenia się budynku znajdującego się na tej działce nie świadczy o tym, że ww. decyzja stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., pomimo tego, że: - wykonanie ww. decyzji powoduje albo konieczność dokonania rozbiórki budynku posadowionego na sąsiedniej działce tj. na działce nr [...], której współwłaścicielkami są B. R. i K. R. (księga wieczysta nr [...]), nie zaś wnioskodawca, ewentualnie że wykonanie ww. decyzji rodzi realne niebezpieczeństwo zawalenia się budynku posadowionego na działce nr [...] podczas dokonywania rozbiórki budynku posadowionego na działce nr [...]; - błędne jest przekonanie, że obiekt zlokalizowany na działce numer [...] istniał już w czasie realizacji przez P. R. nadbudowy pięciu kondygnacji, gdyż obiekt na działce numer [...] był realizowany na podstawie pozwolenia na budowę w tym samym czasie, co obiekt na działce [...]; Z tego też względu oba budynki są konstrukcyjnie połączone (mają wspólną klatkę schodową i część instalacji), a co byłoby niemożliwe, gdyby inwestycja na działce numer [...] była realizowana później niż inwestycja na działce numer [...]; - w decyzji wskazano tylko jedną nieruchomość natomiast budynek znajdował się na dwóch nieruchomościach (aktualnie znajduje się na 4 nieruchomościach: [...], [...], [...], [...]); - w decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. nie wskazano w ogóle terminu rozbiórki; - treść sentencji ww. decyzji nie odzwierciedla uzasadnienia zawartego w decyzji – w uzasadnieniu istnieje jedynie lakoniczne odniesienie do opinii biegłego powołanego w całkowicie innym postępowaniu; - treść sentencji spornej decyzji nie opisuje czynności, jakie należy wykonać, a które zmierzają do wykonania decyzji; brak jest odniesienia do sposobu wyburzenia budynku, zasad rozdzielenia ścian wspólnych, zasad obsługi sieci wewnętrznych, zasad zabezpieczenia terenu w trakcie prowadzenia robót rozbiórkowych. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: a) ekspertyzy technicznej budynku posadowionego na dz. nr [...], [...], [...] i [...], z sierpnia 2025 r., sporządzonej przez inżyniera budownictwa o specjalności konstrukcyjno-budowlanej W. N.; b) z zalegającego w aktach sprawy oświadczenia ww. inżyniera z 19 sierpnia 2025 r., pkt a) - b) celem wykazania faktu wykonania opisanego ww. dokumentach budynku zgodnie ze sztuką budowlaną oraz celem wykazania faktu skutków dla nieruchomości skarżącego w przypadku dokonania rozbiórki budynku posadowionego na działce nr [...]; c) postanowienia PINB z 9 września 2025 r., znak: RPE.52.19.2022.MKW, celem wykazania faktu prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wykonania zastępczego oraz wysokości kosztów tego wykonania zastępczego; d) fotokopii opinii technicznej z dnia 4 września 2025 r., nr: 2/2025/ORSB/E; e) wydruku artykułu prasowego: https: / /www.[...] pkt d) - e) celem wykazania faktu nierzetelności ustalenia kosztów wykonania zastępczego, powstania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania spornej decyzji PINB. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli m.in. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skarżący rozwinęli swoją argumentację, podnosząc m.in., że art. 48 P.b. nie ma zastosowania, gdy rozbudowa budynku została dokonana w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na tyle trwale, że rozbiórka rozbudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 25 marca 2026 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: a) decyzji z 21 marca 1988 r. nr: UAN - 8381/800/88 o pozwoleniu na budowę na działce nr [...], na okoliczność posiadania przez właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ostatecznego pozwolenia na budowę; b) 1 strony dziennika budowy nr [...] z 8 kwietnia 2011 r. "kontynuacja" na okoliczność posiadania przez właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] dziennika budowy; c) kopii wykazu zmian gruntowych z 12 października 1991 r., celem wykazania faktu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] oraz celem wykazania faktu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]; d) kopii wykazu zmian gruntowych z 29 maja 2000 r., celem wykazania faktu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] oraz celem wykazania faktu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]; e) kopii mapy z projektem podziału nieruchomości z 2021 r., celem wykazania faktu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]; f) protokołu oględzin z 28 sierpnia 2025 r., znak: ROiK.II.5140.53.2025.MOC, celem wykazania faktu posadowienia na działce nr [...] części nadbudowanej budynku nad istniejącym budynkiem parterowym na działce nr [...]. Na rozprawie 8 kwietnia 2026 r.: - pełnomocnik skarżących (adwokat) wniósł o zarządzenie zwrotu odpowiedzi na skargę ze względu na niedoręczenie jej przez organ bezpośrednio pełnomocnikowi; - Sąd postanowił oddalić wniosek o zwrot odpowiedzi na skargę i dopuścić dowody z dokumentów przedłożonych przy skardze i piśmie skarżących z 25 marca 2026 r. na okoliczność ich treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "P.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja MWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB orzekającą, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. inwestorowi P. R. rozbiórkę samowolnej nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego, zlokalizowanego na działce nr [...], wybudowanego bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do jej uchylenia. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prowadziły, na wniosek inwestora, postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę ww. obiektu. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji konieczne jest zatem spełnienie łącznie przesłanek: 1) decyzja stała się bezprzedmiotowa, 2) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Brak którejkolwiek z ww. przesłanek powoduje niemożność stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Odmowę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji uzasadniać może zatem choćby tylko brak jej bezprzedmiotowości. Taki właśnie zaś stan ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Decyzja rozbiórkowa, objęta wnioskiem inwestora o stwierdzenie jej wygaśnięcia, została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 P.b., czego nie kwestionuje skarżący, wobec nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych na istniejącym wcześniej budynku parterowym, zlokalizowanym na działce nr [...], dokonanej bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie świadczy o niczym przeciwnym fakt dysponowania przez inwestora decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Urbanistyki i Architektury Nadzoru Budowlanego i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego K. – N. H. z 21 marca 1988 r. nr: UAN - 8381/800/88 o pozwoleniu na budowę warsztatu rzemieślniczego produkcji listew podłogowych i boazerii, która to inwestycja została zrealizowana znacznie wcześniej niż sporna samowolna nadbudowa. Nie ulega wątpliwości, że kwestionowana obecnie przez skarżących decyzja PINB z 30 czerwca 2009 r., jest ostateczna i prawomocna w wyniku zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. W dalszym ciągu istnieje zobowiązany do wykonania tej decyzji podmiot (podmioty), a nakazany obowiązek wynika z nadal obowiązującej normy prawnej. Jak słusznie dostrzegł MWINB, skarżący zakwestionowali odmowę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., powtarzając podniesioną w postępowaniu administracyjnym argumentację, że wykonanie tej decyzji będzie wiązało się albo z koniecznością dokonania rozbiórki budynku na sąsiedniej działce nr [...] albo z realnym niebezpieczeństwem zawalenia się budynku znajdującego się na tej działce. W ocenie skarżących w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego uniemożliwiająca wykonanie decyzji albowiem przed wydaniem decyzji z 2009 r. nie istniały opinie i ekspertyzy zalegające w aktach sprawy oraz załączone do skargi, z których zdaniem skarżących wynika, że decyzja PINB z 30 czerwca 2009 r. jest niewykonalna. Sąd podziela stanowisko zajęte przez organ II instancji, że argumenty podniesione jako uzasadnienie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. nie są oparte na zmianie okoliczności faktycznych, ale na twierdzeniu skarżących, że okoliczności faktyczne ustalone już na etapie wydawania decyzji skutkują konkretnymi trudnościami przy wykonaniu obowiązku wynikającego z tej decyzji (kwestie dotyczące wzajemnego usytuowania i powiązania budynków na działkach nr [...] i [...]). Podobnie należy ocenić poszczególne zarzuty co do treści sentencji i uzasadnienia decyzji rozbiórkowej. Z kolei podnoszone w postępowaniu sądowym argumenty dotyczące dokonanej później zmiany właścicieli i podziału działek nie mogą prowadzić do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej. Nie ma bowiem wątpliwości co do tego, że budynek zlokalizowany na działce oznaczonej w dniu wydania decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. nr 216/179 istniał już w dniu wydawania przez PINB tej decyzji. Powołane przez skarżących orzeczenia, kwestionujące błędne oznaczenie nieruchomości rozbiórkowych, wiązały się z wymogiem jednoznacznej identyfikacji zakresu orzeczonej rozbiórki, co w niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości NSA, a czemu dał wyraz w uzasadnieniu swoich wyroków. MWINB słusznie zwrócił bowiem uwagę, że ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji z 30 czerwca 2009 r. (postępowanie zakończone decyzją MWINB nr 718/2014 z 15 października 2014 r. znak: WOB.7721.504.2014.APAZ/ABUR, utrzymującą w mocy decyzję PINB nr 240/2014 z 3 lipca 2014 r. znak: ROiK III.5160.76.2014.KBK, którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r.) doprowadziły do konkluzji, że w dniu wydawania tej decyzji nadbudowany budynek zlokalizowany na działce [...] w części znajdował się na działce nr [...] i był powiązany konstrukcyjnie z budynkiem posadowionym na działce nr [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 25 lutego 2015 r. sygn. II SA/Kr 1765/14, którym oddalono skargę na ww. decyzję MWINB z 15 października 2014 r. (skargi kasacyjne od ww. wyroku zostały oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2017 r. sygn. II OSK 1655/15). W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał m.in., że analiza dokumentów przedłożonych w administracyjnych aktach sprawy prowadzi do wniosku, że PINB prowadząc postępowanie zakończone wydaniem decyzji pierwotnej z 30 czerwca 2009 r. miał wiedzę o tym, że część przedmiotowego budynku sytuowanego na działce nr [...], którego dotyczy nakaz rozbiórki zlokalizowana jest także na sąsiedniej działce nr [...]. Wskazują na to przedłożone w aktach administracyjnych wyrysy z map ewidencyjnych w tym wyrys z dnia 18 lutego 2009 r. (k. 133 akt adm.). PINB przed wydaniem decyzji z 30 czerwca 2009 r. posiadał również kopię wniosku z 17 listopada 2008 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na rozbudowę, w którym inwestor określił, iż wnosi o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy "budynku warsztatowo-biurowego o część gospodarczą — przechowalnia płodów rolnych położonego na działce nr [...] i [...] r.", a zatem organ wiedział, przed wydaniem decyzji z 30 czerwca 2009 r., że nadbudowany budynek znajdował się w części na działce również na działce nr [...]. Sąd w sprawie niniejszej podziela stanowisko NSA, że w jej swoistych okolicznościach fakt sytuowania przedmiotowego budynku - którego nadbudowa została objęta nakazem rozbiórki - nie tylko na działce nr [...], ale również na działce sąsiedniej nr [...], nie ma istotnego znaczenia dla wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, ponieważ z sentencji wynika jednoznacznie, że nakazem rozbiórki objęta jest "nadbudowa pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego na działce nr [...]". Powyższe konkluzje potwierdza szczegółowe uzasadnienie decyzji rozbiórkowej. Nadto z protokołu kontroli przeprowadzonej na budowie przedmiotowej nadbudowy 13 listopada 2008 r. wraz z załączonymi do protokołu fotografiami wynika, że organ miał wiedzę na temat połączenia nadbudowy z budynkami znajdującymi się na działkach sąsiednich. Tym samym zostało przesądzone przez NSA w ww. wyroku, że PINB prowadząc postępowanie zakończone decyzją pierwotną z 30 czerwca 2009 r. miał wiedzę o tym, iż część przedmiotowego budynku sytuowanego na działce nr [...], którego dotyczy nakaz rozbiórki zlokalizowana jest także na sąsiedniej działce nr [...], jak również na temat połączenia nadbudowy z budynkami znajdującymi się na działkach sąsiednich. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że niewykonalność, która istnieje od dnia wydania decyzji, jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., natomiast przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest tylko taka niewykonalność, która powstała już po wydaniu tej decyzji (por. wyrok NSA z 12 października 2022 r. sygn. III OSK 2032/21). Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odrębnym od trybu przewidzianego w art. 162 K.p.a., czyli od stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, polegającej na tym, że nie mogą być stosowane zamiennie. To oznacza, że jedna i ta sama wada decyzji nie może być podstawą do wzruszenia decyzji w dwóch różnych trybach nadzwyczajnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2019 r. sygn. IV SA/Wa 2931/18). Z tego też powodu wszystkie te okoliczności, które podnoszone są w przedmiotowej sprawie jako uzasadnienie dla niewykonalności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., a dotyczą niewykonalności od dnia wydania decyzji, nie mogą być podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji. Okoliczności te mogłyby być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, prowadzonym na podstawie art. 156 K.p.a. MWINB słusznie podkreślił przy tym, że w stosunku do spornej decyzji rozbiórkowej PINB z 30 czerwca 2009 r. było prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, zakończone decyzją GINB z 16 lutego 2011 r. znak: DON/ORZ/7100/1866/10/11, utrzymującą w mocy decyzję MWINB z 3 listopada 2010r. znak: WOA.APAZ.50-79-10, którą odmówiono stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. Co istotne i decydujące, WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 19 lipca 2011 r. sygn. VII SA/Wa 991/11 oddalił skargę na ww. decyzję GINB z 16 lutego 2011 r. Skarga kasacyjna od ww. wyroku została oddalona wyrokiem NSA z 22 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2301/11. Wobec powyższego trafnie organ II instancji stwierdził, że NSA i WSA prawomocnie przesądziły, że decyzja PINB z 30 czerwca 2009 r. nie jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana konkretna kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (por. np.: wyroki NSA: z 19 września 2024 r. sygn. III OSK 2555/22, z 10 września 2009 r. sygn. I FSK 123/09). Z uwagi na powyżej wskazane okoliczności jako bezzasadny należało ocenić podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Odpowiadając na przywołane przez skarżących stwierdzenie, że "art. 48 P.b. nie ma zastosowania, gdy rozbudowa budynku została dokonana w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na tyle trwale, że rozbiórka rozbudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części (wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. II OSK 1630/14, LEX nr 1987048), należy wyjaśnić dwie istotne odrębności z niniejszym stanem faktycznym, stanowiące o nieadekwatności ww. wywodu do przedmiotowej sprawy. Po pierwsze, w sprawie sygn. II OSK 1630/14 poprzednicy prawni skarżących mieli ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, która została usunięta z obrotu prawnego dopiero po zrealizowaniu części budowy (wyrok II SA/Wr 43/13). Po drugie decyzja rozbiórkowa dotyczyła części ocieplenia budynku styropianem, opasek okiennych, płotków śniegowych, podbitek drewnianych, kół ozdobnych w szczytach, dwu owali z napisem [...], tarczy herbowej z piaskowca i zegara elewacyjnego, itp., zatem w żadnej mierze nie jest podobna do nadbudowania pięciu kondygnacji mieszkalnych na parterowym budynku usługowym. Mając na uwadze powyższe Sąd stoi na stanowisku, że zrealizowana przez organ nadzoru budowlanego kompetencja do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego (nadbudowanego) samowolnie i sprzecznie z przepisami, nie staje się bezprzedmiotowa (nie traci swojego normatywnego sensu) z tego powodu, że zobowiązany do rozbiórki obdarował inną osobę sporną nieruchomością, czy też z powodu, że działki podzielono. Rację ma zatem organ odwoławczy twierdząc, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 162 § 1 K.p.a., bowiem podnoszone przez skarżących twierdzenia nie oznaczają niewykonalności decyzji, a zatem stanu bezprzedmiotowości, umożliwiającego stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodne z prawem i uzasadnione było zatem wydanie zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, że bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej jest konieczną przesłanką do stwierdzenia jej wygaśnięcia, a w niniejszej sprawie ona nie zachodzi. W konsekwencji brak jest podstaw do analizy pozostałych przesłanek określonych w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., takich jak wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd zwraca także uwagę, że komplikacje w postępowaniu egzekucyjnym związane z kolejnymi podziałami działki, zmianami podmiotowymi co do ich własności, a także w zakresie realizacji rozbiórki wraz z sąsiednim budynkiem lub odrębnie, nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Podsumowując Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został w postępowaniu administracyjnym ustalony prawidłowo, co nie wymagało uzupełnienia materiału dowodowego. Argumenty i dowody w sprawie zostały ocenione w adekwatny sposób. Kwestia prawna została prawidłowo przez organ rozstrzygnięta, a stosowny wywód jasno i klarownie przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z przepisami prawa. Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w odwołaniu i skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania ani materialnoprawnych. Tej w pełni pozytywnej oceny zaskarżonej decyzji nie zmieniają dopuszczone na rozprawie przez Sąd dowody zawnioskowane przez skarżących. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny