Sygnatura
II SA/Kr 552/26
Wyrok WSA w Krakowie z 17 czerwca 2026 r., II SA/Kr 552/26 – wstrzymanie robót budowlanych
Wynik
uchylono postanowienie organu II i I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 17 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie nr 70/2026 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 3 lutego 2026 roku, znak: WOB.7722.388.2025.NOGI w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego J. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. nr 530/25 znak: NB.5140.72.2025.AT, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r., póz. 418 z późn. zm., dalej: Pr. bud.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej oraz utwardzenia terenu na działkach ewid. nr [...], [...] w miejscowości W. - bez wymaganego pozwolenia na budowę, nakazał inwestorowi J. K. (dalej skarżący) zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób trzecich, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu użytkowników przyległych nieruchomości oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. Następnie po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 70/2026 Znak: WOB.7722.388.2025.NOGI z dnia 3 lutego 2026r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 i art. 144 Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Pr. bud. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że analiza akt sprawy przesłanych przez organ I instancji wykazała, iż na w/w działkach znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej z dachem drewnianym o nieregularnym kształcie i powierzchni zabudowy wynoszącej ok. 32,33 m2 posadowiony na pustakach betonowych. Zgodnie z oświadczeniem wniesionym do protokołu kontroli z dnia 21 marca 2025 r., inwestorem budowy przedmiotowego obiektu jest skarżący. Na budowę przedmiotowego obiektu zostały wniesione dwa zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Z.: - znak: AB.6743.663.2018.KB z dnia 26 października 2018 r. na budowę budynku tymczasowego o powierzchni zabudowy 34,85 m2, inwestor: skarżący wraz żoną, zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu w dniu 14 listopada 2018 r. - znak: AB.6743.850.2019.KB z dnia 14 listopada 2019 r. na budowę budynku tymczasowego o powierzchni zabudowy 34,85 m2, inwestor jw., Zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu w dniu 28 listopada 2019 r. Opisane wyżej zgłoszenia dotyczyły obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej objętego przedmiotem niniejszego postępowania. Ustalono ponadto, że obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję usługową znajduje się na przedmiotowych nieruchomościach od października 2017 r., co potwierdził w piśmie z dnia 3 lipca 2025 r. inwestor skarżący. Organ odwoławczy dokonał analizy zdjęć dostępnych na przeglądarce internetowej [...] przedstawiających przedmiotowy obiekt budowlany. I tak, na zdjęciach datowanych na miesiąc: sierpień 2018 r., sierpień 2019 r., czerwiec 2021 r., sierpień 2022 r., lipiec 2024 r., lipiec 2025 r. rzeczony obiekt budowlany znajduje się w tym samym miejscu. Stąd budowa obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej objętego przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego miała miejsce w miesiącu październiku 2017 r., przy czym od sierpnia 2018 r. do chwili obecnej brak jest podstaw do uznania ażeby lokalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego uległa zmianie. Wskazano na art. 3 pkt 3, 5 i 6 Pr. bud. Co do definicji budowy i obiektu budowlanego oraz budowli, za którą należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Katalog ten jest otwarty, przy czym objąć może jedynie obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Co istotne, z materiału dowodowego wynika, że obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej typu "bacówka" będący przedmiotem postępowania nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem, bowiem został on posadowiony na pustakach betonowych. Co więcej, w treści zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego opisano zakres robót związanych z jego budową jako: "wykonanie wykopu pod betonowe bloczki; montaż betonowych bloczków na terenie uprzednio wyrównanym (brak połączenia trwałego z gruntem); wykonanie izolacji poziomej pod ściany zewnętrzne z papy na lepiku; wykonanie ściany zewnętrznej drewnianej z słupków drewnianych 14 x 14 cm oraz od zewnątrz deski 4 cm, zgodnie z rysunkiem 02- rzut parteru; wykonanie więźby dachowej drewnianej (krokwie (6x14 cm) zgodnie z rysunkiem przekrój A-A rysunek 04; wykonanie pokrycia dachowego w postaci dranic drewnianych grubości 3 cm. umocowanych do łat drewnianych 5x5cm; montaż stolarki drewnianej drzwiowej w kolorze naturalnym; wykonanie żwirowania wewnątrz budynku, ułożenie folii PU, osadzenie legarów drewnianych 6x6cm, montaż podłogi z desek grubości 3cm; roboty porządkowe (wszystkie roboty wykonać zgodnie z załączonymi rysunkami); po upływie terminu obiekt tymczasowy zostanie zdemontowany ". Typ obiektu, który nie posiada fundamentu zaliczyć należy do kategorii budowli mającej jednocześnie cechy tymczasowego obiektu budowlanego. W dacie budowy przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego tj. w miesiącu październiku 2017 r., zgodnie z obowiązującą w ówczesnym okresie ustawą Prawo budowlane, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 12: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu". Z brzmienia powołanego przepisu wywnioskować można, że obiekt, który istnieje dłużej niż 180 dni, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1575/22). Wprawdzie skarżący dokonał dwóch zgłoszeń dotyczących budowy tymczasowego obiektu budowlanego, przy czym to drugie wskazywało w swej treści, iż termin rozbiórki obiektu budowlanego objętego zgłoszeniem ustalono na dzień 2 czerwca 2020 r. i po tej dacie nie dokonano kolejnego zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu, przedmiotowy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej przestał być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Jako przedmiot postępowania administracyjnego organ I instancji uznał również utwardzenie terenu na w/w działkach. Jak wynika z akt sprawy, teren działek częściowo utwardzono kruszywem o nieregularnym kształcie, długości wynoszącej ok. 24,5 m i szerokości zmierzonej w dwóch miejscach wynoszących 12,30 m oraz 14,30 m. Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego MWINB zauważył, że utwardzenie pełni funkcję placu postojowego dla pojazdów samochodowych. Jak ponadto wynika z analizy zdjęć dostępnych na przeglądarce internetowej [...] przedstawiających przedmiotową nieruchomość, na zdjęciu datowanym na miesiąc czerwiec 2012 r., powierzchnia nieruchomości stanowi teren zielony, przy czym tuż przy zjeździe z drogi wojewódzkiej nr [...] umieszczono płyty betonowe mające na celu umożliwienie wjazdu na teren nieruchomości bezpośrednio z jezdni. Kolejno fotografia z miesiąca sierpnia 2018 r. przedstawia przedmiotową nieruchomość już utwardzoną kruszywem wraz z wykonanym zjazdem z drogi wojewódzkiej. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej "utwardzenia terenu". Celowym jest w takiej sytuacji sięgnięcie do funkcjonującej w słowniku języka polskiego definicji pojęcia "utwardzać", które oznacza czynić coś twardym, twardszym (por. Nowy Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002). Posłużono się fragmentem uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2725/15, w którym m.in. wskazano, że: "Przez utwardzenie gruntu należy bowiem rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża. Jakkolwiek zatem utwardzenie może ulegać zniszczeniu, wymagać napraw czy poddawać się rozbiórce, to ta ostatnia winna być efektem celowo podjętych działań, a nie zwykłego korzystania z dokonanego utwardzenia (...) Przepisy ustawy Prawo budowlane nie wyjaśniają co należy rozumieć przez pojęcie utwardzenie terenu. Jednakże naniesienie na grunt tłucznia i kruszywa niewątpliwie zwiększa twardość podłoża, a więc utwardza je. Budową jest więc nawiezienie na grunt materiału utwardzającego w celu wykonania parkingu ". MWINB podzielił wykładnię wyrażoną w wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1722/12, w którym wskazano, iż art. 3 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 5 Pr. Bud. pozwala przyjąć, że dla rozróżnienia budowli w postaci utwardzonej powierzchni gruntu od robót budowlanych o takim charakterze decydujące znaczenie ma to, że w przypadku budowli - utwardzenie gruntu jest dokonywane dla stworzenia obiektu budowlanego o oznaczonej funkcji, czyli sam tak urządzony (utwardzony) teren pełni samodzielną funkcję jako: plac składowy, manewrowy, postojowy, parkingowy. Dlatego w takim przypadku wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Natomiast w przypadku robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu w celu służącym realizacji określonych obiektów budowlanych nie dochodzi do powstania samodzielnej budowli, a pozwolenie na budowę obejmuje całość inwestycji (por. także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 283/19, wyrok WSA w Krakowie z 8 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 409/19, WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1144/16). Stąd przedmiotowa inwestycja nie wyczerpuje cech samodzielnego obiektu budowlanego, bowiem utwardzenie to służy do obsługi tymczasowego obiektu budowlanego - tymczasowy obiekt budowlany wraz z zrealizowanym utwardzeniem stanowi całość techniczno-użytkową, tworzącą jedną wspólną inwestycję. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie zostały zakończone, a obiekt pozostaje użytkowany. Biorąc zatem pod uwagę treść przepisu art. 48 ustawy Kodeks cywilny, właścicielem samego obiektu, tj. tymczasowego obiektu budowlanego jest skarżący. Obiekt ten nie jest trwale połączony z gruntem, dlatego jego własność nie jest powiązana z własnością działki, na której jest posadowiony. Jednocześnie materiał dowodowy wskazuje na to, że uprawnioną do władania obiektem budowlanym tj. tymczasowego obiektu budowlanego jest skarżący, który równocześnie jest również inwestorem budowy, tzn. podmiotem, który posadowił ww. obiekt na nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na bezkrytycznym przyjęciu, że obiekt pełni funkcję handlową, podczas gdy faktycznie jest to tylko budynek gospodarczy, w którym Skarżący produkuje i wędzi regionalne sery, oscypki, i korboce oraz pominięcie dowodów wskazujących na tymczasowość budynku; b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rażące pominięcie w treści uzasadnienia wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu inwestycji, podczas której upoważnieni pracownicy widzieli, że obiekt jest faktycznie wykorzystywany do produkcji serów, a mimo to arbitralnie i bez jakiegokolwiek uzasadnienia Organ przyjął, że obiekt pdni funkcję handlową, co doprowadziło do błędnego uznania inwestycji za wymagającą pozwolenia na budowę; c) art. 8 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, polegające na zakwestionowaniu legalności obiektu w drodze rygorystycznej procedury wstrzymania robót, mimo że Skarżący działał w dobrej wierze, dokonując uprzednio zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego, którego organ w ustawowym terminie nie zakwestionował, a obecne działania Organu wynikają wyłącznie z błędnej i powierzchownej oceny funkcji obiektu jako handlowej, z pominięciem rzeczywistego, produkcyjnego charakteru; d) art. 6 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie Organu bez dostatecznej podstawy faktycznej i prawnej, polegające na arbitralnym przyjęciu handlowego charakteru obiektu budowlanego, co doprowadziło do bezpodstawnego wszczęcia procedury z art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i nałożenia na Skarżącego uciążliwych obowiązków, mimo iż inwestycja, jako obiekt służący produkcji serów, mieści się w katalogu inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; e) art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na jakiej podstawie Organ przyjął handlowy charakter obiektu, całkowicie pomijając przy tym dowody z oględzin wskazujące na funkcję produkcyjną - wytwarzanie serów, co uniemożliwiło Skarżącemu zrozumienie motywów Organu i podjęcie skutecznej obrony swoich praw na etapie postępowania administracyjnego; f) art. 12 § 1 kpa poprzez brak działania w sposób wnikliwy i szybki, co przejawiało się w zaniechaniu rzetelnego ustalenia rzeczywistego przeznaczenia obiektu na wczesnym etapie postępowania i nieuzasadnionym dążeniu do zakwalifikowania inwestycji jako wymagającej pozwolenia na budowę, co doprowadziło do zbędnego skomplikowania sprawy. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: a) art. 3 pkt 5 Pr. bud. poprzez błędne uznanie, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek handlowy wymagający pozwolenia na budowę, podczas gdy to tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem, o funkcji produkcyjnej, co miało wpływ na błędne określenie rygorów prawnych jego wzniesienia; b) art. 29 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 30 Pr. bud. poprzez przyjęcie, że dla obiektu wymagane było pozwolenie na budowę, mimo że jego charakterystyka odpowiada warunkom budowlanym na podstawie zgłoszenia jako obiektu tymczasowego; c) art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że upływ 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy automatycznie obliguje inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy sporny obiekt, stanowiący drewniany szałas, ze względu na faktyczną funkcję związaną z produkcją i wędzeniem regionalnych serów, oscypków, korboców oraz powierzchnią 32,33 m2 na mocy art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Pr. bud. podlega jedynie procedurze zgłoszenia bez ograniczeń czasowych co do okresu jego posadowienia; d) art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że sporny obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy ze względu na jego tymczasowy charakter oraz faktyczną funkcję gospodarczą, budowa ta mogła zostać zrealizowana zgłoszenia, co wynika z art. z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a lub art. 29 ust. 1 pkt 7, co wyklucza uznanie inwestycji za samowolę podlegającą rygorom art. 48 ust. 1 Pr. bud.; e) art. 29 ust. 4 pkt 4 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że wykonane przez Skarżącego utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy czynność ta jest ustawowo zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz nie wymaga dokonania zgłoszenia, co czyni wstrzymanie robót w tym zakresie całkowicie bezzasadnym i pozbawionym podstawy prawnej; f) art. 30 ust. 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Pr. bud. poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że dla legalnego istnienia przedmiotowego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę po upływie 180 dni, podczas gdy Skarżący dokonał uprzednio skutecznego zgłoszenia budowy budynku tymczasowego o powierzchni do 35 m2 wykorzystywanego do produkcji rolnej (wytwarzania i wędzenia serów), do którego organ nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie 21 dni, co skutkowało powstaniem tzw. milczącej zgody o charakterze bezterminowym i wyklucza możliwość zakwalifikowania inwestycji jako samowoli budowlanej podlegającej rygorom art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Podkreślono, iż w/w naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do błędnego ustalenia funkcji obiektu jako handlowej zamiast produkcyjnej, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem rygorystycznego trybu samowoli budowlanej. Wniesiono o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów procedury. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Najistotniejszą wadą kontrolowanego postępowania administracyjnego jest pobieżne i niewystarczające przeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego, co w konsekwencji przełożyło się na naruszenie przepisów prawa materialnego i co najmniej przedwczesne wydanie takiego jak zakwestionowane postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie i postępowanie dotyczyło obiektu zakwalifikowanego przez organ jako tymczasowy obiekt budowlany oraz utwardzenia terenu. Co się tyczy obiektu, który został zakwalifikowany jako tymczasowy, to w przypadku przyjęcia tej kwalifikacji za prawidłową, za trafne należy przyjąć stanowisko organu, że obiekt ten w dacie realizacji wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Związane jest to z treścią obowiązującego w październiku 2017 roku (data budowy) art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego, który zwalniał z uzyskania pozwolenia na budowę jedynie takie obiekty tymczasowe, które były przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Przedmiotowy obiekt nie jest takim obiektem, a zatem jeśli kwalifikować go jako tymczasowy obiekt budowlany, wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Na tej płaszczyźnie dodać przy tym należy, kwestia zgłoszeń dokonanych przez skarżącego, nie ma żadnego znaczenia dla kwalifikacji, czy oceny legalności przedmiotowego obiektu, ponieważ zgłoszenia te miały miejsce już po wybudowaniu tego obiektu. Natomiast następcze zgłoszenie budowy, już po zrealizowaniu obiektu, nie może stanowić podstawy do jego legalizacji i uznania go za obiekt legalnie istniejący. Wątpliwości budzi natomiast właśnie sama kwalifikacja tego obiektu. Ustalenia organu umożliwiające poprawne jego zakwalifikowanie są bowiem niewystarczające. To, że nie jest to obiekt trwale związany z gruntem nie oznacza bowiem automatycznie, że jest to tymczasowy obiekt budowlany. Kwestia handlowego przeznaczenia obiektu nie wynika z akt sprawy, a na ich podstawie równie dobrze można przyjąć, że jest to obiekt gospodarczy, w którym tak jak twierdzi skarżący, produkuje on i wędzi produkty regionalne. Dlatego w ponownym postępowaniu organ przeprowadzi uzupełniające postępowanie, które da podstawę do jednoznacznego zakwalifikowania przedmiotowego obiektu i pozwoli zweryfikować, czy jest to tymczasowy obiekt budowlany, czy ewentualnie wolno stojący parterowy budynek gospodarczy, który zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, w chwili jego realizacji nie wymagał pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Dodać przy tym należy, że bez względu na kwalifikację, budynek ten w świetle bezspornych okoliczności faktycznych jest aktualnie budynkiem nielegalnym, przy czym w drugim przypadku legalizacja ta winna być przeprowadzona w oparciu o inną podstawę prawną. Dokonując kwalifikacji przedmiotowego obiektu organ uwzględni pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2020 r., sygnatura akt II OSK 3540/19 oraz to, że w orzecznictwie przyjmuje się, że związanie z gruntem budynku gospodarczego może być analogiczne jak obiektu, który jest przedmiotem niniejszego postępowania. Kończąc tę część rozważań prawnych należy jednak zaznaczyć, że dotychczas zebrany materiał dowodowy przemawia raczej za uznaniem przedmiotowego obiektu za tymczasowy obiekt budowlany. Niemniej jednak kwalifikacja prawna obiektu musi wynikać z akt postępowania jednoznacznie, a nie przypuszczalnie. Szczególnie wtedy, gdy zależy od niej podstawa prawna, na podstawie które powinno być prowadzone postępowanie legalizacyjne. Co się tyczy robót budowlanych, dotyczących utwardzenia terenu, to organ praktycznie wcale nie ustalił istotnego dla sprawy stanu faktycznego. Zebrany materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej, daje jedynie podstawę do zaakceptowania poglądu organu, że doszło do utwardzenia terenu. Nie wiadomo jednak ani kiedy, ani kto te roboty budowlane wykonał. A ma to istotne znaczenie na płaszczyźnie oceny, czy wykonanie tych robót wymagało zgłoszenia oraz do kogo powinny być kierowane ewentualne nakazy z nimi związane, skoro z jednej strony nie wiadomo, czy skarżący był ich inwestorem, a z drugiej strony nie jest on właścicielem nieruchomości, na której je wykonano, gdyż przysługuje mu do tej nieruchomości jedynie prawo obligacyjne. Organ wskazał jedynie, że w 2012 roku utwardzenia nie było, w 2018 roku było, a zatem należało je objąć postępowaniem legalizacyjnym łącznie z w/w obiektem. Tymczasem w 2012 roku utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych wymagało zgłoszenia, natomiast od dnia 28 czerwca 2015 r. nie wymagało ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Ponieważ nie wiadomo kiedy zostało wykonane, nie jest wiadomym, czy w ogóle wymagało zgłoszenia, ani dlaczego zakresem swojego postepowania objął je organ. W świetle dotychczas zebranego materiału dowodowego za nieuzasadnione należy też uznać wydanie zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych łącznie, co do w/w obiektu i utwardzenia terenu. Obrazując to na nieco innym przykładzie, to tak jakby w sytuacji wybudowania nielegalnie budynku jednorodzinnego, postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych, dotyczących tego budynku, objąć jednocześnie ogrodzenie działki, na której budynek ten się znajduje i to w sytuacji kiedy ogrodzenie to, być może istnieje całkowicie legalnie. Dlatego uwzględniając, że orzecznictwo przywołane przez organ na uzasadnienie wydania łącznego postanowienia dla obydwu tych obiektów dotyczy nieco odmiennych stanów faktycznych, w ponownym postępowaniu organ poza tym, że jednoznacznie ustali datę i inwestora robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu, to także rozważy wyłączenie postępowania w przedmiocie utwardzenia terenu do odrębnego postępowania, o ile w ogóle będą przesłanki aby je prowadzić. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt II w oparciu o 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, na którą składają się: 100 zł. tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 480 zł. tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w stawce podstawowej i 17 zł. tytułem opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Jacek Bursa /sprawozdawca/ Mirosław Bator /przewodniczący/ Paweł Darmoń
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
art 48 ust 1 pkt 1 · Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 684/24 · 17 czerwca 2026
Wyrok NSA z 17 czerwca 2026 r., II OSK 684/24 – wstrzymanie robót budowlanych
Sygnatura: VII SA/Wa 1407/26 · 17 czerwca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2026 r., VII SA/Wa 1407/26 – wstrzymanie robót budowlanych
Sygnatura: II SA/Gd 205/26 · 17 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 17 czerwca 2026 r., II SA/Gd 205/26 – wstrzymanie robót budowlanych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny