Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 319/26

Wyrok WSA w Krakowie z 22 maja 2026 r., II SA/Kr 319/26 – pozwolenie na budowę

Wynik

uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
22 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: SWSA Piotr Fronc SWSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.EA/418/125/2025, SKO.EA/418/126/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M. G. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.EA/418/125/2025, SKO.EA/418/126/2025, którym uchylono postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 lutego 2025 roku, znak: EW-01.3160.6.4.2025.PM, mocą którego orzeczono o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ZDMK/NIEP-ZRID/20/2024 z dnia 13 listopada 2024 r. z powodu braku podstaw do jego umorzenia i orzekło w ten sposób, że umorzyło postępowanie. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. W dniu 12 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: "decyzja ZRID") nr 34/6740.4/2023, znak AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE, której – postanowieniem z 16 października 2023 r. – nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie w dniu 13 listopada 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa wystawił tytuł wykonawczy nr ZDMK/NIEP-ZRID/18/2024, w którym określił wynikający z powyższej decyzji obowiązek wydania mu działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) o powierzchni 0,0018 ha przeznaczonej pod budowę drogi gminnej na terenie inwestycji drogowej "Rozbudowa skrzyżowania ul. C. (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0+133,10 w K. [...]". Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., znak: EW-01.3160.5.25.2024.PM, Prezydent Miasta Krakowa wezwał M. G. (dalej: "skarżący") do wykonania obowiązku wydania nieruchomości. Postanowieniem z 16 stycznia 2025 r., znak: EW-01.3160.1.20.2025.PM, Prezydent Miasta Krakowa zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z wniesieniem przez skarżącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W dniu 27 stycznia 2025 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując przy tym, że: 1) tytuł wykonawczy nie zawiera imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (pieczęć zupełnie nieczytelna) ani daty złożenia podpisu tej osoby; 2) obowiązek jest niewykonalny, bo nakazuje wydanie działki, która powstanie dopiero po uostatecznieniu się decyzji ZRID; 3) obowiązek jest niewykonalny i niewymagalny, bo wierzyciel uchyla się od prawidłowego wyznaczenia terenu i jego geodezyjnego wytyczenia. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 27 lutego 2025 r., znak: EW-01.3160.6.2.2025.PM, wydanym m.in. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "upea"), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując przy tym, że tytuł wykonawczy zawiera pieczątkę z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, natomiast data złożenia podpisu nie jest wymagana, bo zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej przez nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia mogą być stosowane wzory stanowiące załączniki do poprzedniego rozporządzenia. Ponadto zaznaczono, że decyzji ZRID nadano rygor natychmiastowej wykonalności i zatwierdza ona podział nieruchomości, a także że umowa o zastępstwo inwestycyjne realizacji inwestycji drogowej obliguje inwestora do dokonania trwałej stabilizacji znaków granicznych granic nowo wydzielonych działek w formie znaków betonowych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się ostateczności decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast podczas czynności egzekucyjnych zostaną geodezyjnie tymczasowo wytyczone linie rozgraniczające i zarazem zostanie określony zakres terytorialny placu budowy, który przekazany zostanie wykonawcy. W zażaleniu skarżący podniósł w szczególności, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powinien być rozpatrzony, bo postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone po wniesieniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaznaczono, że nadanie decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności nie stanowi podstawy do dokonywania zmian w księdze wieczystej czy też katastrze nieruchomości, ponieważ decyzja nie jest ostateczna, a zatem nie może wywoływać skutków o charakterze prawnorzeczowym i ewidencyjnym. Ponadto wskazano, że z mapy ewidencyjnej, mapy zasadniczej, oświadczenia geodety i pisma Wydziału Geodezji UMK z 21 marca 2025 r. wynika, że działka nie istnieje, bo do chwili obecnej nie doszło do podziału. Zaznaczono, że dopóki granice terenu nie zostaną okazane przez geodetę, wydanie nie jest możliwe, zwłaszcza że na str. 9 decyzji ZRID wskazano, że istnieją różnice w sumie powierzchni działek przed i po podziale, co wynika z różnych metod ich obliczenia, a ponadto, że art. 27 § 1 pkt 7c upea wszedł w życie 25 marca 2024 r., a rozporządzenie nie może zmieniać ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.EA/418/121/2025, SKO.EA/418/122/2025, uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postępowanie, wskazując przy tym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe (4 sierpnia 2025 r. obowiązek został wyegzekwowany, a organ egzekucyjny nie podejmuje już żadnych czynności – pismo Prezydenta Miasta Krakowa z 5 sierpnia i z 6 października 2025 r.), jednakże organ pierwszej instancji rzeczywiście powinien był powstrzymać się od rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o stwierdzenie nieważności lub uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 105 w zw. z art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 18 upea przez przewlekanie postępowania skutkujące pobawieniem jej ochrony prawnej i umożliwieniem egzekucji z wadliwego tytułu wykonawczego, podkreślając przy tym, że domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego zaraz po jego wszczęciu, a nie po jego zakończeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2036 r. poz. 143) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności wskazanego postępowania w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie. Przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji był wniosek skarżącej złożony w trybie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 roku, poz. 132 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", dotyczący umorzenia prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego z uwagi na wskazywane przez nią wady tego postępowania, w szczególności braki tytułu wykonawczego oraz niewykonalność nałożonego obowiązku. Organ pierwszej instancji poddał powyższy wniosek merytorycznej ocenie i w rezultacie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Bezsporne pozostaje przy tym, że rozstrzygnięcie to zostało wydane w okresie zawieszenia postępowania, co stanowi jeden z zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Należy jednak zauważyć, że skarżąca nie wykazała, aby wskazane uchybienie proceduralne mogło wywrzeć jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia lub wynik sprawy. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest bowiem wystarczające do uznania zasadności zarzutu, jeżeli strona nie wykaże związku pomiędzy tym naruszeniem a treścią wydanego rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego nie budzi wątpliwości, że rozpoznanie wniosku zobowiązanego o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej, lecz następuje w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 15 września 2016 r., sygn. II FSK 2513/14). Oznacza to, że ocena zasadności żądania umorzenia dokonywana jest w ramach głównego postępowania egzekucyjnego i pozostaje z nim funkcjonalnie oraz procesowo związana. W konsekwencji należy przyjąć, że dopóki postępowanie egzekucyjne nie zostanie skutecznie zakończone, wniosek o jego umorzenie podlega rozpoznaniu właśnie w ramach tego postępowania. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji odnoszące się do wniosku skarżącej oraz umorzył postępowanie, jednakże uczynił to z przyczyn odmiennych od tych, które stanowiły przedmiot oceny organu pierwszej instancji. Organ ten nie przeprowadził merytorycznej kontroli zasadności wniesionego zażalenia ani nie odniósł się do argumentacji przedstawionej przez organ pierwszej instancji. Przyjął natomiast, że postępowanie egzekucyjne zostało już zakończone, a zatem brak jest podstaw do dalszego rozpoznawania środka zaskarżenia. Ustalenie to oparł na informacjach wynikających z notatek służbowych Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 sierpnia 2025 r. oraz z dnia 6 października 2025 r., z których wywiódł, że doszło do wyegzekwowania obowiązku objętego postępowaniem. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego zostało jednak przyjęte przedwcześnie i nie zostało poprzedzone dostatecznym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Z notatki służbowej z dnia 5 sierpnia 2025 r. (k. 39 akt administracyjnych) wynika bowiem, że w dniu 4 sierpnia 2025 r. został wyegzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym, a postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Z kolei z notatki z dnia 6 października 2025 r. (k. 74 akt administracyjnych) wynika jedynie, że zakończono czynności egzekucyjne i organ nie podejmuje już dalszych działań zmierzających do wykonania obowiązku, przy czym jednocześnie wskazano, że do zobowiązanej zostanie skierowane zawiadomienie obejmujące rozliczenie kosztów egzekucyjnych. W tak przedstawionym stanie sprawy nie sposób uznać za dostatecznie wyjaśnione, czy na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji rzeczywiście doszło do definitywnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, mimo że bezsporne pozostawało zakończenie samej egzekucji obowiązku. Okoliczności te wymagają bowiem rozróżnienia dwóch odmiennych pojęć prawnych, tj. zakończenia egzekucji oraz zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie prowadzi automatycznie do bezprzedmiotowości wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1213/08). Sam fakt wykonania obowiązku nie przesądza jeszcze o tym, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone we wszystkich jego aspektach procesowych, zwłaszcza gdy pozostają do rozstrzygnięcia kwestie związane z kosztami egzekucyjnymi lub innymi następstwami prowadzonych czynności egzekucyjnych. W konsekwencji organ odwoławczy powinien był w sposób jednoznaczny ustalić, czy w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia postępowanie egzekucyjne zostało rzeczywiście i definitywnie zakończone. Dopiero dokonanie takich ustaleń pozwalało na ocenę, czy istnieją podstawy do uznania postępowania za bezprzedmiotowe. Zaniechanie przeprowadzenia tej analizy skutkowało przedwczesnym przyjęciem przez organ, że brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniesionego zażalenia. Nie można podzielić stanowiska, zgodnie z którym samo zrealizowanie środka egzekucyjnego prowadzi automatycznie do zakończenia postępowania egzekucyjnego. O ile bowiem zakończenie egzekucji administracyjnej niewątpliwie następuje z chwilą wyegzekwowania dochodzonego obowiązku lub należności, o tyle nie w każdym przypadku oznacza to jednoczesne zakończenie całego postępowania egzekucyjnego. Są to pojęcia odrębne, których nie można utożsamiać. Postępowanie egzekucyjne ma charakter szerszy niż same czynności egzekucyjne zmierzające do przymusowego wykonania obowiązku. Może ono obejmować również inne czynności procesowe podejmowane przez organ egzekucyjny po wyegzekwowaniu obowiązku, w szczególności związane z rozliczeniem kosztów egzekucyjnych, rozpoznaniem środków zaskarżenia, zarzutów, skarg lub innych wniosków składanych przez zobowiązanego. W takich przypadkach, pomimo zakończenia samej egzekucji, postępowanie egzekucyjne pozostaje nadal w toku aż do ostatecznego załatwienia wszystkich kwestii procesowych związanych z jego prowadzeniem. W konsekwencji błędne jest przyjęcie, że wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym samo przez się czyni bezprzedmiotowym wniosek zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 59 u.p.e.a., może zostać zgłoszone na każdym etapie tego postępowania, a organ egzekucyjny obowiązany jest poddać je merytorycznej ocenie. W szczególności powinien zbadać, czy zachodzą ustawowe przesłanki umorzenia postępowania określone w art. 59 u.p.e.a., a następnie wydać stosowne postanowienie rozstrzygające o zasadności zgłoszonego żądania. Należy podkreślić, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została kompleksowo uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym brak było podstaw do sięgania do regulacji ogólnej zawartej w art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i przyjmowania bezprzedmiotowości postępowania wyłącznie z uwagi na wyegzekwowanie obowiązku. W sytuacji, gdy ustawodawca przewidział szczególny tryb rozpoznawania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ powinien stosować przede wszystkim przepisy szczególne zawarte w u.p.e.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie podkreśla się, że wyegzekwowanie należności nie może automatycznie skutkować uznaniem za bezprzedmiotowy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Stanowisko takie zostało wyrażone między innymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1213/08. Skoro zatem zobowiązana skutecznie złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny był zobowiązany do jego merytorycznego rozpoznania i oceny, czy w sprawie występują przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania. Dopiero wynik takiej oceny mógł stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 59 u.p.e.a. Nie można podzielić poglądu, zgodnie z którym samo wyegzekwowanie obowiązków objętych tytułem wykonawczym w każdym przypadku prowadzi do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Takie stanowisko stanowi niedopuszczalne utożsamienie dwóch odrębnych instytucji prawnych, tj. egzekucji administracyjnej oraz postępowania egzekucyjnego. O zakończeniu postępowania egzekucyjnego można mówić dopiero wówczas, gdy zakończone zostaną wszystkie czynności procesowe pozostające w związku z jego prowadzeniem oraz gdy brak będzie potrzeby podejmowania przez organ egzekucyjny dalszych działań procesowych przewidzianych przepisami prawa. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na występujące na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji różnice pojęciowe pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym a egzekucją administracyjną. Postępowanie egzekucyjne stanowi pojęcie szersze i obejmuje całokształt czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny od momentu wpływu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym aż do definitywnego zakończenia sprawy. W ramach tego postępowania mogą być podejmowane zarówno czynności stricte egzekucyjne, jak i inne czynności procesowe związane z oceną dopuszczalności egzekucji, rozpoznawaniem środków zaskarżenia, zarzutów, wniosków stron czy rozliczeniem kosztów egzekucyjnych. Natomiast egzekucja administracyjna stanowi jedynie etap postępowania egzekucyjnego związany ze stosowaniem środków egzekucyjnych w celu przymusowego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie działania organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Istotą egzekucji administracyjnej jest zatem podejmowanie czynności prowadzących do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. W konsekwencji należy przyjąć, że sama egzekucja administracyjna kończy się z chwilą wyegzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie oznacza to jednak automatycznie zakończenia postępowania egzekucyjnego. Egzekucja może bowiem ustać wskutek osiągnięcia swojego celu, podczas gdy postępowanie egzekucyjne nadal pozostaje w toku z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia innych kwestii procesowych związanych z jego prowadzeniem. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których nierozpoznane pozostają zarzuty zobowiązanego, środki zaskarżenia, wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego bądź inne kwestie wymagające wydania stosownego rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny. Postępowanie egzekucyjne może zatem zakończyć się wraz z wyegzekwowaniem obowiązków objętych tytułem wykonawczym jedynie wtedy, gdy równocześnie nie istnieją już żadne nierozstrzygnięte kwestie procesowe wymagające działania organu. Może ono jednak zakończyć się również w wyniku wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, w szczególności na skutek uwzględnienia zarzutów zobowiązanego albo stwierdzenia wystąpienia jednej z przesłanek określonych w art. 59 u.p.e.a. Dopiero zakończenie wszystkich czynności procesowych podejmowanych w ramach danego postępowania pozwala na uznanie, że postępowanie egzekucyjne zostało definitywnie zakończone. Może również wystąpić sytuacja, w której pomimo skutecznego wyegzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie dochodzi jeszcze do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Taki stan rzeczy ma miejsce w szczególności wówczas, gdy po wykonaniu obowiązku organ egzekucyjny nadal zobowiązany jest do podjęcia dalszych czynności procesowych pozostających w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Oznacza to, że osiągnięcie celu egzekucji nie zawsze prowadzi do wyczerpania wszystkich zagadnień wymagających rozstrzygnięcia w ramach postępowania egzekucyjnego. Przykładem takiej sytuacji może być konieczność dochodzenia lub wyegzekwowania kosztów postępowania egzekucyjnego. Może to nastąpić w szczególności wtedy, gdy zobowiązany dobrowolnie wykona obowiązek lub uiści dochodzoną należność, jednak nie dokona zapłaty należnych kosztów egzekucyjnych. W takim przypadku, pomimo ustania potrzeby dalszego stosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania obowiązku głównego, postępowanie egzekucyjne nadal pozostaje w toku do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii związanych z kosztami tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II FSK 492/11). Powyższe prowadzi do wniosku, że nie sposób przyjąć jako reguły, iż samo wyegzekwowanie obowiązku zawsze skutkuje zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Wyegzekwowanie obowiązku oznacza co do zasady zakończenie egzekucji administracyjnej sensu stricto, nie przesądza jednak jeszcze o definitywnym zakończeniu postępowania egzekucyjnego jako całości. O zakończeniu tego postępowania można mówić dopiero wówczas, gdy organ egzekucyjny zakończy wszystkie czynności procesowe związane z jego prowadzeniem i nie pozostaną żadne kwestie wymagające dalszego rozpoznania lub rozstrzygnięcia. Dopiero w takim stanie rzeczy postępowanie egzekucyjne traci swój byt procesowy i może zostać uznane za ostatecznie zakończone. W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jak bowiem wskazano wyżej, pomimo wyegzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nierozpoznany pozostał wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zgłoszony na podstawie art. 59 u.p.e.a. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny stanu sprawy, albowiem do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia tego wniosku nie można uznać, że wszystkie kwestie procesowe związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym zostały definitywnie załatwione. Innymi słowy, wprawdzie doszło do zakończenia samej egzekucji poprzez wykonanie obowiązku, jednakże nie oznaczało to jeszcze zakończenia postępowania egzekucyjnego jako całości. Postępowanie to pozostawało nadal w toku z uwagi na konieczność rozpoznania wniosku strony zmierzającego do ustalenia, czy zachodziły przesłanki do jego umorzenia. Dopiero wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku mogło prowadzić do definitywnego zakończenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1213/08). W konsekwencji organ odwoławczy nie był uprawniony do przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wyłącznie z tej przyczyny, iż obowiązek został już wyegzekwowany. Jak wskazano wcześniej, zrealizowanie środka egzekucyjnego nie powoduje automatycznie zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca przewidział możliwość zgłoszenia żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego na każdym etapie jego trwania, a obowiązkiem organu egzekucyjnego jest wówczas poddanie takiego żądania merytorycznej ocenie w trybie art. 59 u.p.e.a. Oznacza to, że organ powinien zbadać, czy w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 59 u.p.e.a., a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie obowiązek ten został zrealizowany przez organ pierwszej instancji, który odniósł się do wniosku skarżącej i ocenił jego zasadność. W tej sytuacji rolą organu odwoławczego było przeprowadzenie kontroli instancyjnej tego rozstrzygnięcia i merytoryczne odniesienie się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Organ ten nie był natomiast uprawniony do uchylenia się od dokonania takiej oceny poprzez przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzenie. Należy zatem ponownie podkreślić, że wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie prowadzi samo przez się do bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Odmienny pogląd prowadziłby do pozbawienia strony możliwości uzyskania merytorycznej oceny zasadności zgłoszonego żądania oraz czyniłby iluzoryczną instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidzianą w art. 59 u.p.e.a. Takie stanowisko pozostawałoby w sprzeczności zarówno z treścią tego przepisu, jak i z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. Z wymienionych przyczyn, na zasadzie art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 marca 2026
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/ Piotr Fronc Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny