II SA/Kr 316/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.EA/418/121/2025, SKO.EA/418/122/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1.uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz K. G. kwotę 200 zł ( dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

II SA/Kr 316/26 UZASADNIENIE 12 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: "decyzja ZRID") nr 34/6740.4/2023, znak AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE, której – postanowieniem z 16 października 2023 r. – nadał rygor natychmiastowej wykonalności. 13 listopada 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa wystawił tytuł wykonawczy nr ZDMK/NIEP-ZRID/18/2024, w którym określił wynikający z powyższej decyzji obowiązek wydania mu działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) o powierzchni 0,0018 ha przeznaczonej pod budowę drogi gminnej na terenie inwestycji drogowej "Rozbudowa skrzyżowania ul. [...] (droga gminna klasy Z) z ul. [...] (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. [...] od km 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. [...] od km 0+133,10 w K. [...]". Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., znak: EW-01.3160.5.25.2024.PM, Prezydent Miasta Krakowa wezwał K. G. (dalej: "skarżąca") do wykonania obowiązku wydania nieruchomości. Postanowieniem z 16 stycznia 2025 r., znak: EW-01.3160.1.20.2025.PM, Prezydent Miasta Krakowa zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z wniesieniem przez skarżącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. 27 stycznia 2025 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując przy tym, że: 1) tytuł wykonawczy nie zawiera imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (pieczęć zupełnie nieczytelna) ani daty złożenia podpisu tej osoby; 2) obowiązek jest niewykonalny, bo nakazuje wydanie działki, która powstanie dopiero po uostatecznieniu się decyzji ZRID; 3) obowiązek jest niewykonalny i niewymagalny, bo wierzyciel uchyla się od prawidłowego wyznaczenia terenu i jego geodezyjnego wytyczenia. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 27 lutego 2025 r., znak: EW-01.3160.6.2.2025.PM, wydanym m.in. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "upea"), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując przy tym, że: 1) tytuł wykonawczy zawiera pieczątkę z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, natomiast data złożenia podpisu nie jest wymagana, bo zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej przez nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia mogą być stosowane wzory stanowiące załączniki do poprzedniego rozporządzenia; 2) decyzji ZRID nadano rygor natychmiastowej wykonalności i zatwierdza ona podział nieruchomości; 3) umowa o zastępstwo inwestycyjne realizacji inwestycji drogowej obliguje inwestora do dokonania trwałej stabilizacji znaków granicznych granic nowo wydzielonych działek w formie znaków betonowych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się ostateczności decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast podczas czynności egzekucyjnych zostaną geodezyjnie tymczasowo wytyczone linie rozgraniczające i zarazem zostanie określony zakres terytorialny placu budowy, który przekazany zostanie wykonawcy. W zażaleniu skarżąca podniosła w szczególności, że: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.EA/418/121/2025, SKO.EA/418/122/2025, uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postępowanie, wskazując przy tym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe (4 sierpnia 2025 r. obowiązek został wyegzekwowany, a organ egzekucyjny nie podejmuje już żadnych czynności – pismo Prezydenta Miasta Krakowa z 5 sierpnia i z 6 października 2025 r.), jednakże organ pierwszej instancji rzeczywiście powinien był powstrzymać się od rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o stwierdzenie nieważności lub uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 105 w zw. z art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 18 upea przez przewlekanie postępowania skutkujące pobawieniem jej ochrony prawnej i umożliwieniem egzekucji z wadliwego tytułu wykonawczego, podkreślając przy tym, że domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego zaraz po jego wszczęciu, a nie po jego zakończeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności wskazanego postępowania w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie. Przedmiotem rozpoznania przed organem I instancji był wniosek skarżącej wniesiony w trybie art. 59 u.p.e.a. w przedmiocie umorzenia postępowania z uwagi na jego wadliwość (braki w tytule wykonawczym, niewykonalność obowiązku). Organ I instancji rozpoznał ten wniosek merytorycznie i w konsekwencji odmówił umorzenia egzekucji. Nie jest przy tym spornym, że rozpoznał go w warunkach zawieszenia postępowania, co zarzuca skarżąca, lecz jak dotąd nie wykazała, jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od tego, jest bezdyskusyjnym, że rozpatrywanie żądania zobowiązanego o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawą administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego , z dnia 15 września 2016 r. II FSK 2513/14, publ. Lex/el.). Oznacza to, że ocena jego zasadności przez organ następuje w ramach głównego postępowania egzekucyjnego. Z tego należy wywnioskować, że do czasu zakończenia głównego postępowania egzekucyjnego – podlega on rozpoznaniu w ramach tego postępowania. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji ustosunkowujące się do wniosku skarżącej i umorzył postępowanie, ale z innych przyczyn. Nie badając zasadności wniesionego zażalenia w relacji do stanowiska organu I instancji - uznał, że postępowanie egzekucyjne jest zakończone, a wobec tego nie będzie rozpoznawał merytorycznie zażalenia. Zakończenie postępowania powiązał z wyegzekwowaniem należności, o czym powziął wiadomość z notatek Prezydenta Miasta Krakowa z 5 sierpnia i z 6 października 2025 r. W ocenie Sądu organ przedwcześnie uznał, że doszło do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z notatki z dnia 5.08.2025r. /k. 39/ wynika, że w dniu 4.08.2025r. został wyegzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym i postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Z drugiej notatki z 6.10.2025r. /k.74/ wynika natomiast, że zakończono egzekucję i organ nie podejmuje żadnych czynności, ale zostanie do zobowiązanej przesłane zawiadomienie z łącznym przedstawieniem kosztów egzekucyjnych. W ocenie Sądu w opisanej sytuacji nie wyjaśniono, czy na moment wydania decyzji w II instancji rzeczywiście zostało zakończone postępowanie egzekucyjne, przy niespornej sytuacji zakończenia egzekucji. Wyegzekwowanie należności (obowiązku) nie może bowiem automatycznie skutkować bezprzedmiotowością wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z 17 grudnia 2009 r., II FSK 1213/08; wyrok dostępny jest w bazie LEX nr 580702 i w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Rozróżnić przy tym należy zakończenie postępowania egzekucyjnego od zakończenia egzekucji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 22 maja 2014 r., I SA/Ol 353/14; skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2016 r., II FSK 2513/14; CBOSA). Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie. W wyroku z dnia 22 stycznia 2019 r.I SA/Gl 905/18, puibl. Lex/el. WSA w Gliwicach wskazał: " Błędne jest przyjęcie, że zrealizowanie środka egzekucyjnego powoduje automatycznie zakończenie postępowania egzekucyjnego. Zakończenie egzekucji administracyjnej (co następuje niewątpliwie z momentem wyegzekwowania dochodzonej należności) nie zawsze oznacza zakończenie postępowania egzekucyjnego. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia, gdy pomimo zrealizowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny będzie musiał podjąć jeszcze inne czynności procesowe związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym" (podobnie ten sam Sąd w wyroku z dnia 22 października 2019 r. I SA/Gl 279/19, publ. Lex/el.). WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. I SA/Kr 1320/13 LEX nr 1429135 wskazał takoż: "Nie można generalnie twierdzić, że samo wyegzekwowanie obowiązków zawsze będzie prowadzić do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może zakończyć się zatem jedynie wówczas, gdy dojdzie do zakończenia wszystkich czynności procesowych związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym". Wobec powyższego organ odwoławczy winien w sposób jednoznaczny i bezdyskusyjny upewnić się, że doszło do zakończenia wszystkich czynności związanych z prowadzonym postępowaniem. Dopiero wtedy może stwierdzić, że postępowanie egzekucyjne jest zakończone, a wówczas nie ma już podstaw do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a.. W takiej sytuacji w ocenie Sądu organ powinien, jak się wydaje, umorzyć postępowanie zażaleniowe, gdyż nie ma już toczącego się postępowania egzekucyjnego, a więc przedmiotu ewentualnego umorzenia w trybie art. 59 u.p.e.a. Albowiem po stwierdzeniu zakończenia postępowania egzekucyjnego brak także podstaw do umorzenia postępowania w całości ( jak to uczynił obecnie organ II instancji). "Po zastosowaniu efektywnych środków egzekucyjnych, które przyniosły pokrycie dochodzonych należności, nie wydaje się postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego w związku z realizacją tytułu wykonawczego, a więc, w tzw. sposób efektywny, organ egzekucyjny nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia (...)" (wyrok WSA w Bydgoszczy z 17.01.2023r. I SA/Bd 574/22 publ. Lex/el.)." Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.