Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 278/26

Wyrok WSA w Krakowie z 10 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 278/26 – scalenie oraz podział nieruchomości

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
10 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 15 września 2025 r. znak: SKO-GN-4160-175/24 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości skargę oddala.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) decyzją z dnia 15 września 2025 r., nr SKO-GN-4160-175/24 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z/s w M. (dalej: organ I instancji, wójt) z dnia 25 listopada 2024 r., nr IRG.6831.31.2024 odmawiającą E. K. (dalej: skarżący) zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w miejscowości K., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów jako działka ewid. zmod. nr [...] o pow. 0,1542 ha, dla której Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą nr [...], zabudowanej budynkami mieszkalnymi, na nowo powstałe działki ewidencyjne: - działka ewid. nr [...] o pow. 0,0212 ha, zabudowana bud. mieszk. - działka ewid. nr [...] o pow. 0,0135 ha, zabudowana bud. mieszk. - działka ewid. nr [...] o pow. 0,0133 ha, zabudowana bud. mieszk. - działka ewid. nr [...] o pow. 0,0130 ha, zabudowana bud. mieszk. - działka ewid. nr [...] o pow. 0,0125 ha, zabudowana bud. mieszk. - działka ewid. nr [...] o pow. 0,0807 ha, pozostający obszar niezabudowanej nieruchomości, tj. razem 0,1542 ha, zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. S. S., przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Nowotarskiego dnia 17.10.2024 r. pod identyfikatorem [...] Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 24 października 2024 r. E. K. złożył wniosek o dokonanie podziału nieruchomości o uregulowanym stanie prawnym wykazanym w KW nr [...], położonej w K. , przy ul. [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...], obręb K. o powierzchni 0,1542 ha. We wniosku wskazano, że podział ma na celu wydzielenie działek budowlanych niezbędnych do korzystania z budynków mieszkalnych, zgodnie z załączoną mapą z projektem podziału. Po rozpoznaniu wniosku, Wójt decyzją z dnia 25 listopada 2024 r., nr IRG.6831.31.2024 odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości w sposób opisany na wstępie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ I instancji podał, że do ww. wniosku zostały dołączone następujące dokumenty: protokół z czynności przyjęcia granic nieruchomości wraz ze szkicem graficznym nr 1, protokół badania księgi wieczystej, kopia mapy ewidencyjnej z naniesionymi obiektami budowlanymi (budynki mieszkalne), uproszczony wypis z rejestru gruntów poz. rej. [...] oraz mapa uzupełniającą z projektem podziału nieruchomości, co potwierdza stan akt administracyjnych. Następnie, organ I instancji dodał, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C. wynika, że działka ewid. nr [...] położona jest częściowo: w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, pensjonatowej i rekreacji indywidualnej - symbol 45.2 MN/MT, oraz w terenach zieleni urządzonej i nie urządzonej, tereny obiektów i urządzeń obsługi rekreacji przywodnej - symbol 7.1 ZP. Z kolei, podstawą podziału nieruchomości był art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145; dalej: u.g.n.). Celem podziału w niniejszej sprawie było wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Wójt wskazał, że w ww. trybie ocenie podlega jedynie okoliczność czy działki gruntu stanowiące przedmiot podziału spełniają wymogi dotyczące celów, o których mowa w powołanym art. 95 u.g.n., którymi jest konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Podział może nastąpić niezależnie od planu miejscowego, o ile spełnia cel, którym jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Jednakże, jak zauważył organ I instancji przepis służy utworzeniu dla już istniejącego budynku mieszkalnego, działki gruntu o takich parametrach, które będą zgodne z wymaganiami, jakie należałoby spełnić, jeśliby budynek ten byłby obecnie budowany. Powołując się na poglądy doktryny prawniczej, Wójt podkreślił, że powstałe w wyniku podziału działki muszą wielkością, cechami geometrycznymi, dostępem do drogi publicznej oraz wyposażeniem w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiać prawidłowe, bezkonfliktowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń na nich położonych. Wobec tego dotychczasowa, zabudowana nieruchomość może być przedmiotem podziału, jeżeli zapewni on prawidłowe, czyli zgodne z celem i racjonalne, czyli zgodne z przeznaczeniem korzystanie z budynków i urządzeń. Wydając decyzję dotyczącą podziału nieruchomości te właśnie kryteria bierze pod uwagę organ. Podział należy więc oceniać w oparciu o kryteria faktyczne, a więc dotychczasową legalną zabudowę oraz jego zgodność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i prawidłowe wykonywanie prawa własności. Następnie, popierając swoje stanowisko, organ I instancji powołał się na utrwalone orzecznictwo sądowe. Wskazał, że podział jest możliwy, gdy istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi i lub właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Wyodrębnienie dotyczy nieruchomości niezbędnej, czyli koniecznej do obsługi budynku mieszkalnego. Powyższe stanowi granicę interpretacji przepisów w zakresie podziału nieruchomości, gdyż przeciwna prowadziłaby do mnożenia podziałów wbrew ustaleniom planów miejscowych i groziłaby zwiększeniem zagęszczenia zabudowy. Konstrukcja ta dopuszcza obejście postanowień planu miejscowego przy spełnieniu odpowiednich parametrów. Ponadto, organ I instancji zwrócił uwagę, że ocenie według ww. kryteriów podlegają cechy działki już wydzielonej, a nie działki, która pozostała w wyniku podziału. Dodatkowo, podział nie może nastąpić, gdy działka nie jest zabudowana. Wynika to z treści definicji działki budowalnej zawartej w art. 4 pkt 3 u.g.n., która nie odwołuje się do zgodności parametrów działki z wymaganiami planów miejscowych, lecz wyłącznie do parametrów techniczno-użytkowych, umożliwiających prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Kolejno, Wójt odniósł się do treści art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; dalej: P.b.). Wskazał, że zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej i poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Warunki techniczne zostały określone z kolei w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Zgodnie z tym przepisem, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy. Wobec powyższych warunków, organ I instancji skonstatował, że przedłożony do zatwierdzenia projekt podziału działki przedstawia podział działki na działki zabudowane budynkami mieszkalnymi, ale projektowana odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną zwróconą ścianą z oknami i drzwiami w stronę tej granicy nie zapewnia wymaganej odległości 4 m. Stoi więc również w sprzeczności z dyspozycją art. 61 P.b., według którego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z art. 5 ust. 2 P.b. Zdaniem Wójta, zatwierdzając podział nieruchomości zgodnie z przedłożonym projektem podziału, ograniczyłby, a nawet uniemożliwiłby możliwość dalszej rozbudowy bądź przebudowy znajdujących się na nowo wydzielonych działkach budynków mieszkalnych. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i pismem z dnia 16 grudnia 2024 r. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 25 listopada 2024 r., nr IRG.6831.31.2024. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 77 i art. 80 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nierozważenie całokształtu materiału dowodowego i swobodną ocenę dowodów i niezbadanie, czy działki gruntu stanowiące przedmiot podziału spełniają wymagania dotyczące celów z art. 95 pkt 7 u.g.n. Zarzucił także naruszenie § 12 ww. rozporządzenia, ponieważ zdaniem odwołującego się przepis ten nie ma zastosowania, gdy podział dokonywany jest na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n., gdyż obiekty te są już zrealizowane. Przepisy rozporządzenia stosuje się z kolei wyłącznie przy projektowaniu i budowie budynków, budowli i związanych z nimi urządzeń. Ponadto, odwołujący się podkreślił, że został naruszony art. 95 ust. 7 u.g.n., na skutek jego błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że parametry proponowanych do wydzielenia działek uniemożliwiając prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Budynki powstałe zostały z kolei zaprojektowane i usytuowane zgodnie z przepisami prawa i działki wypełniają treść art. 4 ust. 3a u.g.n. Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i zatwierdzenie podziału nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania, SKO decyzją z dnia 15 września 2015 r., nr SKO-GN-4160-175/24 utrzymało w mocy decyzję z dnia 25 listopada 2024 r., nr IRG.6831.31.2024. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ II instancji podkreślił za organem I instancji, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w oparciu o wniosek złożony w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n., zgodnie z którym niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W związku z treścią tej normy. W sprawach tych nie następuje badanie zgodności podziału z planem miejscowym. Z istoty instytucji podziału nieruchomości, opartej na art. 95 pkt 7 u.g.n. wynika, że została ona wprowadzona do systemu prawnego, po to, aby umożliwić dokonanie podziału nieruchomości pomimo niezgodności z ustaleniami planistycznymi. Podział może nastąpić tylko wówczas, gdy zaistnieje któraś z sytuacji przewidzianych w ww. przepisie, który zawiera zamknięty katalog odstępstw od generalnej zasady zgodności z planem miejscowym i musi być interpretowany ściśle. Organ II instancji zwrócił następnie uwagę, że na terenie, na którym położona jest objęta wnioskiem o podział nieruchomość obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr XVII/147/2012 Rady Gminy C. z/s w M. z dnia 15 czerwca 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 20.07.2012 r., poz. 3584 ze zm.). Nieruchomość ta jest zlokalizowana częściowo w jednostce planistycznej oznaczonej na rysunku planu symbolem MN/MT - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, pensjonatowej i rekreacji indywidualnej oraz symbolem ZP - tereny zieleni urządzonej i nieurządzonej, tereny obiektów i urządzeń obsługi rekreacji przywodnej. W niniejszej sprawie, zdaniem SKO kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma interpretacja pojęcia "wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego", zawartego w art. 95 pkt 7 u.g.n. Organ odwoławczy doszedł do wniosku, że wydzielenie działki budowlanej w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. musi być niezbędne do korzystania z budynku mieszkalnego. Niezbędność taka zachodzi wtedy, gdy do korzystania z budynku wydzielenie działki jest konieczne. Niezbędność to coś więcej niż tylko opłacalność lub wygoda. Wymaga, aby istniała konieczność podziału dla prawidłowego korzystania, a nie wyłącznie, aby było ono korzystne. Organ odwoławczy podniósł także, że pojęcie działki budowlanej zostało unormowane w art. 4 ust. 3a u.g.n. Wynika z niej, że należy przez to pojęcie rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Wobec przeprowadzonej analizy, SKO stwierdziło, że ocena organu I instancji była trafna i przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania terenu, na którym położona jest objęta wnioskiem o podział nieruchomość, nie uniemożliwia skarżącemu korzystania z zabudowanej przez niego działki. Działka ta jest działką budowlaną przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną o powierzchni, która zapewnia konieczną, niezbędną obsługę dla posadowionych na niej budynków mieszkalnych. Wielkość, struktura i położenie nieruchomości umożliwiają korzystanie ze zrealizowanych na niej budynków mieszkalnych. Zdaniem, organu II instancji nie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające dokonanie podziału w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. Wyodrębnienie nieruchomości, stanowiących części działki bezpośrednio przypisane do danego budynku, prowadzi zdaniem SKO do mnożenia podziałów, a tym samym zwiększenia zagęszczenia zabudowy wbrew ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy skonstatował więc, że wnioskodawca nie wykazał niezbędności podziału do korzystania z budynków. Z kolei zastosowanie ww. przepisu nie może prowadzić do obejścia zasady zgodności z planem miejscowym. Pismem z dnia 16 października 2025 r. skarżący wniósł więc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając decyzję z dnia 15 września 2025 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 104 § 1 i art. 107 k.p.a., a także art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z tym, że organ II instancji nie rozpoznał sprawy co do jej istoty, gdyż nie odniósł się do zarzutów odwołania oraz nieprzedstawienie faktów uznanych za udowodnione i dowodów, na których oparł się organ, a którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i opiera się na stwierdzeniu, że wnioskodawca nie wykazał niezbędności podziału do korzystania z budynków mieszkalnych. Skarżący stwierdził, że organ odwoławczy zaniechał pełnego uzasadnienia decyzji przez nie odniesienie się do argumentacji skarżącego. Ponadto, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 70 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 art. 7a, art. 8 § 1 i 2 k.p.a., powielając zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące nierozważenie całokształtu materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, brak zbadania czy działki gruntu stanowiącej przedmiot podziału spełniają wymogi dotyczące celów, o których mowa w art. 95 pkt 7 u.g.n., naruszenie praworządności, zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, zasady zaufania do organów władzy publicznej i odstępowania od utrwalonej praktyki orzekania. Skarżący sformułował także zarzuty w oparciu o art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., na skutek braku dostrzeżenia w decyzji II instancji, że organ I instancji odstąpił od utrwalonej praktyki orzekania, bowiem w przypadku podziału sąsiednich nieruchomości wyrażał zgodę na podział. Następnie, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 95 pkt 7 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię. Jego zdaniem zostały naruszone jego uprawnienia właścicielskie, do których należy decydowanie o podziale nieruchomości, spełniającej kryteria działki budowlanej na mniejsze działki, obejmujące budynki mieszkalne oraz powierzchnię służącą prawidłowemu korzystaniu z nieruchomości. Bowiem przepisy ograniczające prawo własności muszą być interpretowane ściśle i w sposób precyzyjny. Zdaniem skarżącego, podział niezależnie od istnienia lub ustaleń planu miejscowego może być dokonany pod warunkiem spełnienia określonego celu, którym jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Z orzecznictwa sądowego wynika bowiem, że możliwe, aby z dotychczasowej działki zostały wydzielone dwie lub więcej działek budowlanych, które będą niezbędne do korzystania ze znajdujących się na ich powierzchni budynków. Podział więc jest możliwy, jeśli zmierza do wydzielenia tej części dzielonej nieruchomości, która tworząc działkę budowlaną (działki budowlane) w rozumieniu 4 ust. 3a u.g.n. umożliwi prawidłowe, bezkonfliktowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń na niej położonych. W realiach sprawy, według skarżącego zostało spełnione to, że działka budowlana ma odpowiednią wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej. W odniesieniu do spełnienia cechy niezbędności przez podział, skarżący zarzucił naruszenie art. 95 ust. 7 w zw. z art. 4 pkt 3a u.g.n. i podkreślił, że budynki oraz parametry proponowanych działek odpowiadają obowiązującym przepisom. Wydzielenie ich jest natomiast niezbędne do korzystania z budynków. W odpowiedzi na skargę, SKO potrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Podkreślając prawidłowość uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, organ II instancji sprecyzował, że w wyniku podziału z jednej działki, posiadającej dostęp do drogi publicznej (bezpośredni i pośredni przez służebność drogową) ma powstać sześć działek. Z kolei, pojęcie działki budowlanej ma służyć ustaleniu, jaka powinna być działka gruntu, by mógł na niej stać budynek, który już na niej stoi. Ma to umożliwić dokonanie odpowiednich zmian działek, które nie spełniają wymagań podanych w ww. definicji, których wielkość, cechy geometryczne, brak dostępu do drogi publicznej oraz niedostateczne wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej uniemożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z położonych na nich budynków i urządzeń, czy też, gdy działki są większe znajduje się na nich kilka budynków. Natomiast, działka będąca przedmiotem podziału spełnia ustawowe warunki działki budowlanej (parametry, dostęp do mediów, dostęp do drogi publicznej). Organ II instancji zwrócił również uwagę, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie twierdził, że podział jest konieczny ze względu na brak możliwości korzystania z posadowionych na działce budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, wydana na podstawie art. 95 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Norma art. 95 u.g.n., jako wprowadzająca wyjątki od zasad wynikających z art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 tej ustawy powinna być interpretowana w sposób literalny (ścisły). Nie można do tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej. Ustawodawca dopuścił możliwość podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tylko w wyjątkowych sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Kolejne punkty art. 95 określają cele, których realizacji może służyć podział, dokonywany niezależnie od postanowień planu miejscowego lub niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U.2004.268.2663 z dnia 2004.12.21 ), w przypadku dokonywania podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95 u.g.n., we wniosku o podział nieruchomości należy wskazać cel dokonania tego podziału. Dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 95 istotne jest to, jaka przyczyna leży u podstaw wszczęcia postępowania podziałowego. Wskazanie tej okoliczności musi skutkować przyjęciem konkretnej podstawy podziału (por. wyrok WSA w Szczecinie z 5 grudnia 2012 r., II SA/Sz 969/12, Lexis.pl nr 6678577). Wracając do stanowiącego podstawę prawną kontrolowanej decyzji i cytowanego już wyżej art. 95 pkt 7 u.g.n., należy zauważyć, że w orzecznictwie przyjęto, że "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego - to coś więcej niż opłacalność, czy wygoda. Wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 253/23, wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 228/20). Zastosowanie trybu z art. 95 pkt 7 u.g.n. może mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym (por. wyrok NSA wyrok z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 228/20, wyrok WSA w Poznaniu z wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 375/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 562/22). Odnosząc powyższe rozważania natury ogólnej do okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał, że zasadna była odmowa podziału wnioskowanej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że wniosek z dnia 24 października 2024 r. o zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, złożył E. K. jako jedyny właściciel działki [...], a jako cel podziału wskazano "wydzielenie działek budowlanych niezbędnych do korzystania z budynków mieszkalnych". Z treści decyzji wynika, że organy oceniły, że wnioskujący nie wykazał niezbędności podziału działki, a wskazane przez niego okoliczności wykazują wyłącznie korzyść z wnioskowanego podziału. W szczególności przedłożony projekt podziału działki [...] przedstawia podział działki na znacznie mniejsze (najmniejsza 0,0125 ha) zabudowane budynkami mieszkalnymi, ale jak zauważył organ projektowana odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną zwróconą ścianą z oknami i drzwiami w stronę tej granicy nie zapewnia 4 m odległości (§ 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia). Warunki techniczne o których mowa w art. 5 i 6 prawa budowalnego zostały szczegółowo określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j. z dnia 2022.06.09). Sąd podzielił tę ocenę. Zdaniem Sądu znajdują potwierdzenie w aktach sprawy ustalenia dokonane przez organy, że zarówno dotychczasowa wielkość jak i struktura działki objętej wnioskiem, a także jej położenie i dostęp do drogi publicznej umożliwiają prawidłowe korzystanie z posadowionych na niej budynków mieszkalnych. Z akt nie wynika też, by skarżący wskazywał na jakiekolwiek obiektywne okoliczności uniemożliwiające prawidłowe korzystanie z zabudowanej działki. Działka objęta wnioskiem o podział nieruchomości jest działką budowlaną przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną o powierzchni, która zapewnia konieczną i niezbędną obsługę dla posadowionych na niej budynków mieszkalnych, co umożliwia pełne i nieskrępowane korzystanie ze zrealizowanych na niej budynków mieszkalnych. Argumentacja skarżącego w toku postępowania ogniskuje się na wykazaniu wyłącznie tego, że dokonanie podziału działki jest prawem przysługującym właścicielowi, wynika z istoty prawa własności i nie podlega ograniczeniom. Zdaniem skarżącego samo dokonanie podziału działki będzie korzystne dla właścicieli wybudowanych budynków i umożliwi prawidłowe korzystanie z tych budynków, a wymogi techniczne nie mają zastosowania, bowiem zachowano je w procesie budowlanym. W związku z powyższym Sąd wyjaśnia, że o ile wnioskowany podział być może byłby dla obecnych właścicieli, jak i przyszłych nabywców wybudowanych budynków korzystny i wygodny, to nie może jednak odbyć się na warunkach określonych w art. 95 ust. 7 u.g.n., ponieważ przesłanki wymienione w tym przepisie nie zostały spełnione. Jednocześnie stwierdzić należy, że odmowa zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nie godzi w wykonywanie przez skarżącego prawa własności, ani nie ogranicza jego prawa własności. Jak stanowi art. 140 kc - w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Większość ograniczeń prawa własności którego treść i wykonywanie określa art. 140 kc ma charakter publicznoprawny (administracyjny) a treść własności kształtują ograniczenia ustawowe i zasady współżycia społecznego, natomiast sposób korzystania wyznacza społeczno – gospodarcze jego przeznaczenie. Są to konkretne dyrektywy interpretacyjne, które należy wziąć pod uwagę przy stosowaniu i wykładni przepisów dotyczących własności. Wbrew twierdzeniom skargi przy wykonywaniu prawa własności właściciel nie ma absolutnej swobody postępowania ze swoją własnością, a jest ograniczony normami ustawowymi i zasadami współżycia społecznego. W art. 93 ust 1 zd 1 u.g.n stwierdzono, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Dla zapewnienia skutecznego wykonywania przez gminę jej władztwa planistycznego konieczne jest ograniczenie również podziałów nieruchomości, tak by nie doszło do naruszenia istniejącego lub planowanego ładu przestrzennego. To ograniczenie jest ustawowo dopuszczalne i ma na celu zagwarantowanie, że prawo własności wykonywane będzie w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i bez naruszenia praw osób trzecich. Sąd nie stwierdził również, by w kontrolowanym postępowaniu organy naruszyły inne przepisy prawa materialnego, czy procesowego w szczególności przepisy postępowania wyjaśniającego. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest kompletne i wypełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy adekwatnie do przedmiotu sprawy oraz w wystarczającym stopniu identyfikuje i wyjaśnia wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy problemy prawne. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie naruszyły art. 7a k.p.a., bowiem zastosowane przepisy prawne nie prowadzą do jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, co do treści normy prawnej. W kontrolowanym postępowaniu zachowane zostały wymogi art. 77, art. 80 w zw. z art. 6 , art. 7, art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 lutego 2026
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jacek Bursa Mirosław Bator Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny