II SA/Kr 205/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L. S. na zalecenia pokontrolne [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...] postanawia: odrzucić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5). W dniu 27 stycznia 2021 r. L. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na zalecenia pokontrolne [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 6 czerwca 2018 r., znak [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. We wniosku wskazano, że termin do wniesienia skargi na kwestionowaną czynność upłynął wraz z upływem 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu pisma z dnia 13 lipca 2018 r. znak: [...] stanowiącego negatywne ustosunkowanie się organu do zastrzeżeń pokontrolnych L. S.. Uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy strony, która nie została pouczona o możliwości wniesienia skargi i nie miała świadomości o tym, że takie prawo jej przysługuje. Nie bez znaczenia dla całej sytuacji ma także to, że w piśmie organu z dnia 13 lipca 2020 r. skarżący został poproszony o dostarczenie dokumentacji technicznej dotyczącej lokalizacji studni chłonnych jeżeli takowa jest w jego posiadaniu lub wskazanie na mapie poglądowej ich lokalizacji, co mogło wywołać u skarżącego mylne wrażenie, że procedura rozpoznania jego zastrzeżeń pokontrolnych nie została jednak zakończona i że stanowisko organu może ulec jeszcze zmianie. Dodać należy, że dopuszczalność zaskarżenia przedmiotowej czynności, jak ta objęta niniejszą skargą, nie wynika wprost z przepisów prawa i jest wynikiem wykładni sądowej przepisu o ogólnym charakterze, dlatego też nie można czynić stronie zarzutów, że gdyby dochowała należytej staranności i troski o własne sprawy, to nawet pomimo braku pouczenia przez organ, mogła wnieść skargę w terminie wymaganym przez przepisy prawa. Była to wiedza specjalistyczna dla strony i nawet jej pełnomocnika, który w swej praktyce zawodowej nie zajmuje się na co dzień przecież kwestiami ochrony zabytków i nie miał podobnych spraw, których przedmiotem byłaby skarga do sądu administracyjnego na zalecenia pokontrolne wydane w trybie art. 40 ust. 1 u.o.z. Twierdzenie o braku winy strony we wniesieniu skargi w terminie jest tym bardziej uzasadnione jeżeli spojrzeć na nie do końca jasne stanowisko organu, który prima facie negatywnie ustosunkował się do zastrzeżeń strony, a jednak zwrócił się do niej o dodatkowe informacje i materiały, które były związane z okolicznościami naprowadzonymi przez stronę w jej zastrzeżeniach pokontrolnych, co mogło sugerować, że sprawa jest jednak dalej w toku. Jakkolwiek nie odpowiada to stanowi faktycznemu niniejszej sprawy, to w podobnych przypadkach, gdy przekroczenie terminu wynikało z błędnego pouczenia strony o środkach zaskarżenia przez sąd administracyjny, sytuacje te były kwalifikowane jako niezawinione przez stronę i uzasadniające przywrócenie terminu (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 412). Przyczyna uchybienia terminu tj. brak wiedzy o możliwości wniesienia skargi związana z brakiem pouczenia przez organ o tej możliwości, ustała dnia 22 stycznia 2021 r., kiedy to pełnomocnik skarżącego zapoznał się z orzeczeniami sądów administracyjnych wskazującymi na istnienie takiego uprawnienia. Wyjaśniam też, że dnia 18 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura N. T. zawiadomienie z dnia 28 grudnia 2020 r. o zakończeniu postępowania w sprawie wymierzenia kary administracyjnej znak: [...], w związku z czym przystąpił do szczegółowej analizy stanu prawnego sprawy. Rozpoznając wniosek trzeba w pierwszym rzędzie mieć na uwadze, że przekroczenie terminu do wniesienia skargi wyniosło w niniejszym przypadku ponad dwa lata. Jak już wskazano wcześniej – na podstawie art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5). Jeżeli upłynął ponad rok od uchybienia terminu, a przypadek wyjątkowy nie zachodzi, wniosek o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu (postanowienia NSA z 7 października 2014 r., sygn. I FZ 345/14, LEX nr 1528768 i z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. II FZ 1116/13, LEX nr 1394950). Jak wskazuje się w orzecznictwie "Pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku" (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. II GZ 273/11, LEX nr 1130773). W okolicznościach niniejszej sprawy przyczyną uchybienia terminu był brak pouczenia o możliwości zaskarżenia zaleceń pokontrolnych, a przyczyna ta miała ustać w momencie zapoznania się profesjonalnego pełnomocnika skarżącego z orzecznictwem przewidującym dopuszczalność zaskarżenia takich zaleceń. W ocenie Sądu okoliczności te nie wskazują na istnienie "wyjątkowego przypadku" w niniejszej sprawie. Wobec powyższego wniosek złożony w niniejszej sprawie podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny – na podstawie art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym "Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie".