II SA/Kr 1403/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Jacek Bursa Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2023 r. znak: SKO.Oś/4170/200/2023 w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej za zniszczenie drzew uchyla zaskarżoną decyzję.

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 20 marca 2023 r. znak WS -09.6132.14.2022.MCI orzekł o nałożeniu na S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. kary pieniężnej w wysokości 34 952,40 zł za zniszczenie wskutek ponadnormatywnej redukcji koron powyżej 50% - 7 drzew tj.: - grupy 4 brzóz brodawkowatych nr 1-4 obw. mierzonych na wys. 130 cm odpowiednio - 64, 56, 56 i 61 cm, - grupy 2 wierzb nr 5 i 6 o obw. mierzonych na wys. 130 cm odpowiednio 103 i 103 cm, - 1 topoli osiki nr 7 o obw. na wys. 130 cm wynoszącym 118 cm rosnących na działce nr [...] -przy ul. [...] w Krakowie, a ponadto na dz. nr [...] - 2 drzew tj.: wierzby nr 9 o obw. na wys. 130 cm 92cm oraz dwupniowej wierzby nr 10 o wyliczonym obwodzie 103,85 cm. Ponadto organ I instancji odroczył termin płatności 70% wartości kary tj. kwotę 24 466,70 zł na okres 5 lat z uwagi na możliwość zachowania przez drzewa żywotności. Zobowiązano Spółkę do uiszczenia 30% wartości kary tj. kwoty 10 485,70 zł w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna na wskazany rachunek bankowy. Po rozpoznaniu odwołania spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 17 sierpnia 2023 r., znak SKO.Oś./4170/200/2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 5, art. 89 ust. l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (Dz.U. z 2023 poz. 1336 t.j.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2023 poz. 775). Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. zarzucając jej: I. Obrazę prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności, do których podjęcia w celu całościowego rozpatrzenia i wyjaśnienia sprawy organ administracyjny jest zobowiązany i w konsekwencji brak zgromadzenia pełnego i wszechstronnego materiału dowodowego, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągniecie z niego niewłaściwych wniosków, rozstrzygając wyłącznie w oparciu o dowolnie ustalone okoliczności, które nie stanowią wystarczającej podstawy do rozstrzygnięcia w zakresie stanu faktycznego rzeczywiście istniejącego, a przez to wydanie rozstrzygnięcia wyłączenie w oparciu o wybiórczą część materiału bez wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności w sprawie, a w szczególności poprzez uznanie, że drzewa obumarły i ma możliwości przywrócenia im żywotności. II. Naruszenie prawa procesowego art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad działania organów administracji publicznej oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, którego nadrzędnym celem jest działanie w oparciu o wszelkie obowiązujące normy prawne a nie ograniczenie działań organu do literalnej interpretacji decyzji administracyjnej, oraz poprzez zaniechanie czynności pozwalających na pełne wyjaśnienie sprawy czym Organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania publicznego. III. Obrazę prawa procesowego mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie czy doszło do zniszczenia drzew oraz uznaniu, że drzewa w przeważającej ilości są martwe i nie ma możliwości zachowania ich żywotności. IV. Obrazę prawa procesowego mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu polegającą na wydaniu decyzji, która została oparta na przyjęciu, iż drzewa są zniszczone i ich stan zdrowotny jest martwy oraz że drzewa nie wykazują jakichkolwiek cech żywotności. V. art. 88 ust. 2 Ustawy o ochronie przyrody - u.o.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że Odwołująca ponosi odpowiedzialność za prace pielęgnacyjne mające na celu zachowanie drzew i ochronę przyrody w sytuacji, gdy Spółka nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia do jakich doszło bez jakiejkolwiek winy i związku z czynnościami i wiedzą Odwołującej, albowiem działała ona przesadzając drzewa celem ich zachowania. VI. art. 88 ust 1 pkt 4 u.o.p. poprzez uznanie, iż na skutek prac związanych z koroną drzew nie ma zastosowania regulacja podlegająca po regulacje w tej sprawie, VII. art. 89 ust. 2 u.o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania i poprzez to kara pieniężna winna zostać pomniejszona, albowiem przepis ten nakazuje pomnożyć karę przez 0,6. VIII. art. 87 ust. 1 pkt 7 u.o.p. poprzez uznanie, iż nalicza się karę pieniężną w sytuacji, gdy w sprawie mamy do czynienia ze spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie zwalniającym z obowiązku naliczenia kar pieniężnych, czyli usunięcie drzew o obwodzie pnia nie przekraczającym 80 cm na wysokości 130 cm od ziemi - w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytku innego niż rolnicze, zgodnego z przeznaczeniem terenu określonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, IX. art. 429 K.C. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że Spółka ponosi odpowiedzialność w sytuacji zlecenia wykonania usługi podmiotowi profesjonalnie zajmującemu się działalnością związaną m.in. z nasadzeniem i przesadzeniem drzew i roślinności. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania przeciwko Spółce, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do organu celem ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej określanej jako "p.p.s.a." kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd stwierdził konieczność jej uchylenia, jakkolwiek z całkowicie odmiennych powodów niż podniesione w skardze. W sentencji zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że rozpoznało odwołanie Spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. , natomiast w uzasadnieniu decyzji, że "Od opisanej decyzji, w terminie odwołanie złożyła S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. dział, przez pełnomocnika adw. T. S., Kancelaria Adwokacka, w M.". Tymczasem znajdujące się w aktach przesłanych do WSA w Krakowie odwołanie nie jest podpisane, nie dołączono do niego (ani wcześniej do akt sprawy) pełnomocnictwa do reprezentowania spółki S. przez adwokata T. S.. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Rodzajem podania jest również odwołanie, które inicjuje kontrolę instancyjną decyzji wydanej przez organ I instancji. Niewątpliwie więc jednym z warunków rozpoznania odwołania jest jego prawidłowe podpisanie. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. III OSK 3139/21 (LEX nr 3621363): "Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. W związku z tym powinno spełniać wymogi formalne, o których mowa w art. 63 § 2 i 3 k.p., a organ, do którego wpływa odwołanie, w tzw. postępowaniu wstępnym, zobowiązany jest do zbadania, czy wymogi te są spełnione. Zgodnie z treścią art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Nie ulega zatem wątpliwości, że podpis wnoszącego podanie na piśmie jest jego obligatoryjnym elementem. Podpis to napisany lub uwierzytelniony znak ręczny. Tylko tak złożony podpis może być kwalifikowany jako spełniający wymagania formalne co do treści podania. Podpis taki nie może być zastąpiony żadnym podpisem mechanicznym np. faksymilą bądź kserograficzną odbitką własnoręcznego podpisu". Rozpoznając odwołanie dotknięte brakami formalnymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania w sposób, który niewątpliwie mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju niedopatrzenie skutkowało również przedwczesnym wydaniem decyzji merytorycznej w kontrolowanej sprawie. W świetle tych okoliczności również przedwczesne byłoby odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi. W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium w pierwszej kolejności na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwie stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez dołączenie pełnomocnictwa oraz podpisanie odwołania przez pełnomocnika (wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego wskazujący na sposób reprezentacji skarżącej spółki znajduje się już w aktach administracyjnych). Dalsze czynności będą zależne od tego, czy wezwanie zostanie wykonane. Z uwagi na rozpoznanie odwołania, które nie zostało skutecznie wniesione, zaskarżona decyzja jako naruszająca przepisy postępowania podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach nie orzeczono wobec braku wniosku w tym przedmiocie.