Sygnatura
II SA/Kr 124/26
Wyrok WSA w Krakowie z 24 czerwca 2026 r., II SA/Kr 124/26 – warunki zabudowy terenu
Wynik
uchylono decyzję organu II i I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 24 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jacek Bursa Sędziowie: SWSA Magda Froncisz SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2025 r., znak: SKO.ZP/415/268/2025 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2016 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zwróciła się o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego polegającego na budowie 3 budynków mieszkalno-usługowych, wolnostojącej stacji transformatorowej, wewnętrznej drogi dojazdowej i garażu podziemnego na części działki nr [...] obr. [...] oraz zjazdów z działek drogowych nr [...] (ul. W. i [...] (ul. Gen. B. R.) przy ul. W. /ul. Gen. B. R. w K.. Decyzją z dnia 31 stycznia 2019 r. nr AU-2/6730.2/122/2019 Prezydent Miasta Krakowa odmówił ustalenia warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2019 r. znak: SKO.ZP/415/113/2019 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Decyzją z dnia 17 czerwca 2025 r. nr 272/6730.2/2025, działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, dalej: u.p.z.p.) oraz art. 104 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) Prezydent Miasta Krakowa odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych, wolnostojącej stacji transformatorowej, wewnętrznej drogi dojazdowej i garażu podziemnego na części działki nr [...] obr. [...] oraz zjazdów z działek drogowych nr [...] (ul. W. ) i [...] (ul. Gen. B. R.) obr. jw., przy ul. W. . Gen. B. R. wraz z budową sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w K.. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalił, że zgodnie z opinią Zarządu Zieleni Miejskiej w K. z dnia 13 stycznia 2021 r. znak: ZI.76.6.23.LM, podtrzymaną pismem z dnia 8 lutego 2023 r. "(...) na przedmiotowym terenie stwierdzono występowanie aż 9 gatunków chronionych płazów (Bombina bombina, Bufo bufo, Bufotes vjridjs, Hyla arborea, Lissotriton vulgaris, Pelophylax esculenta complex, Pelophylax lessonae, Rana temporaria, Triturus cristatus) (...), które jako zwierzęta ziemnowodne wykorzystują nie tylko istniejące zbiorniki wodne, ale i pobliskie tereny zieleni, gdzie pobierają pokarm oraz zimują. Dwa z gatunków płazów kumak niziny Bombina bombina oraz traszka grzebieniasta Triturus cristatus to również gatunki chronione prawem UE, wymienione w Załączniku 11 i lv Dyrektywy Siedliskowej jak również w Załączniku 11 Konwencji Berneńskiej (...)". Z kolei zgodnie z opinią Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. z dnia 25 stycznia 2024 r. znak: AU-02-5.6730.2.917.AFR "z uwagi na obecność na terenie inwestycji chronionych gatunków ptaków oraz ich siedlisk (ptaki w obrębie zakrzewień złożonych z samosiewów) należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jako odpowiedniego w zakresie wydania zgody na odstępstwa od zakazów wymienionych w rozporządzeniach dot. ochrony gatunkowej zwierząt art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, dalej: u.o.p.) w tym zgody na zniszczenie siedliska chronionych gatunków w przypadkach wymienionych w ustawie o ochronie przyrody (art. 56 ust. 4) oraz ustalenia rekompensaty przyrodniczej. Szczegółowych informacji na temat występowania chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt dostarczyć może jedynie ekspertyza przyrodnicza terenu (...)". Opinia z dnia 25 stycznia 2024 r. została zaktualizowana w dniu 28 sierpnia 2024 r., a warunki w zakresie ochrony przyrody podtrzymane przez Wydział Kształtowania Środowiska. Nadto jak wynika z opinii Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza UMK z dnia 24 lutego 2025 r. znak: AU-02-4.6730.2.917.2016.ŁOK (...) szczegółowych informacji na temat występowania siedlisk chronionych gatunków zwierząt dostarczyć może jedynie aktualna ekspertyza przyrodnicza terenu wykonana w terminie rozrodu oraz migracji herpetofauny (...)". Podczas przeprowadzonej w dniu 25 lutego 2025 r. wizji lokalnej terenu stwierdzono, iż na terenie działki nr [...] obr. [...] P. jest prowadzona wycinka części drzew i krzewów; stwierdzono liczne ślady naruszenia ściółki. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. organ wezwał inwestora o przedłożenie ekspertyzy przyrodniczej terenu inwestycji, opisującej stan istniejących siedlisk chronionych (roślin i zwierząt), w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia pod rygorem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia występowania gatunków chronionych na terenie inwestycji przedmiotowe postępowanie zostałoby zawieszone, a inwestor zobowiązany byłby do wystąpienia z wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie zezwolenia na podstawie art. 56 ust. 2 u.o.p. Żądanie dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy przyrodniczej już na etapie ustalania warunków zabudowy wynika również z aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 525/24). Ww. postanowienie zostało doręczone Inwestorowi w dniu 7 marca 2025 r., zatem termin na uzupełnienie żądanego dowodu upłynął 7 kwietnia 2025 r. W dniu 18 marca 2025 r. organ uzyskał dodatkową opinię Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza znak AU-02-4.6730.2.917.2016.AFR.APŁ.AGJ.ŁOK w której zaopiniowano negatywnie planowaną inwestycję, ponosząc, że wnioskowany do zabudowy teren stanowi niezwykle ważny element ekosystemu i środowiska, a szczegółowych informacji na temat występowania chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt dostarczyć może jedynie ekspertyza przyrodnicza terenu. Pismem z dnia 12 marca 2025 r. znak IW.460.1.907.2016 Zarząd Dróg Miasta K. anulował pozytywną opinię w zakresie infrastruktury, obsługi komunikacyjnej i możliwości połączenia z drogą publiczną i zaopiniował negatywnie planowaną inwestycję. Zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. organ poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Jednocześnie ponownie wezwał inwestora o przedłożenie stosownej ekspertyzy w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wyznaczony Inwestorowi termin upłynął w dniu 15 maja 2025 r. Organ podał, że do dnia sporządzenia decyzji Inwestor nie przedłożył żądanej ekspertyzy przyrodniczej terenu, opisującej stan istniejących siedlisk chronionych (roślin i zwierząt). Brak ekspertyzy uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie postępowania i zbadanie łącznego spełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 ww. ustawy. Organ podniósł, że zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z 64 ust. 1 ww. ustawy wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać m.in. dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Ponadto zgodnie z art. 54 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. b ww. ustawy decyzja o warunkach zabudowy powinna określać m.in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. W niniejszej sprawie od wyniku uzyskanej ekspertyzy zależał dalszy tok postępowania. W przypadku bowiem występowania gatunków chronionych na terenie inwestycji przedmiotowe postępowanie zostałoby zawieszone, a inwestor zostałby wezwany do wystąpienia z wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie zezwolenia na podstawie art. 56 ust. 2 u.o.p. Nieuzyskanie przez Inwestora ww. zezwolenia oznaczałby niezgodność wnioskowanej inwestycji z przepisami u.o.p. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Podobną treść ma art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 powołanej ustawy stanowiący, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Brak ekspertyzy przyrodniczej terenu objętego wnioskiem, skutkuje niemożnością potwierdzenia w sposób nie budzący wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie spełniony jest warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł inwestor. Decyzją z dnia 21 listopada 2025 r. znak: SKO. ZP/415/268/2025, działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 5, art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie istniały, wobec nieobowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podstawy do przeprowadzenia postępowania na zasadach i w trybie art. 59 i nast. u.p.z.p. Dla wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, konieczne jest spełnienie warunków, o jakich mowa w art. 61 ust 1 u.p.z.p. Z ustaleń organu I instancji wynika, iż teren inwestycji położony jest w południowej części K., po zachodniej stronie względem ulicy W. j, a po wschodniej względem Gen. B. R., w obszarze o średniej intensywności zabudowy. Obszar objęty wz zawiera się w dwóch procedowanych mpzp tj. "B. " oraz dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta K. - Etap [...]. Natomiast mając na uwadze pozyskane na etapie postępowania dokumenty, w postaci wskazanych powyżej opinii jednostek odpowiedzialnych za kwestie związane z ochroną przyrody, teren inwestycji obejmuje liczne siedliska fauny i flory, które są prawnie chronione. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że należy wykonać szczegółową ekspertyzę przyrodniczą terenu objętego inwestycją. Wskazano jednocześnie, iż po wykonaniu ekspertyzy należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jako odpowiedniego w zakresie wydania ewentualnej zgody na odstępstwa od zakazów wymienionych w rozporządzeniach dot. ochrony gatunkowej zwierząt, w tym zgody na zniszczenie ostoi i siedliska chronionych gatunków w przypadkach wymienionych w ustawie oraz ustalenia rekompensaty przyrodniczej (art. 56 ust. 2 u.o.p.). Kolegium wyjaśniło, ze przepis art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. odsyła do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymogi dla możliwości zagospodarowania terenu, bądź wyłączające w możliwość wszelkiej zabudowy bądź zabudowy określonego rodzaju. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu tego przepisu, należą m.in. przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne, prawo lotnicze i przepisów wykonawczych do ustaw, jak też przepisy prawa obowiązujące na danym terenie. W zakresie zaś zgodności decyzji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.) organ nie działa w warunkach uznania administracyjnego. Jest związany treścią przepisu w ten sposób, że w razie braku zgodności planowanej lokalizacji z przepisami odrębnymi, nie może wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (tak wyrok NSA z dnia 1 marca 2018 r., II OSK 2028/17). Zgodnie z 52 ust. 1 u.o.p. w stosunku do dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone następujące zakazy: 1) umyślnego zabijania; 2) umyślnego okaleczania lub chwytania; 3) umyślnego niszczenia ich jaj, postaci młodocianych lub form rozwojowych; 4) transportu; 5) chowu lub hodowli; 6) zbierania, pozyskiwania, przetrzymywania, posiadania lub preparowania okazów gatunków; 7) niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania; 8) niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk lub innych schronień; 9) umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień; 10) zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny lub transportu w celu sprzedaży okazów gatunków; 11) wwożenia z zagranicy lub wywożenia poza granicę państwa okazów gatunków; 12) umyślnego płoszenia lub niepokojenia; 13) umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych lub miejscach żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących; 14) fotografowania, filmowania lub obserwacji, mogących powodować ich płoszenie lub niepokojenie; 15) umyślnego przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca; 16) umyślnego wprowadzania do środowiska przyrodniczego. Wobec powyższego zasadnie organ I instancji uznał, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. przeprowadzenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. postępowania w sprawie wydania zezwolenia na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 2 u.o.p. i jego ostatecznego zakończenia, przy czym - jak wskazał organ - z wnioskiem do Regionalnego Dyrektor Ochrony Środowiska o wydanie ww. zezwolenia powinien wystąpić inwestor. Jako pierwszy etap takiego działania było sporządzenie ekspertyzy przyrodniczej, do czego zobligowano Inwestora postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. Inwestor zignorował jednak powyższe postanowienie, nie wypowiedział się także w sprawie, pomimo prawidłowo skierowanego pisma do Inwestora przed wydaniem decyzji. Tymczasem to Inwestor winien wykazać, iż inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi - w tym wypadku poprzez przedłożenie ekspertyzy przyrodniczej. Powyższego nie można utożsamiać z uzgodnieniami jakimi organ dokonuje w trybie art. 53 ust. 1 ww. ustawy. Także z żadnego obowiązującego przepisu nie wynika, iż to po stronie organu istnieje obowiązek przedłożenia dokumentu takiej ekspertyzy. Mając na uwadze treść art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Kolegium doszło do wniosku, że w sprawie wystąpiły okoliczności stanowiące przesłankę do odmowy ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p. Zdaniem Kolegium zarzuty w zakresie braku wskazania niezgodności inwestycji z przepisami odrębnymi są bezpodstawne. Organ I instancji szczegółowo wyjaśnił przesłanki swego działania, oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie i wywiódł niezgodność inwestycji z przepisami odrębnymi wskazanymi powyżej. Kolegium powtórzyło, że to na organach administracji publicznej, a nie na inwestorze, spoczywa wskazanie, czy i w jaki sposób chronić określony gatunek na terenie danej inwestycji. Należy to także uczynić na wstępnym etapie inwestycji, bowiem niezależnie od powyższych racji, wymaga tego także kwestia lojalności państwa w stosunku do obywatela i zasada budowania zaufania do działalności organów państwa. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Kolegium stwierdziło, że i one są niezasadne. Organ przeprowadził postępowanie pozyskując materiał dowodowy omówiony powyżej, który jest spójny i jednoznacznie wskazuje na występowanie chronionej fauny i flory na terenie inwestycji. Uzasadnienie odmowy jest spójne i poparte ustalaniami organu oraz bogatym orzecznictwem sądowym przytoczonym w uzasadnieniu. Organ prawidłowo ustalił też krąg stron postępowania w wyniku intensywnych działań, mając na uwadze zgony niektórych stron postępowania i konieczność ustalenia ich spadkobierców. Kolegium nie dopatrzyło się jakichkolwiek nieprawidłowości w tym zakresie. Na powyższą decyzję A. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. - poprzez odmowę wydania decyzji o warunkach zabudowy, pomimo że inwestycja nie jest niezgodna z przepisami odrębnymi; - art. 6, art. 7, art. 7b, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym oraz pominięcie czynności i dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w zakresie stanu istniejących siedlisk chronionych flory i fauny; - art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, to jest podejmowanie szczegółowych ustaleń związanych z ochroną przyrody na etapie ustalenia warunków zabudowy; - art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, to jest podejmowanie szczegółowych ustaleń związanych z ochroną przyrody na etapie ustalenia warunków zabudowy; - art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji zasadności przesłanek, którymi organ się kierował załatwiając sprawę, w tym zwłaszcza wyjaśnienie, jaki przepis odrębny uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W wyniku przeprowadzenia kontroli w tak zakreślonych ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga podlegała uwzględnieniu. Materialnoprawną podstawę decyzji w sprawie stanowiły przepisy art. 59 i nast. u.p.z.p. Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi, z wyjątkiem terenów zamkniętych, w stosunku do których właściwy jest wojewoda (art. 60 ust. 3). Jak stanowi art. 60 ust. 4 ustawy, sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy określają przepisy art. 61 u.p.z.p., przede wszystkim przepisy ust. 1. W niniejszej sprawie przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego była finalnie (po modyfikacjach wniosku) budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych, wolnostojącej stacji transformatorowej, wewnętrznej drogi dojazdowej i garażu podziemnego na części działki nr [...] obr. [...] oraz zjazdów z działek drogowych nr [...] (ul. W. ) i [...] (ul. Gen. B. R.) przy ul. W. Gen. B. R., wraz z budową sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w K.. Prezydent Miasta Krakowa oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekające w sprawie odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla ww. zamierzenia na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., zgodnie z którym warunkiem wydania decyzji o warunkach zabudowy jest zgodność decyzji z przepisami odrębnymi. Z decyzji obu instancji wynika, że przepisami odrębnymi uzasadniającymi odmowę ustalenia warunków zabudowy są przepisy art. 52 ust. 1 u.o.p. określające zakazy, które mogą być wprowadzone w stosunku do dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną gatunkową oraz art. 56 ust. 2 u.o.p. określający przesłanki wydania decyzji przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie zezwolenia na odstępstwo od zakazów określonych w przepisach art. 52 u.o.p. Ustaleń faktycznych dotyczących ww. przepisów dokonano przede wszystkim na podstawie pozyskanych w toku postępowania opinii jednostek gminnych – wydziałów i jednostki organizacyjnej w zakresie działania których są sprawy z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody. W związku z tymi opiniami organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy przyrodniczej terenu inwestycji, opisującej stan istniejących siedlisk chronionych (roślin i zwierząt), w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia pod rygorem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Z akt sprawy wynika, że inwestor nie przedłożył żądanej ekspertyzy. W ocenie organów brak ekspertyzy uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie postępowania i zbadanie łącznego spełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 ww. ustawy. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd zauważa, że art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. określa jako przesłankę wydania decyzji o warunkach zabudowy zgodność z decyzji z przepisami odrębnymi. Niezależnie od niezręczności językowej w tym przepisie polegającej na odniesieniu zgodności z przepisami odrębnymi do decyzji, nie może budzić wątpliwości, że w warunku tym chodzi o to, by zamierzenie inwestycyjne było zgodne z przepisami odrębnymi. Przepisy odrębne, o których tu mowa, to przepisy prawa powszechnie obowiązującego, dotyczące możliwości lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego na danym terenie. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 stycznia 2026 r., II OSK 1849/23 (orzeczenia.nsa.gov.pl): "Użycie w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. zwrotu nieostrego "przepisy odrębne" jest zabiegiem w pełni uzasadnionym. Katalog przepisów odrębnych, z którymi winna być zgodna decyzja o warunkach zabudowy, nie jest katalogiem stałym. Liczba oraz rodzaj przepisów uznanych za przepisy odrębne zależy bowiem od faktycznych i prawnych uwarunkowań sprawy" (podobnie NSA w wyroku z 11 stycznia 2023 r., II OSK 3178/19). W niniejszej sprawie organy nie wskazały w istocie w sposób jednoznaczny przepisu odrębnego, z którym miałaby być sprzeczna inwestycja. Wskazano jedynie na przepisy, które mogłyby znaleźć zastosowanie, gdyby z ekspertyzy, o którą wezwano inwestora, wynikało, że na terenie inwestycji występują gatunki chronione. W ocenie Sądu powyższe nie wskazuje, że zamierzenie inwestycyjne narusza przepisy odrębne, a tym samym nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Jak wskazano powyżej, kluczowe dla odmowy ustalenia warunków zabudowy w odniesieniu do występowania gatunków chronionych i siedlisk zwierząt gatunków chronionych były ustalenia organu prowadzącego postępowanie poczynione na podstawie opinii wyspecjalizowanych w zakresie ochrony środowiska i ochrony przyrody jednostek gminnych. Istotne dla oceny prawidłowości poczynionych ustaleń jest przeanalizowanie opinii pozyskanych w toku długotrwałego postępowania i tego, w jaki sposób doprowadziły one do wydania decyzji odmownej: W opinii z 29 lipca 2016 r. (k. 67 akt adm.) Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. negatywnie zaopiniował projektowaną inwestycję, podając ogólnie negatywne przyrodniczo skutki, jakie wywoła inwestycja. W piśmie z 27 sierpnia 2018 r. (k. 303 akt adm.) Wydział Kształtowania Środowiska UMK pozytywnie zaopiniował przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. W opinii tej wskazano m.in.: "Należy poinformować inwestora, iż w przypadku występowania na analizowanym terenie, w szczególności na drzewach/krzewach, kolidujących z planowaną inwestycją, miejsc lęgowych ptaków/miejsc przebywania nietoperzy/miejsc przebywania chronionych gatunków zwierząt (np. jeży, łasicowatych) przed uzyskaniem: pozwolenia/decyzji zezwalających na usunięcie drzew/krzewów lub usuwaniem drzew lub krzewów, konieczne jest uzyskanie zgody regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. na odstępstwa od zakazów wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. poz. 1348) oraz ustalenia warunków kompensacji przyrodniczej zgodnie z art. 56 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. 2018 r. poz. 142 ze zmian.)." W opinii określono warunki, jakie powinna spełniać inwestycja. W kolejnej opinii Wydziału Kształtowania Środowiska z 16 lipca 2020 r. (k. 575 akt adm.) przedstawiono zasadniczo zbieżne stanowisko z pismem z 27 sierpnia 2018 r. Dodano m.in. informację, że: "W odległości ok. 150 m od inwestycji znajduje się staw – stanowisko licznych gatunków płazów, gatunków podlegających ochronie na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (...) udokumentowanej w sporządzonej na zlecenie Wydziału Kształtowania Środowiska inwentaryzacji płazów i miejsc ich rozrodu na terenie Miasta K.. Jest to zbiornik wodny który według ww. dokumentu stanowi miejsce występowania i rozrodu wielu gatunków płazów (Traszka zwyczajna, Triturus wulgaris, Traszka grzebieniasta Triturus cristatus, Kumak nizinny Bombina bombina, Ropucha szara Bufo bufo, Ropucha zielona Bufotes viridis, Rzekotka drzewna Hyla arborea, Żaba wodna Rana esculenta, Żaba jeziorkowa Rana lessonae, Żaba trawna Rana temporaria, Żaby Rana sp.) chronionych na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r . w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (...). Biorąc pod uwagę dane z ww. inwentaryzacji nadal istnieje wysokie prawdopodobieństwo występowania wymienionych w opracowaniu gatunków. Ww. gatunki zostały wymienione również w opracowaniu "Kierunki rozwoju i zarządzania terenami zieleni w K. na lata 2019-2030". W opinii znajduje się również stwierdzenie: " W odległości ok. 50 m od planowanej inwestycji znajduje się proponowany użytek ekologiczny "Staw B. ", którego granice zostały określone w opracowaniu "Kierunki rozwoju i zarządzania terenami zieleni w Krakowie na lata 2019-2030" (zatwierdzonym zarządzeniem nr 2282/2019 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 09.09.2019 r.)." Następnie organ prowadzący postępowanie pozyskał stanowisko Zarządu Zielni Miejskiej w K. z 13 stycznia 2021 r. (k. 665), negatywnie opiniujące zamierzenie inwestycyjne. W piśmie tym stwierdzono m.in.: "(...) wnioskowana inwestycja wpłynie negatywnie na stwierdzone w tym obszarze siedliska gatunków chronionych, w szczególności płazów (...). Na przedmiotowym terenie stwierdzono występowanie aż 9 gatunków chronionych płazów (Bombina bombina, Bufo bufo, Bufotes viridis, Hyla arborea, Lisotriton vulgaris, Pelophulax esculenta complex, Pelophylax lessonae, Rana temporaria, Triturus cristatus) (Przybyłowicz i in. 2010), które jako zwierzęta ziemnowodne wykorzystują nie tylko istniejące zbiorniki wodne, ale i pobliskie tereny zieleni, gdzie pobierają pokarm oraz zimują". Przywołane źródło zostało opisane jako: Ł. Przybyłowicz, A. Palaczyk, G. Połczyńska – Konior, 2010, Opracowanie kompleksowej inwentaryzacji płazów i ich miejsc rozrodu w granicach administracyjnych Miasta Krakowa", ISEZ PAN, Kraków, Na zlecenie Wydziału Kształtowania Środowiska UMK. W opinii z 25 stycznia 2024 r. Wydział Kształtowania Środowiska (k. 1131 akt adm.) zajął tożsame stanowisko jak w opinii z 16 lipca 2020 r. Tożsama jest informacja o miejscu występowania gatunków chronionych. W opinii z 28 sierpnia 2024 r. (k. 1389 akt adm.) Wydział Kształtowania Środowiska UMK przedstawił aktualne stanowisko, potwierdzając aktualność opinii z 24 stycznia 2024 r., także w zakresie informacji o miejscu występowania gatunków chronionych. Pismem z 18 lutego 2025 r. Wydział Architektury i Urbanistyki UMK zwrócił się do Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza UMK o doprecyzowanie stanowiska wyrażonego w pismach z 25 stycznia 2024 r. i 28 sierpnia 2024 r. poprzez jednoznaczne wskazanie "czy na terenie inwestycji (działka nr [...] obr. [...]) występują chronione gatunki zwierząt lub roślin wraz ze wskazaniem tych gatunków". W odpowiedzi w piśmie z 24 lutego 2025 r. Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza (k. 1403) stwierdzono "szczegółowych informacji na temat występowania siedlisk chronionych gatunków zwierząt dostarczyć może jedynie aktualna ekspertyza przyrodnicza terenu wykonana w terminie rozrodu oraz migracji herpetofauny." Jednocześnie poinformowano, że "to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania gatunków i ich liczebności występujących na obszarze objętym planowanymi pracami – jest to wymóg formalny wniosku składanego do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska". Sąd zauważa, że w aktach znajduje się również notatka służbowa z 25 lutego 2025 r. z wizji w rejonie terenu inwestycji (k. 1405). Stwierdzono, że na działce nr [...] została a także jest prowadzona wycinka części drzew i krzewów, "liczne ślady naruszenia ściółki, ślady kół przejazdu cięższymi pojazdami i stacjonowanie pojazdów", nie wykluczono też "naruszenia mas ziemnych". W kolejnej opinii Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza z 18 marca 2025 r. (k. 1427) stwierdzono, mając na uwadze wizję terenową, że na terenie inwestycji aktualnie rosną drzewa (m.in. klony, czeremchy, lipy, żywotniki, robinie akacjowe, topole, brzozy, wierzby, olsze, dęby). Stwierdzono, na podstawie kontroli w terenie, że z terenu planowanej inwestycji usuwane są obecnie drzewa i krzewy niewymagające zezwolenia na ich usunięcie. Ponowiono informację dotyczącą występowania stanowisk licznych gatunków płazów chronionych – w odległości 150 m, dodając, że nadal istnieje wysokie prawdopodobieństwo występowania wymienionych w opracowaniu gatunków. Stwierdzono również: "Omawiany teren stanowi niezwykle ważny element ekosystemu i środowiska. Planowana zabudowy wpłynie niekorzystnie na stosunki wodne, co skutkować może zniszczeniem siedlisk gatunków chronionych. Ponadto lokalizacja rozproszonej zabudowy nie znajduje uzasadnienia na niezagospodarowanym do tej pory obszarze stanowiącym siedlisko zwierząt podlegających ochronie. Tego typu obszary pozwalają na minimalizowanie konfliktu z dziką zwierzyną oraz ich leczenie i rehabilitację. W związku z powyższym oraz ze względu na opinię wydaną przez ZZM dnia 13 stycznia 2021 r. inwestycję opiniuje się negatywnie". Jednocześnie wskazano warunki, które powinna spełnić inwestycja, w przypadku gdyby nie wydano decyzji negatywnej. Podsumowując powyższe, Sąd zauważa, że z żadnej opinii nie wynika jednoznacznie, że na działce nr [...] występują stanowiska chronionych gatunków zwierząt. W żadnej opinii nie przywołano inwentaryzacji dotyczącej bezpośrednio działki stanowiącej teren inwestycji. W opiniach Wydziału Kształtowania Środowiska wskazywano jednoznacznie na występowanie gatunków chronionych w sąsiedztwie terenu inwestycji i prawdopodobne występowanie gatunków chronionych na działce inwestycyjnej. Sąd zauważa również, że istnieje rozbieżność między stanowiskiem Wydziału Kształtowania Środowiska a stanowiskiem Zarządu Zieleni Miejskiej, który to Zarząd w swojej opinii stwierdził stanowczo, że "wnioskowana inwestycja wpłynie negatywnie na stwierdzone w tym obszarze siedliska gatunków chronionych, w szczególności płazów", czy też "na przedmiotowym terenie stwierdzono występowanie aż 9 gatunków chronionych płazów". Zarząd Zieleni Miejskiej nie przywołał jednak własnych ustaleń dotyczących terenu inwestycji, w szczególności oględzin, inwentaryzacji tego terenu, ale oparł się – jak należy przypuszczać – na tym samym źródle, co Wydział Kształtowania Środowiska, tj. inwentaryzacji zleconej przez Wydział Kształtowania Środowiska w 2010 r. Co istotne, w toku postępowania zmieniało się stanowisko organu co do zezwolenia na odstępstwa od zakazów dotyczących gatunków chronionych, o których mowa w przepisach art. 56 u.o.p. Początkowo Wydział Kształtowania Środowiska UMK, i w ślad za nim organ prowadzący postępowanie, przyjmował, że nie jest to zezwolenie wymagane na tym etapie postępowania, a jedynie informował o tym, że w przypadku wystąpienia gatunków chronionych może być konieczne uzyskanie tej decyzji. Dopiero wskutek faktycznych działań na terenie inwestycji w lutym 2025 r. organ zmienił zdanie i przyjął, że decyzja ta może być wymagana przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu jest to stanowisko nieprawidłowe i nie znajduje uzasadnienia w celu regulacji zezwolenia, o którym mowa w art. 56 u.o.p. Zezwolenie tam określone jest wydawane, gdy konieczne jest np. usunięcie roślin lub zwierząt gatunków chronionych z określonego terenu. Na etapie ustalania warunków zabudowy taka konieczność nie występuje. Co istotne, w sprawie organ wystąpił o zajęcie stanowiska przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Postanowieniem z 23 lutego 2021 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. umorzył postępowanie uzgodnieniowe, w związku z wystąpieniem o zajęcie stanowiska na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 i ust. 5 u.p.z.p. (k. 763). W uzasadnieniu postanowienia RDOŚ stwierdził, że obszar planowany w projekcie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa pod zabudowę zlokalizowany jest poza obszarami objętymi ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Zauważyć przy tym trzeba, że "obszarem objętym ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody" może być również miejsce występowania gatunków chronionych. Jak stanowi art. 46 ust. 1 u.o.p. ochrona gatunkowa obejmuje okazy gatunków oraz siedliska i ostoje roślin, zwierząt i grzybów. Zgodnie z art. 46 ust. 2 u.o.p. ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących na terenie kraju lub innych państw członkowskich Unii Europejskiej rzadkich, endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na podstawie przepisów umów międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk i ostoi, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej. Zgodnie zaś z art. 46 ust. 3 u.o.p. w celu ochrony ostoi i stanowisk roślin lub grzybów objętych ochroną gatunkową lub ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być ustalane strefy ochrony. Z treści stanowiska Regionalnego Dyrektora wynika, że nie stwierdził on występowania obszarów objętych ochroną, co należało wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji, dostrzegając znaczenie udziału w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy organu ochrony środowiska. Jak przekonująco wyjaśnił WSA w Gliwicach w wyroku z 4 listopada 2019 r., II SA/Gl 725/19: "uzgadnianie projektu decyzji o warunkach zabudowy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska ma na celu przede wszystkim zabezpieczenie form ochrony przyrody, w związku z planowaniem realizacji konkretnej inwestycji. Skupienie etapu uzgadniania na zasadniczych celach ochrony przyrody, którym ustawodawca nadał priorytet zwiększa skuteczność wykonywania obowiązków ochronnych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W literaturze przyjmuje się, że obowiązek, zakaz i dozwolenie mogą być relatywizowane do pewnego zbioru nakazów np. chroniących przyrodę jako całość lub poszczególne jej elementy. Na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., regionalny dyrektor ochrony środowiska zobligowany jest do rozważenia, czy w oparciu o obowiązujące przepisy z zakresu ochrony przyrody możliwe jest uzgodnienie przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jest to jedyny etap, w którym uczestniczy wyspecjalizowany organ ochrony przyrody, którego zadaniem jest dokonanie weryfikacji zgodności tego projektu z przepisami z zakresu ochrony przyrody, a w szczególności celami ustawowymi tej ochrony." Brak stwierdzenia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, że teren inwestycji nie jest objęty ochroną w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody nie oznacza oczywiście, że na terenie inwestycji nie mogły pojawiać się zwierzęta objęte ochroną gatunkową, w szczególności biorąc pod uwagę sąsiedztwo Stawu B. , brak zabudowy na działce nr [...], a także rosnące tam drzewa i krzewy. Rzecz jednak w tym, że możliwe/prawdopodobne występowanie tam zwierząt gatunków chronionych nie oznaczało niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, a konieczność ewentualnego wystąpienia o zezwolenie dotyczące odstępstw od zakazów, o których mowa w art. 52 ust. 1 u.o.p. na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko strony skarżącej, że nie było podstaw do nałożenia w tych okolicznościach sprawy na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy. W tej kwestii należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności. Po pierwsze, należy zwrócić uwagę na wyjątkowość dowodu z ekspertyzy na etapie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Istotą tego postępowania jest ustalenie, czy planowane zamierzenie spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym nie narusza przepisów prawa. Specyfika tego postępowania polega na tym, że jest ono wstępnym etapem procesu inwestycyjnego, którego przedmiotem nie jest zatwierdzenie projektu budowlanego, określającego konkretne parametry i położenie obiektu budowlanego, lecz ustala się możliwość lokalizacji inwestycji o przybliżonych parametrach, w określonych granicach. Zdaniem Sądu obecnie orzekającego wymaganie od inwestora ekspertyzy mającej wykazać zgodność zamierzenia inwestycyjnego z określonymi przepisami jest co do zasady przedwczesne na etapie postępowania w sprawie warunków zabudowy. Niewątpliwie, wzmiankowana ekspertyza może okazać się konieczna w sprawie zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ust. 2 u.o.p., jednak w sprawie ustalenia warunków zabudowy co do zasady w kwestiach środowiskowych inwestor zobowiązany jest do określenia informacji wymaganych przez art. 52 ust. 2 u.p.z.p., w tym podania charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko. Dane takie w niniejszej sprawie inwestor podał, a organ ich nie kwestionował, dokonując na ich podstawie kwalifikacji przedsięwzięcia jako niewymagającego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Po drugie, mając jednak na względzie brak ograniczeń dowodowych w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i treść art. 75 § 1 k.p.a. ("Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.") można zaakceptować stanowisko, zgodnie z którym w przypadkach szczególnych konieczne okazałoby się pozyskanie ekspertyzy dotyczącej kwestii specjalistycznej. Jednak, na gruncie niniejszej sprawy takiej konieczności nie wykazano. Zdaniem Sądu nie było adekwatne w niniejszej sprawie przywołanie wyroku WSA w Krakowie z 17 lipca 2024 r., II SA/Kr 525/24. W wyroku tym WSA w Krakowie uznał, że przepisy dotyczące ochrony przyrody są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r. II OSK 2667/13), a jednocześnie stwierdził, że niewykonanie ekspertyzy przyrodniczej terenu w przedmiocie występowania chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt stanowi o naruszeniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., a ściślej przepisów o ochronie przyrody. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku organy orzekające w sprawie dysponowały przedłożoną przez stronę postępowania inwentaryzacją przyrodniczą dotyczącą terenu inwestycji, z której wynikało, że znajdują się tam zwierzęta będące pod ścisłą ochroną. To ustalenie zbieżne było z pozyskanym na potrzeby tamtej sprawy stanowiskiem Wydziału Kształtowania Środowiska. Na tej podstawie WSA przyjął wówczas, że "jest wysoce prawdopodobne występowanie na przedmiotowej inwestycji chronionych gatunków zwierząt oraz ich siedlisk". Okoliczności rozpatrywanej sprawy są inne i brakuje w niej jednoznacznych dowodów wskazujących na istnienie siedlisk gatunków chronionych, jak i występowania gatunków chronionych. Po trzecie, należało zwrócić uwagę na okoliczności, w której organ zażądał ekspertyzy. W toku długotrwałego postępowania, które zainicjowane zostało w 2016 r., organ podejmował czynności wyjaśniające w tej sprawie, w tym związane z warunkiem zgodności planowanej inwestycji z przepisami z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody. W kolejnych przywołanych wyżej pismach jednostek miejskich wskazywano na kwestię występowania gatunków chronionych w kontekście inwestycji, jednak dopiero w lutym 2025 r. organ zdecydował się wezwać inwestora do przedłożenia ekspertyzy, co w okolicznościach sprawy, nawet gdyby przyjąć dopuszczalność tego dowodu, było już działaniem nieadekwatnym i co najmniej spóźnionym. Tym samym zarzuty skargi okazały się zasadne w zakresie zbieżnym z przedstawionymi rozważaniami. Doszło w sprawie do istotnego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p., u.p.z.p., co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ponownym postępowaniu organ uwzględni przedstawione stanowisko Sądu. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 28 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jacek Bursa /przewodniczący/ Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/ Magda Froncisz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
art 61 · Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1059/24 · 24 czerwca 2026
Wyrok NSA z 24 czerwca 2026 r., II OSK 1059/24 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OSK 685/24 · 24 czerwca 2026
Wyrok NSA z 24 czerwca 2026 r., II OSK 685/24 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OSK 713/24 · 24 czerwca 2026
Wyrok NSA z 24 czerwca 2026 r., II OSK 713/24 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny