II SA/Ke 89/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2025 r. [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 9 grudnia 2025 r. [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 17 lutego 2025 r. w przedmiocie uchylenia I. F. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od 1.06.2024 r. do 31.05.2025 r. W piśmie z 12 stycznia 2026 r. I. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję wskazując, że jego syn skończył 18 lat 12 września 2025 r., a nie 12 września 2024 r., a więc świadczenie winno być przyznane do 12 września 2025 r. Decyzją z 19 stycznia 2026 r. [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję własną z 9 grudnia 2025 r. [...] i przyznał I. F. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko w kwocie 800 zł miesięcznie, na okres od 1.01.2025 r. do 31.05.2025 r. W uzasadnieniu organ podał, że w decyzji z 9 grudnia 2025 r. mylnie wskazano, że dziecko skarżącego 18 lat ukończyło we wrześniu 2024 r. i w związku z tym świadczenie wychowawcze nie przysługuje. Ponieważ jednak syn skarżącego urodził się 12 września 2007 r. i pełnoletniość osiągnął w 2025 r., a ponadto w okresach 3-8.05.2024 r. i 6.01.2025 r. - 4.03.2026 r. legalnie przebywał na terytorium Polski, należało uchylić decyzję z 9 grudnia 2025 r. Z notatki urzędowej z 12 maja 2026 r. (k. 19 akt sprawy) wynika, że nie wpłynęła skarga na ww. decyzję z 19 stycznia 2026 r., doręczoną skarżącemu 20 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje decyzja o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). Postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13, Lex nr 1582107). Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza jednak, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. W niniejszej sprawie w świetle treści skargi oraz treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji z 19 stycznia 2026 r. stwierdzić należy, że skarga ta została uwzględniona przez Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po jej wniesieniu przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W następstwie tego organ, zgodnie z dyspozycją art. 54 § 3 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi, uchylił zaskarżoną decyzję z 9 grudnia 2025 r. Z tych powodów postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Skarga jako środek zaskarżenia została skonsumowana - uwzględniona przez organ w trybie autokontroli. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe.