II SA/Ke 68/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Pińczowie na uchwałę Rady Gminy w Bejscach z dnia 17 marca 2023 r. nr XLIV/280/2023 w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Rada Gminy w Bejscach uchwałą z dnia 17 marca 2023 r. nr XLIV/280/2023, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "u.o.z.", przyjęła program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Bejsce w 2023 roku, stanowiący załącznik do uchwały. W § 12 ust. 3 uchwalono, że zakłada się wydatkowanie środków finansowych w następujący sposób: 1) na realizację zadań: odławiania bezdomnych zwierząt, umieszczania i zapewnienia im opieki w schronisku dla zwierząt, obligatoryjną sterylizację albo kastrację w schronisku – nie więcej niż 16.500 zł; 2) na realizację zakupu karmy dla kotów wolno żyjących - nie więcej niż 300 zł; 3) na realizację zadania w zakresie zapewnienia miejsca i opieki dla zwierząt bezdomnych umieszczonych na określony czas we wskazanym gospodarstwie rolnym - nie więcej niż 500 zł; 4) na realizację zadania zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt według przedstawionych faktur – nie więcej niż 3.000 zł. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Prokurator Rejonowy w Pińczowie zakwestionował powyższą uchwałę w całości, domagając się stwierdzenia jej nieważności i podnosząc zarzut istotnego naruszenia prawa w postaci art. 11a ust. 5 w zw. z ust. 2 u.o.z. oraz art. 94 Konstytucji RP poprzez brak ujęcia w uchwale kosztów finansowania zabiegów weterynaryjnych takich jak: usypianie ślepych miotów, a także kosztów poszukiwania nowych właścicieli dla bezdomnych zwierząt. W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżona uchwała nie uregulowała w sposób całościowy kwestii finansowania realizacji zadań przewidzianych w programie, a tym samym nieprawidłowo realizuje delegację ustawową wynikającą z art. 11a ust. 5 u.o.z. Brak wskazania tych elementów musi prowadzić do wyeliminowania z porządku prawnego zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, oddalenie lub o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wskazał, że skarżący podnosi niezgodność zaskarżonej uchwały z art. 11a ust. 5 w zw. z us.t 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt - Dz. U. 2023 poz. 1580 ze zm. Tymczasem wskazany przez skarżącego tekst jednolity wszedł w życie 10 sierpnia 2023 r., to jest po uchwaleniu zaskarżonej uchwały. Tym samym, zaskarżona uchwała, w momencie jej podejmowania, nie mogła być sprzeczna z ustawą we wskazanej przez skarżącego wersji. W takim przypadku uznać należy, że zaskarżona uchwała nie mogła być sprzeczna z ustawą nieobowiązującą w dniu podejmowania uchwały. Dalej organ podkreślił, że wskazane przez skarżącego zadania, które mają nie znajdować się w planowanych wydatkach, to jest koszty usypiania ślepych miotów oraz poszukiwania nowych właścicieli dla bezdomnych zwierząt, mają swoje źródło finansowania. Pierwsze z tych zadań jest realizowane przez schronisko (§ 9 uchwały). Koszty tego zadania mieszczą się więc w kwocie przewidzianej dla zadania opisanego w § 12 ust. 3 pkt 1. Z kolei co do drugiego z zadań organ wskazał na § 8 ust. 1 uchwały oraz podkreślił, że poszukiwanie właścicieli dla zwierząt nie generuje kosztów po stronie Gminy. Z uwagi na fakt, że Gmina Bejsce jest niewielką gminą wiejską, komunikacja z lokalną społecznością odbywa się za pośrednictwem sołtysów bądź radnych. Środkiem komunikacji są również tablice ogłoszeń w i przed urzędem gminy. Co więcej, jak wskazano przykładowo w treści uchwały, Gmina korzysta również ze strony, na której umieszcza istotne informacje o bieżących wydarzeniach oraz ogłoszenia, w tym o bezdomnych zwierzętach. Organ zaznaczył, że uchwałodawca wskazał górne granice środków przeznaczonych na realizację określonych zadań - każda z kwot określona jest jako "nie więcej niż...", Tym samym uchwała zakłada górną granicę wydatkowania na wskazane cele, pozostawiając możliwość dysponowania pozostałymi środkami na wszystkie inne zadania. Zdaniem organu, w orzecznictwie sądów administracyjnych obecny jest pogląd, zgodnie z którym obowiązek z art. 11a ust. 5 u.o.z. nie wymaga wyodrębnienia w uchwale środków na każde z poszczególnych działań, a jedynie zakłada konieczność wskazania kwoty przeznaczonej na realizację programu jako całości (wyrok WSA w Poznaniu z 14 grudnia 2023 r., II SA/Po 675/23). Ponadto, skoro poddawana w wątpliwość jest jedynie część sposobu finansowania zaplanowanych zadań, niezasadnym jest stwierdzenie nieważności całego programu. Istotnym jest również, że w momencie wpływu skargi do organu, przedmiotowa uchwała już nie obowiązywała, a zatem brak jest podstaw do procedowania w tej sprawie i zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. Organ dodał, że zaskarżenie uchwały uprzednio uchylonej dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy zaskarżony akt możliwy jest jeszcze do zastosowania. Treść uchwały, która została zacytowana w skardze nie stanowi podstawy do wydania decyzji bądź innego jego stosowania. Zaplanowane w niej zadania wykonane zostały w ubiegłym roku. Tym samym zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne właściwe są w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyroki NSA z 11 lutego 1998 r. II SA/Wr 1459/97 i WSA w Warszawie z 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05). W tym miejscu podkreślić należy, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Podstawą materialnoprawną podjęcia uchwały były w niniejszym przypadku przepisy zawarte w art. 11a u.o.z., zgodnie z którymi: 1. Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. 2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. 3. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie. 3a. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają. 4. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. 5. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina. 6. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). 7. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania: 1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii; 2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy; 3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy. 8. Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu. Z powyższego wynika zatem, że obowiązkowe elementy programu zostały określone w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 i ust. 5 ustawy, fakultatywne w ust. 3 i ust. 3a, a obligatoryjne elementy programu, o których mowa w ust. 2 pkt 3 - 6 mogą zostać powierzone podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Uchwalając program rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Za zasadny należało uznać zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 11a ust. 5 u.o.z. Rację ma skarżący Prokurator, że § 12 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały, odnoszący się do kwestii finansowania programu, nie pozwala na przyjęcie, że uchwałodawca lokalny w należyty sposób wyczerpał delegację ustawową w tym przepisie. W regulacji tej nie wyodrębniono bowiem środków na zadanie usypiania ślepych miotów oraz poszukiwania nowych właścicieli dla bezdomnych zwierząt. Nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że obligatoryjne, ustawowe zadanie z art. 11a ust. 2 pkt 6) ustawy, tj. usypianie ślepych miotów, jest realizowane w ramach świadczenia wykonywanego przez schronisko, skoro zgodnie z § 9 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, "usypianie ślepych miotów może nastąpić wyłącznie przez lekarza weterynarii, w schronisku dla zwierząt bezdomnych lub w lecznicy dla zwierząt", a koszty tego zadania mieszczą się w kwocie przewidzianej dla zadania opisanego w § 12 ust. 3 pkt 1 uchwały, to jest zapewnienia opieki w schronisku dla zwierząt. W ocenie Sądu, zadanie określone jako "zapewnienie opieki w schronisku dla zwierząt", nie może mieścić w sobie usypiania ślepych miotów, czyli ich uśmiercanie, co jest przeciwieństwem opieki w humanitarnym i cywilizowanym rozumieniu tego słowa. Ponadto, według przytoczonego zapisu § 9 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, usypianie ślepych miotów może następować również w lecznicy dla zwierząt. Tymczasem finansowanie takich czynności w lecznicy dla zwierząt nie zostało przewidziane ani w § 12 tego załącznika, ani też w żadnym innym przepisie zaskarżonej uchwały. Nie można też zgodzić się z poglądem organu sprowadzającym się do tezy, że zadanie z art. 11a ust. 2 pkt 5 ustawy, tj. poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt, jest realizowane albo w ramach innych zadań, albo w sposób nie generujący kosztów. Przede wszystkim takie podejście przeczy racjonalności ustawodawcy. Skoro bowiem z art. 11a ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 5 ustawy wynika, że obligatoryjne jest wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację wszystkich zadań programu opieki nad zwierzętami i ustawa nie przewiduje od tego żadnych wyjątków, w tym w szczególności dotyczących niewielkich gmin wiejskich, to pominięcie finansowania któregokolwiek z tych zadań nie jest dopuszczalne. Poza tym należy zauważyć, że zadania zaplanowane w § 8 załącznika do zaskarżonej uchwały, w rzeczywistości generują koszty, zwłaszcza jeśli mają być skutecznie realizowane. W szczególności informowanie o możliwości adopcji zwierząt bezdomnych w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie gminy Bejsce, może wiązać się z koniecznością sfinansowania kosztów stosownych ogłoszeń na tablicach ogłoszeń, czy też w lokalnych, nieinternetowych mediach. Współdziałanie z organizacjami społecznymi w zakresie poszukiwania nowych właścicieli zwierząt nie może opierać się na uznaniu, że to "nie generuje kosztów, gdyż organizacje te są niezależne finansowo od gminy Bejsce". Organizacje pozarządowe, aby mogły skutecznie realizować swoje zadania statutowe, również powinny uzyskiwać w tym celu stosowne wsparcie finansowe, zwłaszcza wtedy, gdy równocześnie realizują zadania własne gminy. Wsparcie takie może w szczególności odbywać się na podstawie umów z organizacjami pozarządowymi wyłonionymi w drodze stosownych konkursów ofert na realizację zadań publicznych ogłaszanych przez gminy na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 571). Powyższe oznacza, że zaskarżona uchwała nie uregulowała w sposób kompletny kwestii finansowania realizacji zadań przewidzianych w programie, a tym samym niewłaściwie realizuje delegację ustawową wynikającą z art. 11a ust. 5 u.o.z. Odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę, zasadnym jest zaznaczenie, że faktycznie w części orzeczeń sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że art. 11a ust. 5 u.o.z. stanowi nie o wskazaniu środków na realizację poszczególnych zadań ("działań"), ale na realizację programu jako pewnej całości ("jego realizację"). Nie wyklucza to, według tych poglądów, ogólnego określenia środków dla kilku zadań, bądź też poprzez wskazanie podmiotów realizujących zadania zawarte w programie. Jakkolwiek bowiem bardziej czytelne jest wyraźne wyodrębnienie kwot przeznaczonych na realizację poszczególnych zadań, to nie można uznać za istotne naruszenie prawa m.in. określenia środków dla kilku zadań łącznie, oczywiście pod warunkiem takim, że gwarantują one zabezpieczenie finansowe dla ich realizacji (por. m.in. wyroki NSA z 24 sierpnia 2022 r., I OSK 427/22, WSA w Gliwicach z 20 września 2022 r. II SA/GL 1011/22, WSA w Poznaniu z 15 marca 2023 r., IV SA/Po 119/23 - dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela jednak powyższego poglądu i stoi na stanowisku, że art. 11a ust. 5 u.o.z. bezwzględnie wymaga, by rada gminy w sposób szczegółowy i wyczerpujący określiła wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację programu oraz sposób wydatkowania tych środków poprzez egzemplifikację zadań wykonywanych w ramach programu oraz określenie środków na realizację poszczególnych zadań. Regulacja powinna ściśle odnosić się do zadań wyszczególnionych w ramach programu, a następnie wskazać konkretną kwotę przeznaczoną na realizację każdego ze wskazanych zadań oddzielnie. Powyższy brak stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ kwestia określenia sposobu wydatkowania kwot na poszczególne zadania objęte programem ma istotne znaczenie dla realizacji uchwały. Program powinien rozdzielać środki finansowe na wszystkie zadania objęte programem, tak aby wiadomo było, czy i jakie środki finansowe przewidziano odpowiednio na poszczególne cele. Tylko powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania pozwala przyjąć, że nie jest on fikcją i umożliwia faktycznie wykonanie poszczególnych zadań, które są liczne, zgodnie z przyjętymi w uchwale priorytetami. Organ gminy zobowiązany jest nie tylko do działania w zakresie ustawowej delegacji, ale także do jej wypełnienia, co winno nastąpić na drodze uregulowania wszystkich kwestii uznanych przez ustawodawcę za istotne w sposób całościowy i maksymalnie precyzyjny, tak aby stworzyć adresatom programu pewne warunki jego realizacji (por. m.in. wyrok NSA z 22 września 2020 r., II OSK 1087/20 oraz wyroki WSA w Poznaniu z 2 marca 2022 r., IV SA/Po 60/22, z 25 lutego 2022 r., IV SA/Po 63/22 i WSA w Olsztynie z 1 marca 2022 r., II SA/Ol 60/22). Wobec powyższego Sąd uznał, że nieprawidłowe było zbiorcze przypisanie jednej kwoty do kilku celów, czyli tak, jak ma to miejsce w § 12 ust. 3 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały. Zapewnienie bowiem bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, ich odławianie oraz obligatoryjna sterylizacja albo kastracja zwierząt w schroniskach są osobnymi, niezależnymi od siebie zadaniami i na ich realizację powinny być w ramach programu przeznaczone osobne środki finansowe. Zbiorcze przeznaczenie jednej kwoty na realizację kilku ustawowych zadań może bowiem doprowadzić do tego, że któreś z nich nie zostanie zrealizowane w żadnym stopniu, bo wszystkie zaplanowane środki zostaną przeznaczone na realizację jednego z tych zadań, według wyboru dysponenta tych środków. Podobnie na każde zadanie powinna być przewidziana konkretna liczbowa kwota, przez co nie jest prawidłowe określenie jej jako "nie więcej niż". Takie określenie oznacza bowiem, że uchwałodawca miejscowy dopuszcza sytuację, gdy na realizację danego zadania nie zostanie przeznaczona żadna kwota. Ponadto okoliczność, że z art. 11a ust. 4 u.o.z. wynika, że schronisko może realizować zadania wskazane w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 tej ustawy, nie zwalnia Rady z obowiązku zdefiniowania wszystkich zadań wykonywanych w ramach programu, w tym też tych powierzonych schronisku dla zwierząt, oraz określenia puli środków na realizację każdego z nich. Wskazane wyżej niewypełnienie delegacji ustawowej wynikającej z art. 11a ust. 5 u.o.z., stanowi naruszenie tej normy i prowadzić musi do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Odnośnie wskazanego w odpowiedzi na skargę poglądu, że skoro poddawana w wątpliwość jest jedynie część sposobu finansowania zaplanowanych zadań to niezasadnym jest stwierdzenie nieważności całego programu, należy podkreślić, że w przywołanym przepisie ustawodawca użył sformułowania: "program zawiera". Wskazuje to jednoznacznie na konieczność zamieszczenia obu wymienionych w tym przepisie elementów w treści uchwalanego przez organ gminy programu. Jest to więc norma o charakterze iuris cogentis i jej pominięcie lub niewłaściwe zastosowanie w uchwale, prowadzić musi do jej wyeliminowania z porządku prawnego w całości, ze skutkiem ex tunc (wyrok NSA z 6 lipca 2020 r., II OSK 703/20). Podnoszona przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność utraty mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały na skutek upływu okresu, na jaki została przyjęta, co ma powodować bezprzedmiotowość badania jej treści, pozostaje bez znaczenia prawnego dla sądowej kontroli tej uchwały. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, zmiana, uchylenie, czy wygaśnięcie (na przykład na skutek upływu okresu, na jaki została przyjęta) uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie, zmianę, czy wygaśnięcie. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały polegają bowiem na wyeliminowaniu jej postanowień z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały. Są zatem dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia (por.: uchwała TK z 14 września 1994 r., W 5/94, OTK 1994/2/44; wyrok NSA z 22 marca 2007 r., II OSK 1776/06). Należy podkreślić, że chodzi w takim przypadku wyłącznie o możliwość stosowania przepisów uchylonej (odpowiednio: wygasłej) uchwały "nadal" do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie (odpowiednio: wygaśnięcie) - co wynika jasno z uzasadnienia wskazanej uchwały TK - a nie o sam fakt, że wcześniej zaskarżony akt był w praktyce stosowany w sytuacjach z okresu poprzedzającego jego uchylenie (odpowiednio: wygaśnięcie), a więc w przeszłości. W uzasadnieniu przywołanego wyżej orzeczenia Trybunał wyjaśnił bowiem, że dopuszczalna jest skarga na uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz jej przepisy "nadal obowiązują", w tym znaczeniu, że można je stosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Tym samym wygaśnięcie zaskarżonej uchwały na skutek upływu okresu, na jaki została przyjęta, nie mogło stanowić podstawy do uznania bezzasadności skargi (ani tym bardziej jej bezprzedmiotowości). Innymi słowy; od momentu, gdy zaskarżona uchwała weszła w życie, do chwili kiedy przestała obowiązywać, funkcjonowała w obrocie prawnym powodując określone skutki prawne. Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Oznacza to, że uchwałę, której nieważność w całości lub w części stwierdził sąd administracyjny należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, przez co rozstrzygnięcie takie dotyczy również skutków, jakie uchwała wywołała w okresie, gdy obowiązywała. Natomiast upływ okresu, na który dana uchwała została przyjęta - skutków takich nie znosi. Z tych przyczyn utrata mocy obowiązującej przez zaskarżoną uchwałę, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym jego umorzenia. Nie jest także trafny zarzut organu, że skarga powinna podlegać odrzuceniu z tego powodu, że skarżący wskazał nieprawidłowy publikator ustawy o ochronie zwierząt. Podanie bowiem przez skarżącego aktualnego Dziennika Ustaw – z 2023 r. poz. 1580, ma jedynie ten skutek, że posługując się przy wyszukiwaniu podanym rokiem i pozycją, zostałby odnaleziony tekst jednolity ustawy o ochronie zwierząt z 2023 r., a nie tekst obowiązujący w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały. Trudności w wyszukaniu w Dzienniku Ustaw prawidłowego tekstu ustawy nie mogą natomiast w żadnym razie powodować, że podniesiony w skardze zarzut stanie się bezskuteczny. Dlatego jedynie na marginesie należy podkreślić, że treść art. 11a ust. 5 u.o.z. była taka sama zarówno w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, jak i w dacie składania skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.