II SA/Ke 551/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 sierpnia 2023 r. Nr 073549381/GSOL w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę właściwemu miejscowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W rozpoznawanej sprawie S. J. wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z 7 sierpnia 2023 r., Nr 073549381/GSOL, w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego KRUS w Kielcach, działając jako pełnomocnik Prezesa KRUS, wniósł oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 59 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "Ppsa", jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Stosownie zaś do art. 13 § 2 Ppsa, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (§ 3). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa KRUS, podpisana przez Zastępcę Kierownika Wydziału Świadczeń z upoważnienia Prezesa KRUS. Z pieczęci na pierwszej stronie decyzji wynika, że została wydana w Placówce Terenowej KRUS w Opatowie. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2023 r. poz. 208 ze zm.), Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi. Stosownie do art. 61 ust. 1 w ramach Kasy wyodrębnia się: 1) centralę; 2) oddziały regionalne; 3) placówki terenowe; 4) inne jednostki organizacyjne. Na podstawie art. 61 ust. 2 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał zarządzenie Nr 14 z dnia 20 maja 2010 w sprawie nadania statutu KRUS (Dz.Urz. MRiRW z 2010 r. Nr 10, poz. 10 ze zm.). Na podstawie § 4 ust. 5 tego statutu, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 14, Prezes KRUS wydał zarządzenie nr 34 z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. PKRUS z 2018 r. poz. 35 ze zm.). W § 37 ust. 4 tego zarządzenia wskazał, że pracownicy placówek terenowych wydają decyzje w ramach imiennych upoważnień udzielonych im przez Prezesa. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że placówki terenowe KRUS, ani ich kierownicy nie są organami uprawnionymi mocą przepisów prawa powszechnie obowiązującego do samodzielnego załatwiania spraw w swoim imieniu. Oznacza to, że każdy pracownik KRUS, upoważniony na podstawie upoważnienia Prezesa KRUS do wydawania decyzji administracyjnych, wydaje je w imieniu tego organu. Podpisana przez Zastępcę Kierownika Wydziału Świadczeń w Placówce Terenowej w Opatowie decyzja z 7 sierpnia 2023 r. została więc wydana w imieniu Prezesa KRUS, co wynika jasno z adnotacji nad podpisem. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. z 2023 r., poz. 1073) wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa składa się w oddziale regionalnym albo placówce terenowej KRUS właściwych ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy (ust. 1), jednakże przedmiotowe świadczenie przyznaje w drodze decyzji i wypłaca Prezes KRUS (ust. 2). Prezes KRUS jako centralny organ administracji rządowej ma swoją siedzibę w Warszawie, tj. na obszarze właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652 ze zm.). Prezydent RP, działając na podstawie art. 13 § 3 Ppsa, wydał wprawdzie rozporządzenie z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1773 ze zm.), przekazując wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę, sprawy z zakresu działania Prezesa KRUS, jednakże tylko w zakresie dotyczącym umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41 a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (§ 1 pkt 3). W sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa obowiązuje więc, w kwestii właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych, ogólna reguła wynikająca z art. 13 ust. 2 Ppsa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 13 § 2 w zw. z art. 59 § 1 Ppsa.