II SA/Ke 552/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr 086047471/GSOL w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę właściwemu miejscowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W rozpoznawanej sprawie G. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ("KRUS") z 8 sierpnia 2023 r. nr 086047471/GSOL w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 59 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.a", jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Stosownie zaś do art. 13 § 2 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa KRUS, podpisana przez Zastępcę Dyrektora Oddziału Regionalnego w Kielcach z upoważnienia Prezesa KRUS. Z pieczęci na pierwszej stronie decyzji wynika, że została wydana w Oddziale Regionalnym KRUS w Kielcach. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2023 r. poz. 208 ze zm.), Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi. Stosownie do art. 61 ust. 1 w ramach Kasy wyodrębnia się: 1) centralę; 2) oddziały regionalne; 3) placówki terenowe; 4) inne jednostki organizacyjne. Na podstawie art. 61 ust. 2 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał zarządzenie Nr 14 z dnia 20 maja 2010 w sprawie nadania statutu KRUS (Dz.Urz. MRiRW z 2010 r. Nr 10, poz. 10 ze zm.). Na podstawie § 4 ust. 5 tego statutu, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 14, Prezes KRUS wydał zarządzenie nr 34 z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. PKRUS z 2018 r. poz. 35 ze zm.). W § 32 ust. 4 pkt 11 lit. a) tego zarządzenia wskazano, że do zadań oddziału regionalnego należy w zakresie innych spraw wynikających z funkcjonowania oddziału regionalnego reprezentowanie Kasy w postępowaniu sądowym oraz administracyjnym. Zgodnie zaś § 32 ust. 4 pkt 11 lit. p) tego zarządzenia, do zadań oddziału regionalnego należy w zakresie innych spraw wynikających z funkcjonowania oddziału regionalnego wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów prawa. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że oddziały regionalne KRUS, ani ich dyrektorzy nie są organami uprawnionymi mocą przepisów prawa powszechnie obowiązującego do samodzielnego załatwiania spraw w swoim imieniu. Oznacza to, że każdy pracownik KRUS, upoważniony na podstawie upoważnienia Prezesa KRUS do wydawania decyzji administracyjnych, wydaje je w imieniu tego organu. Podpisana przez Zastępcę Dyrektora Oddziału Regionalnego w Kielcach decyzja z 8 sierpnia 2023 r. została więc wydana z upoważnienia Prezesa KRUS, co wynika jasno z adnotacji przy podpisie pod decyzją oraz oznaczenia organu w nagłówku tej decyzji. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. z 2023 r., poz. 1073) wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa składa się w oddziale regionalnym albo placówce terenowej KRUS właściwych ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy (ust. 1), jednakże przedmiotowe świadczenie przyznaje w drodze decyzji i wypłaca Prezes KRUS (ust. 2). Prezes KRUS jako centralny organ administracji rządowej ma swoją siedzibę w Warszawie, tj. na obszarze właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652 ze zm.). Prezydent RP, działając na podstawie art. 13 § 3 p.p.s.a., wydał wprawdzie rozporządzenie z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1773 ze zm.), przekazując wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę, sprawy z zakresu działania Prezesa KRUS, jednakże tylko w zakresie dotyczącym umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (§ 1 pkt 3 tej ustawy). W sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa obowiązuje więc, w kwestii właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych, ogólna reguła wynikająca z art. 13 ust. 2 p.p.s.a. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 13 § 2 w zw. z art. 59 § 1 p.p.s.a.