Sygnatura
II SA/Ke 32/26
Wyrok WSA w Kielcach z 24 czerwca 2026 r., II SA/Ke 32/26
Wynik
Stwierdzono wydanie uchwały z naruszeniem prawa
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 24 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na uchwałę Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 5 lutego 2025 r. nr 1530/25 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora pedagogicznej biblioteki wojewódzkiej I. stwierdza wydanie uchwały z naruszeniem prawa; II. zasądza od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz S. K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
W dniu 5 lutego 2025 r. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego, działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737, ze zm.), dalej "Prawo oświatowe", oraz art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 566, ze zm.), dalej "u.s.w.", podjął uchwałę nr 1530/25 w sprawie odwołania S. K. ze stanowiska dyrektora [...] im. G. H. -G. w K. (dalej: "Biblioteka"), o następującej treści: "§ 1 Z dniem 5 lutego 2025 r. odwołuje się pana S. K. ze stanowiska dyrektora [...] im. G. H. -G. w K. bez wypowiedzenia. § 2 Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Świętokrzyskiego. § 3 Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". W uzasadnieniu organ wskazał, że uchwałą nr 1416/25 z 8 stycznia 2025 r. wyraził zamiar odwołania S. K. ze stanowiska dyrektora, na które został powołany uchwałą nr 4177/21 z 19 sierpnia 2021 r. na okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2026 r. Organ wyjaśnił, że art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego znajduje zastosowanie również wobec osoby niebędącej nauczycielem pełniącej funkcję dyrektora. Jako podstawę odwołania wskazał narastający od kilku miesięcy konflikt pomiędzy dyrektorem a grupą pracowników Biblioteki, zgłoszony organowi prowadzącemu pismem z 28 sierpnia 2024 r., brak możliwości przeprowadzenia konfrontacji stron w celu przywrócenia właściwych relacji pracowniczych oraz długotrwałe zwolnienie lekarskie skarżącego od 15 września 2024 r., które - zdaniem organu - uniemożliwiało sprawne zarządzanie placówką i organizację jej pracy. Organ wskazał również, że Świętokrzyski Kurator Oświaty pismem z 27 stycznia 2025 r. pozytywnie zaopiniował zamiar odwołania. W skardze datowanej na 16 grudnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. K. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości z powodu istotnego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi podał, że pismem z 17 lutego 2025 r. zwrócił się do Wojewody Świętokrzyskiego, kwestionując zgodność z prawem zaskarżonej uchwały. Następnie pismem z 28 lutego 2025 r. poinformował Wojewodę o wniesieniu skargi na uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Pracy w Kielcach. Wskazał, że nie otrzymał informacji o sposobie rozpatrzenia sprawy przez organ nadzoru. Skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie zakończył postępowanie z jego skargi z przyczyn formalnych (odrzucenie skargi z powodu nieterminowego uzupełnienia braku formalnego) bez merytorycznej oceny zgodności uchwały z prawem. W jego ocenie, od daty wydania postanowienia przez NSA w dniu 3 września 2025 r. rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin określony w art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa na wydanie przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego. Ponieważ rozstrzygnięcie nie zostało wydane, Wojewoda utracił kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały i w tej sytuacji jedynym środkiem ochrony jego interesu prawnego pozostaje wniesienie niniejszej skargi. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez bezzasadne zastosowanie nadzwyczajnego trybu odwołania dyrektora. Podniósł, że organ nie wykazał istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", który uzasadniałby odwołanie bez wypowiedzenia. Odnosząc się do poszczególnych przesłanek wskazanych w uzasadnieniu uchwały skarżący podniósł, że zarzut konfliktu z pracownikami został przedstawiony w sposób ogólnikowy i nie został poparty konkretnymi ustaleniami ani dowodami. Wskazał również, że jego długotrwała nieobecność nie doprowadziła do destabilizacji funkcjonowania Biblioteki, gdyż obowiązki dyrektora wykonywał wicedyrektor posiadający stosowne uprawnienia. Zarzucił ponadto, iż organ nie wykazał rzeczywistego wpływu jego nieobecności na funkcjonowanie jednostki. Skarżący wskazał także, że w toku czynności poprzedzających podjęcie uchwały był reprezentowany przez należycie umocowanego pełnomocnika, który nie został dopuszczony do udziału w spotkaniach dotyczących stawianych zarzutów, co naruszało jego prawo do obrony. Podniósł również, że uzasadnienie uchwały ma charakter lakoniczny, nie zawiera wskazania konkretnych dowodów ani okoliczności uzasadniających zastosowanie nadzwyczajnego trybu odwołania. W jego ocenie organ nie może uzupełniać motywów uchwały dopiero w toku postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W pierwszej kolejności podniósł, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wskazał, że pierwsza skarga wniesiona 7 marca 2025 r. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 15 maja 2025 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 3 września 2025 r. oddalił wniesione przez skarżącego zażalenie. Zdaniem organu, prawomocne orzeczenie wiąże strony i sądy na podstawie art. 170 p.p.s.a., co wyklucza ponowne rozpoznanie tej samej sprawy. Organ podniósł ponadto, że skarga, która wpłynęła do organu 18 grudnia 2025 r. została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zarzucił również brak właściwości sądu administracyjnego wskazując, że odwołanie dyrektora wojewódzkiej jednostki organizacyjnej pozostaje w sferze stosunków wewnętrznych administracji publicznej, wynikających z podległości organizacyjnej pomiędzy Zarządem Województwa a dyrektorem jednostki. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2024 r. organ wywodził, że zaskarżona uchwała ma charakter aktu wewnętrznego i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał, że uchwała została podjęta na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 67 ust. 1 Prawa oświatowego oraz art. 41 ust. 2 pkt 6 u.s.w., po uzyskaniu pozytywnej opinii Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty, przy czym przepisy nie wymagały zasięgnięcia opinii rady pedagogicznej. Odnosząc się do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", organ wskazał, że już od 2023 r. otrzymywał liczne sygnały dotyczące napiętej atmosfery w Bibliotece oraz konfliktu pomiędzy skarżącym a częścią pracowników. Okoliczności te miały wynikać z wiadomości e-mail kierowanych do Urzędu Marszałkowskiego, notatek służbowych sporządzonych po spotkaniach wyjaśniających, anonimowych pism pracowników oraz oficjalnej skargi z sierpnia 2024 r. Organ podniósł, że podejmował próby wyjaśnienia zgłaszanych zarzutów oraz zorganizowania spotkania z udziałem zainteresowanych stron, jednak nie doszło ono do skutku z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie skarżącego. Organ wskazał również, że nieobecność skarżącego trwająca od 25 września 2024 r. do 16 marca 2025 r. uniemożliwiała zarówno przeprowadzenie konfrontacji z pracownikami, jak i bieżący kontakt z dyrektorem oraz ocenę dalszego funkcjonowania placówki. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2014 r. I OSK 553/17 organ podniósł, że długotrwała usprawiedliwiona nieobecność dyrektora może stanowić "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Odnosząc się do argumentu dotyczącego wykonywania obowiązków przez wicedyrektora organ wskazał, że zakres jego upoważnienia był ograniczony i nie obejmował wszystkich czynności związanych z kierowaniem placówką, zwłaszcza w sprawach kadrowych. W konsekwencji nie było możliwe wykonywanie wszystkich obowiązków pracodawcy, w tym przyznawanie nagród pracownikom oraz realizacja zmian wynagrodzeń wynikających z nowych przepisów, co miało wpływać na prawidłowe funkcjonowanie Biblioteki. Organ podniósł również, że przed podjęciem uchwały przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, w ramach którego skarżący został wezwany do przedstawienia stanowiska wobec zarzutów pracowników i złożył stosowne wyjaśnienia. Końcowo wskazał, że działania organu były podyktowane koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Biblioteki, zaś powierzenie obowiązków wicedyrektorowi miało charakter wyłącznie przejściowy, wobec czego podjęto decyzję o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora. W replice z 29 stycznia 2026 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze i wniósł o nieuwzględnienie zarzutów organu. Wskazał, że wcześniejsza skarga została odrzucona wyłącznie z przyczyn formalnych, wobec czego nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Odnosząc się do zarzutu uchybienia terminowi do wniesienia skargi podniósł, że zaskarżona uchwała ani późniejsza korespondencja organu nie zawierały pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia, a ponadto oczekiwał na zakończenie postępowania nadzorczego prowadzonego przez Wojewodę. Skarżący zakwestionował również stanowisko organu dotyczące braku właściwości sądu administracyjnego wskazując, że odwołanie dyrektora publicznej placówki oświatowej stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądowoadministracyjnej. Odnosząc się do argumentacji merytorycznej organu skarżący wskazał, że pozytywna opinia Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty miała charakter blankietowy i nie zawierała analizy przesłanek odwołania. Zarzucił ponadto, że organ dopiero w odpowiedzi na skargę przedstawił nową argumentację, której nie zawierało uzasadnienie uchwały, podczas gdy legalność aktu powinna być oceniana według okoliczności istniejących w chwili jego podjęcia. Skarżący podtrzymał stanowisko, że obowiązki dyrektora skutecznie wykonywał wicedyrektor, a jeżeli organ uważał zakres jego kompetencji za niewystarczający, powinien był podjąć działania organizacyjne zmierzające do ich rozszerzenia. Wskazał również, że okoliczności przywoływane przez organ nie miały charakteru nagłego, gdyż konflikt z pracownikami był organowi znany od dłuższego czasu. Podniósł, że pozostawał w sporze z zaledwie 5 pracownikami na około 80 zatrudnionych w tamtym czasie osób. Skarżący zwrócił również uwagę na niespójność stanowiska organu wskazując, że skoro po jego odwołaniu obowiązki dyrektora powierzono temu samemu wicedyrektorowi, to twierdzenia o niemożności zapewnienia przez niego prawidłowego funkcjonowania Biblioteki pozostają niewiarygodne. Podkreślił ponadto swoje wieloletnie doświadczenie zawodowe oraz osiągnięcia związane z kierowaniem Biblioteką, które - jego zdaniem - przeczą twierdzeniom organu o niewłaściwym wykonywaniu obowiązków dyrektora. W celu ustalenia, czy zaskarżona uchwała została przedstawiona organowi nadzoru w terminie określonym w art. 81 u.s.w., Sąd zwrócił się przed rozprawą do Wojewody Świętokrzyskiego o udzielenie stosownej informacji oraz zobowiązał pełnomocnika organu do szczegółowego wyjaśnienia tej kwestii. Pismem z 12 maja 2026 r. organ nadzoru poinformował, że zaskarżona uchwała została mu doręczona w trybie art. 81 u.s.w. w dniu 11 lutego 2025 r. Natomiast Zarząd Województwa Świętokrzyskiego w piśmie z tej samej daty wskazał, że uchwała nie należała do kategorii uchwał, o których mowa w art. 81 u.s.w., wobec czego nie została przedstawiona Wojewodzie w tym trybie. Wyjaśnił, że mogła zostać przekazana organowi nadzoru wyłącznie na jego żądanie w oparciu o art. 80 tej ustawy. Na rozprawie 13 maja 2026 r. pełnomocnik organu oświadczył, że zaskarżona uchwała nie została przedstawiona Wojewodzie "w żadnym trybie" wskazując jednocześnie, że 19 lutego 2025 r. do organu wpłynęło pismo Wojewody o wszczęciu postępowania nadzorczego wraz z wezwaniem do złożenia wyjaśnień i dopiero w związku z tym pismem uchwała została prawdopodobnie przesłana do Wojewody. W wyniku dalszych czynności wyjaśniających podjętych przez Sąd, Wojewoda Świętokrzyski pismem z 15 maja 2026 r. przedłożył pismo Marszałka Województwa z 6 lutego 2025 r., dotyczące uchwały Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 12 grudnia 2024 r. w sprawie wyznaczenia P. K. do pełnienia obowiązków dyrektora Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w K. na czas nieobecności dyrektora placówki, do którego załączona została zaskarżona uchwała z 6 lutego 2025 r. oraz potwierdzenie doręczenia tego pisma organowi nadzoru 11 lutego 2025 r. za pośrednictwem systemu doręczeń elektronicznych (k. 77 – 81 akt sądowych). Z kolei pełnomocnik Zarządu Województwa w piśmie z 19 maja 2026 r. wyjaśnił, że pismem z 7 stycznia 2025 r. Wojewoda zwrócił się do Marszałka Województwa o przekazanie opisanej wyżej uchwały z 12 grudnia 2024 r. W odpowiedzi Marszałek przekazał tę uchwałę pismem z 16 stycznia 2025 r., zaś Wojewoda pismem z 22 stycznia 2025 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Pełnomocnik organu wskazał, że dopiero w ramach tego postępowania, pismem z 6 lutego 2025 r., Marszałek przekazał również zaskarżoną uchwałę z 5 lutego 2025 r. w celu przedstawienia pełnego stanu faktycznego sprawy dotyczącej uchwały o powierzeniu obowiązków dyrektora. Podkreślił, że uchwała ta nie została przekazana ani w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 81 u.s.w., ani na żądanie Wojewody zgłoszone w trybie art. 80 tej ustawy, o czym świadczy treść pisma przewodniego z 6 lutego 2025 r. Do pisma procesowego dołączono pisma, o jakich mowa wyżej. W piśmie z 11 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał wniosek "o stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał w całości." oraz wskazał, że wyjaśnienia organu potwierdzają naruszenie art. 81 u.s.w., gdyż "zaskarżona uchwała nr 1311/24" nie została przedstawiona Wojewodzie w ustawowym terminie, zaś uchwała nr 153/25 w ogóle nie została przedłożona organowi nadzoru w trybie art. 81 u.s.w. W jego ocenie, okoliczność ta świadczy również o naruszeniu zasad postępowania nadzorczego oraz standardów działania organów administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd uznał za konieczne odnieść się do argumentacji organu w zakresie złożonego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie, który należało uznać za niezasadny. 1. Zarówno stronom, jak i Sądowi znany jest fakt, że postanowieniem z 15 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 181/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił pierwszą skargę S. K. na uchwałę nr 1530/25 o odwołaniu go ze stanowiska dyrektora [...] im. G. H. - G. w K., z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowienie uprawomocniło się, gdyż postanowieniem z 3 września 2025 r. sygn. akt II OZ 1227/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. Ponadto postanowieniem z 13 czerwca 2025 r., podjętym w tej samej sprawie II SA/Ke 181/25, WSA w Kielcach odmówił S. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na ww. uchwałę. Postanowienie to także się uprawomocniło wskutek braku zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom organu, postanowienie o odrzuceniu skargi z przyczyn formalnych, w którym sprawa nie została rozstrzygnięta merytorycznie, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.". Z mocy powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. W postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi o rozstrzygnięcie sporu co do legalności działania organu administracji, a więc sporu pomiędzy osobą kwestionującą to działanie a organem, którego działania (niedziałania) skarga dotyczy. Orzeczenie proceduralne nie rozstrzyga tego sporu. W przypadku odrzucenia skargi sąd administracyjny nie bada jej zasadności, lecz jedynie stwierdza okoliczność uzasadniającą to odrzucenie. Zaskarżony akt lub czynność pozostaje w mocy, tak jak gdyby skarga do sądu w ogóle nie została wniesiona (por. przykładowo postanowienie NSA z 22 czerwca 2012 r., II OSK 1509/12, wyrok WSA w Rzeszowie z 11 lipca 2017 r., II SAB/Rz 36/17, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej CBOSA). Tym samym odrzucenie skargi w sprawie II SA/Ke 181/25 nie stanowiło przeszkody do rozpoznania niniejszej sprawy. 2. Sąd nie zgadza się z argumentacją, że skarga wniesiona została z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a., czyli po upływie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, art. 53 § 2 p.p.s.a. nie ma zastosowania w stosunku do uchwały podjętej przez organ samorządu województwa (zarząd) w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora wojewódzkiej biblioteki pedagogicznej. Skarga w kontrolowanej sprawie wniesiona została na podstawie przepisów art. 91 w zw. z art. 90 u.s.w., przewidujących szczególne zasady zaskarżania aktów i czynności podejmowanych przez organ samorządu województwa, tak jak w tym przypadku. Z zasady, zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty prawa miejscowego podejmowane przez organ samorządu województwa. Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.w., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Przepisy art. 90 stosuje się odpowiednio do pozostałych aktów i czynności podejmowanych przez organy samorządu województwa, gdy nie wykonują one czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, naruszają prawa osób trzecich (art. 91 u.s.w.). Analogiczne rozwiązania, zawarte w obu przepisach ustawy o samorządzie województwa, przyjęte zostały także w dwóch pozostałych ustawach samorządowych, tj. w art. 101 i 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662) oraz w art. 87 i 88 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684 z późn. zm.). Dla aktów, o jakich mowa w przywołanych wyżej przepisach, w tym w art. 91 w zw. z art. 90 u.s.w., ustawy samorządowe nie przewidują żadnych środków zaskarżenia, co oznacza, że skargę na nie do sądu administracyjnego można złożyć w każdym czasie (art. 53 § 2a p.p.s.a.). Tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący nie dochował terminu do wniesienia skargi, gdyż ani w ustawie o samorządzie województwa, ani też w innych ustawach, w tym w p.p.s.a., ustawodawca nie przewidział terminu do wniesienia skargi przewidzianej w art. 91 w zw. z art. 90 u.s.w. 3. Nie można zgodzić się z poglądem, że uchwała zarządu województwa o odwołaniu dyrektora jednostki organizacyjnej samorządu województwa, jaką jest biblioteka pedagogiczna, podjęta na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 67 ust. 1, art. 4 pkt 14 i art. 2 pkt 10 Prawa oświatowego, stanowi sprawę: 1) wynikającą z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej lub 2) wynikającą z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, co wyłączałoby właściwość sądu administracyjnego (art. 5 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Uchwała będąca przedmiotem skargi nie dotyczy stosunków między organami administracji publicznej bądź między organem administracji a jego jednostką organizacyjną (do których można przykładowo zaliczyć takie akty, jak zmiana struktury organizacyjnej jednostek administracji publicznej czy uchwały podjęte w trybie skargowym określonym w art. 227 i nast. k.p.a.), lecz stanowi wyraz władczych kompetencji organu, w tym przypadku Zarządu Województwa Świętokrzyskiego, wobec dyrektora tej jednostki tj. [...] w K.. Taki przedmiot zaskarżonego aktu nie mieści się w dyspozycji art. 5 pkt 1 p.p.s.a. Z kolei relacje służbowe pomiędzy przełożonymi i podwładnymi regulowane są pragmatykami służbowymi. Istotę podległości służbowej wyjaśniono w wyroku NSA z 7 maja 2010 r. I OSK 725/10 (CBOSA) wskazując, że "Podległość służbowa jest cechą szczególną, charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i innych służbach paramilitarnych. Znaczny zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, co jest typowe dla stosunku pracy. Tym samym przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego." Do spraw mieszczących się w kategorii opisanej w art. 5 pkt 2 zaliczono w orzecznictwie m.in. sprawy z zakresu opinii o służbie, a do spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego – sprawy dotyczące istnienia oraz istotnych elementów stosunku służbowego (zob. postanowienie NSA z 7 maja 2010 r., I OSK 725/10), czyodwołanie ze stanowiska Szefa CBA (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2010 r., II SA/Wa 22/10). Podkreślić nadto należy, że – jak akcentował już wielokrotnie w swoim orzecznictwie TK – "kategorię spraw z zakresu podległości służbowej, których zasadniczo prawo do sądu nie obejmuje, należy ujmować wąsko, ponieważ szereg elementów kształtujących sytuację prawną podmiotu znajdującego się w relacji podległości służbowej podlega kognicji sądu" (por. wyrok z 10 maja 2000 r., K. 21/99, OTK ZU Nr 4/2000, poz. 109, s. 29). W uchwale NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06, ONSAiWSA 2006/3, poz. 69, zwrócono uwagę, że "należy odróżnić sprawy podległości służbowej, należące do sfery wewnętrznej administracji publicznej, od spraw ze stosunku służbowego, w których jednostka, dochodząc swoich praw, występuje jako wyodrębniony podmiot praw i obowiązków, które dotyczą praw jednostki wobec organów państwowych, jakie przysługują jej w ramach stosunku służbowego i określają treść tego stosunku" (por. J. Wegner [w:] T. Kolanowski, J. Wegner, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2026, art. 5). Z kolei w uzasadnieniu postanowienia z 5 kwietnia 2017 r., II OZ 299/17 (przywołanego zresztą w odpowiedzi na skargę), wyjaśniając różnicę pomiędzy sferą zewnętrzną a sferą wewnętrzną działania administracji publicznej, NSA zauważył, że upatruje się jej "w odmiennych możliwościach działania administracji wobec podmiotów jej podporządkowanych i wobec podmiotów niezależnych od niej, co wyraża się w różnych podstawach prawnych wydawania aktów, innej kontroli ich celowości i legalności, a przede wszystkim innego zakresu, w którym te akty obowiązują. Podstawą prawną działania administracji w sferze wewnętrznej tego działania mogą być zatem zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak i prawa wewnętrznego, podczas gdy wyłączną podstawę prawną działania administracji w sferze zewnętrznej stanowić mogą przepisy rangi ustawowej i ich przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w granicach wyraźnego upoważnienia ustawowego". Wskazać należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej uchwały jest wyłącznie art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 67 ust. 1 Prawa oświatowego, określający na poziomie ustawowym przesłanki, których spełnienie warunkuje podjęcie uchwały o odwołaniu dyrektora biblioteki pedagogicznej bez wypowiedzenia. Jest to akt zewnętrzny z zakresu administracji publicznej, dotyczący stosunku służbowego dyrektora placówki (w tym przypadku powołania), który dochodząc swoich praw przed sądem administracyjnym występuje jako wyodrębniony podmiot praw i obowiązków kształtowanych przez organ administracji publicznej w ramach tego stosunku. Powołane w odpowiedzi na skargę postanowienie NSA z 14 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 297/22, mające wspierać tezę o zasadności odrzucenia skargi, dotyczyło innego stanu faktycznego (przekształcenia gminnej instytucji kultury) i nie może mieć bezpośredniego przełożenia na stan rozpoznawanej sprawy. Podstawy do uwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi nie można także upatrywać w art. 41 ust. 2 pkt 6 i art. 43 ust. 1 i 3 u.s.w. Pierwszy z tych przepisów zawiera jedynie normę kompetencyjną dla działań i aktów podejmowanych przez zarząd województwa (zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 6, do zadań zarządu województwa należy kierowanie, koordynowanie i kontrolowanie działalności wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym zatrudnianie i zwalnianie kierowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych). Drugi natomiast odnosi się do marszałka województwa (zgodnie z art. 43 ust. 1 i 3 u.s.w., marszałek województwa organizuje pracę zarządu województwa i urzędu marszałkowskiego, kieruje bieżącymi sprawami województwa oraz reprezentuje województwo na zewnątrz – ust. 1. Marszałek województwa jest kierownikiem urzędu marszałkowskiego, zwierzchnikiem służbowym pracowników tego urzędu i kierowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych – ust. 3). Przepisy te nie mogą rozstrzygać o wewnętrznym czy zewnętrznym charakterze aktów podejmowanych przez organ samorządu województwa, jakim jest zarząd województwa, gdyż nie regulują materialnoprawnych podstaw podjęcia tych aktów. Przechodząc co oceny dopuszczalności wniesionej skargi w świetle przesłanek określonych w art. 91 w zw. z art. 90 u.s.w. wskazać należy, że dotyczy ona aktu z zakresu administracji publicznej, który ma charakter indywidualny i władczy wobec adresata, kształtując jego sytuację materialnoprawną w granicach nawiązanego stosunku służbowego wynikającego z powołania. Nie ma także wątpliwości, że uchwała objęta skargą narusza interes prawny skarżącego S. K., który został odwołany ze stanowiska dyrektora [...] im. G. H.-G. w K.. Naruszenie interesu prawnego skarżącego nie oznacza automatycznie konieczności uwzględnienia skargi. Otwiera jedynie prawną możliwość merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. O zasadności skargi przesądza natomiast stwierdzenie przez sąd administracyjny, że przy podjęciu aktu poddanego mu pod osąd doszło do istotnego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, który stanowił – jak już wspomniano wyżej – materialnoprawną podstawę podjęcia uchwały nr 1530/25 z 5 lutego 2025 r., organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce (przez którą należy rozumieć bibliotekę pedagogiczną – art. 4 pkt 14 w zw. z art. 2 pkt 10 Prawa oświatowego), w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przepis art 66 stosuje się odpowiednio do osoby niebędącej nauczycielem, powołanej na stanowisko dyrektora przez organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny (art. 67 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 2 Prawa oświatowego). Już sama redakcja art. 66 ust. 1 Prawa oświatowego pozwala przyjąć, że możliwość odwołania dyrektora placówki przewidziana w punkcie 2. (w czasie roku szkolnego i bez wypowiedzenia) ma charakter szczególny i wyjątkowy, zwłaszcza wobec treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.s.w., gdzie wymieniono m.in. przypadek odwołania bez wypowiedzenia w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Także w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu omawianego przepisu może dotyczyć tylko sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ uprawniony do wydania zarządzenia w sprawie odwołania ma prawo ocenić, czy dalsze pełnienie przez daną osobę funkcji kierowniczej w szkole lub placówce oświatowej stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia (tak np. NSA w wyrokach: z 14 listopada 2018 r., I OSK 22/17, z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2870/17, z 28 maja 2019r., I OSK 1884/17, z 18 kwietnia 2023 r., III OSK 7392/21). Pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być przy tym rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których konieczność natychmiastowego przerwania czynności dyrektora zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, ponieważ naruszenie prawa jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (przedszkola), przy czym nie ulega wątpliwości, że osoba ta utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji kierowniczej z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków (wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OSK 86/08). Analizowany przepis ma charakter wyjątkowy, co obliguje sąd administracyjny do dokonania jego wykładni zawężającej (wyrok NSA z 19 stycznia 2024 r., III OSK 3350/21). Uzasadnić to należy między innymi tym, że po pierwsze - co do zasady - nauczyciel powoływany jest na stanowisko kierownicze po przeprowadzeniu postępowania konkursowego na określoną prawem kadencję, a więc powinien mieć możliwość zarządzania placówką na okres wskazany w powołaniu. Po wtóre - omawiana ustawa określa również inne, bardziej precyzyjnie sformułowane przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (art. 66 ust. 1 pkt 1), a zatem przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" wyrażoną w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy należy traktować jako ultima ratio. Przyjmuje się, że "szczególnie uzasadniony przypadek" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie przezeń prawa, czy też inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej, a tym samym godzić w interes publiczny. Dyrektora szkoły/przedszkola można odwołać bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego jedynie, jeżeli jest to usprawiedliwione przyczynami niezwykle ważnymi, a nie każdym naruszeniem prawa przez dyrektora. Zwolnienie to nie może być też dokonane w dowolnym czasie w relacji do zdarzeń je uzasadniających. Przykładowo, negatywna ocena działalności dyrektora przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej lub inne zaniedbania dotyczące organizacji pracy nie mieszczą się w zawartym w powołanym przepisie pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" i nie uzasadniają odwołania dyrektora w omawianym trybie. Powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz" (wyroki NSA z 7 listopada 2023 r., III OSK 2737/21, z 23 stycznia 2024 r., III OSK 1035/22; dostępne w CBOSA). W orzecznictwie sądowym wskazano - uwzględniając okoliczności konkretnych spraw - następujące przypadki uzasadniające spełnienie przez osobę pełniącą funkcję kierowniczą w placówce oświatowej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku": 1) kradzież (np. alkoholu) przez dyrektora w sklepie; 2) błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją; 3) poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora; 4) zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych; 5) notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły; 6) długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę, powodując jej dezorganizację; 7) jawne, nietolerancyjne i dyskryminujące zachowanie dyrektora szkoły mające na celu poniżanie nauczycieli bądź uczniów (por. wyroki NSA: z 28 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1884/17; z 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 22/17; z 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 109/19). Wojewódzki Sąd Administracyjny akceptuje ww. stanowisko zajęte w orzecznictwie sądowym i przyjmuje je jako własne, czego konsekwencją jest zbadanie, czy w zaskarżonej uchwale organ wykazał, że w stanie sprawy zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek" w przedstawionym wyżej rozumieniu. Dla wyniku tego badania przesądzające jest uzasadnienie aktu objętego skargą, w którym organ powinien szczegółowo przedstawić okoliczności sprawy, jeśli są sporne - dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, oraz zaprezentować – w oparciu o tak dokonaną analizę - motywy podjętej decyzji o odwołaniu dyrektora placówki, które przekonają zarówno stronę, organ nadzoru, jak i sąd administracyjny, o legalności zaskarżonej uchwały. Jedyna przesłanka odwołania dyrektora bez wypowiedzenia, przewidziana w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.s.w., tj. "szczególnie uzasadniony przypadek" ma charakter ocenny i niedookreślony, co nie oznacza jednak, że akty organów prowadzących placówki oświatowe, podjęte na podstawie tego przepisu, mogą być dowolne i arbitralne. Takiej interpretacji stoi na przeszkodzie konstytucyjna zasada praworządności, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 czerwca 2025 r., II GSK 28/22 (dostępny w CBOSA), "(...) podstawową zasadą dotyczącą kontroli wykonywanej przez Sąd administracyjny jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktów i czynności niezgodnych z prawem. Do aktów niezgodnych z prawem zaliczają się również te akty pochodzące od organów administracji publicznej, które nie są wynikiem szerokiej i bardzo starannej analizy stanu faktycznego i prawnego, ale zostały wydane w sposób dowolny, bez odniesienia się do zaistniałych w sprawie dowodów. Eliminacja aktów wydanych bez uprzedniej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jest więc obowiązkiem Sądu administracyjnego. W innym przypadku w obrocie prawnym pozostawałyby akty niepoddające się kontroli, co pozostawałoby w jawnej sprzeczności z przywołaną w art. 7 Konstytucji RP zasadą praworządności. Dlatego tak ważnym elementem aktu prawnego (w tym również uchwały jednostki samorządu terytorialnego) jest jego uzasadnienie. Sporządzenie uzasadnienia umożliwia kontrolę stosowania prawa, przez co wymusza na organie administracji publicznej również swego rodzaju dyscyplinę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia poprzez wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się przy jego podejmowaniu. Poprawnie sporządzone uzasadnienie uchwały pozwala zatem na przekonanie o zasadności stanowiska zajętego przez organ jednostki samorządu terytorialnego. Przekonanie to dotyczy zarówno podmiotów dokonujących kontroli, jak i adresatów." Zaskarżona uchwała zawiera krótkie, zaledwie jednostronicowe uzasadnienie, które nie pozwala Sądowi na prześledzenie toku rozumowania organu, które doprowadziło go do przyjęcia, że w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. W uzasadnieniu nie ma nawiązania do dość obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ani jakiejkolwiek jego analizy, brak także odniesienia do stanowiska odwołanego dyrektora prezentowanego przed podjęciem zaskarżonej uchwały, chociażby w piśmie z 18 września 2024 r. Organ przedstawił jedynie końcowe wnioski, które – jak można domniemywać – legły u podstaw podjętej uchwały, sprowadzające się do konkluzji, że odwołanie ze stanowiska dyrektora jest niezbędne z uwagi na: - narastający od kilku miesięcy konflikt pomiędzy dyrektorem a grupą pracowników zatrudnionych w Bibliotece, zasygnalizowany organowi prowadzącemu placówkę w piśmie z 28 sierpnia 2024 r., - brak możliwości przeprowadzenia konfrontacji dyrektora z pracownikami w celu uzdrowienia napiętych relacji pracowniczych i przywrócenia atmosfery sprzyjającej prawidłowemu funkcjonowaniu Biblioteki, - przebywanie S. K. na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (od 15 września 2024 r. do dnia podjęcia uchwały), powodującym także brak możliwości sprawnego zarządzania Biblioteką i organizowania pracy w placówce. Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że istniejący niewątpliwie konflikt między S. K. a kilkoma pracownikami [...] Biblioteki [...] w K., będącymi członkami funkcjonujących w placówce organizacji związkowych, znany był organowi prowadzącemu już od roku 2023 (co zostało zresztą przyznane w odpowiedzi na skargę). Samo pismo z 28 sierpnia 2024 r., na które powołał się Zarząd Województwa Świętokrzyskiego w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, podpisały dwie osoby (jako członkowie Komisji Koła NSZZ "Solidarność" w [...] Bibliotece [...] w K. oraz Zarządu Ogniska ZNP przy tej Bibliotece), pozostające – co wynika ze zgromadzonej dokumentacji – w sporze z ówczesnym dyrektorem Biblioteki. W uzasadnieniu organ w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego w tej sytuacji uznał, że mamy do czynienia ze zdarzeniem nagłym, wymagającym natychmiastowego działania organu prowadzącego, stanowiącym szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu przedstawionym wyżej. Także druga wskazana przez organ przyczyna odwołania S. K. ze stanowiska dyrektora tj. brak możliwości przeprowadzenia konfrontacji dyrektora z pracownikami nie została w żaden sposób uzasadniona w kontekście zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, co jest o tyle istotne, że aktach administracyjnych sprawy znajduje się dowód na zaledwie jedną, nieudaną próbę zorganizowania takiego spotkania z uwagi na przebywanie skarżącego na zwolnieniu lekarskim, co wynika z notatki służbowej z 15 października 2024 r. W notatce tej odnotowano obecność na spotkaniu dwóch pracowników, a zarazem przedstawicieli związków zawodowych, którzy podpisali pismo z 28 sierpnia 2024 r., natomiast nie wynika z niej, czy na spotkaniu stawili się inni pracownicy Biblioteki. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w kontrolowanej sprawie, jak i z dokumentacją zawartą w aktach o sygn. II SA/Ke 181/25, Sąd powziął także wątpliwość, czy podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Województwa wziął pod rozwagę wszystkie okoliczności towarzyszące odwołaniu skarżącego i czy przedstawił Sądowi pełną dokumentację sprawy. W aktach o sygn. II SA/Ke 181/25, z których dowód Sąd dopuścił, znajdują się pisma (k. 18 i 19): - z 18 września 2024 r. skierowane do Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, podpisane przez 23 osoby, które wyraziły poparcie dla S. K., - z 19 września 2024 r. skierowane do Wicemarszałka Województwa Świętokrzyskiego, podpisane przez Kierownika Wydziału Informacyjno-Bibliograficznego Biblioteki M. B. , przekazujące kopię pisma, pod którym podpisało się 56 pracowników placówki. Pisma te nie zostały włączone do dokumentacji przedstawionej Sądowi w niniejszej sprawie. Treść tego drugiego pisma wskazuje, że poparcie dla ówczesnego dyrektora Biblioteki wyraziła znacznie większa ilość pracowników niż osoby podpisane pod ww. pismem z 18 września 2024 r., znajdującym się w aktach o sygn. II SA/Ke 181/25, co może świadczyć o tym, że zarówno zasięg konfliktu dyrektora placówki z "grupą" pracowników, jak i jego znaczenie dla funkcjonowania Biblioteki, były postrzegane przez samych pracowników Biblioteki inaczej niż przedstawił to organ w niniejszej sprawie. Szczegółowa analiza przez organ wszystkich okoliczności sprawy, związanych ze sporem zaistniałym pomiędzy S. K. a niektórymi pracownikami Biblioteki, była w tym przypadku niezbędna, tym bardziej, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że konflikt z współpracownikami nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" i nie uzasadnia odwołania dyrektora szkoły na tej podstawie (por. wyroki NSA: z 14 marca 1997 r., II SA/Wr 472/96, z 23 września 2005 r., I OSK 91/05, z 25 lutego 2011 r., I OSK 2018/10, z 9 września 2021 r., III OSK 2403/21; wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012 r., III SA/Lu 609/11; dostępne jak wyżej). Podobnie należy ocenić trzeci podany przez organ powód odwołania skarżącego w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, tj. jego nieobecność związaną z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Jak już powiedziano wyżej, długotrwała absencja dyrektora placówki oświatowej spowodowana chorobą może stanowić "szczególnie uzasadniony przypadek" uprawniający do natychmiastowego odwołania dyrektora bez wypowiedzenia tylko wówczas, gdy prowadzi do destabilizacji pracy placówki i stanowi zagrożenie dla jej interesów finansowych (por. także wyrok WSA w Lublinie z 15 kwietnia 2025 r. III SA/Lu 65/25, wyrok WSA w Kielcach z 6 marca 2026 r. II SA/Ke 530/25). Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ wskazał, że przebywanie S. K. na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (od 15 września 2024 r. do dnia podjęcia uchwały), powoduje brak możliwości sprawnego zarządzania Biblioteką i organizowania pracy w placówce, jednak wniosek ten nie został w żaden sposób umotywowany. W szczególności organ nie odniósł się do tego, że w Bibliotece powołany został wicedyrektor, którego szeroki zakres czynności pozwalał na zarządzanie placówką (pismo z 24 września 2024 r.). Organ odniósł się do tej kwestii dopiero w odpowiedzi na skargę, co w żaden sposób nie zastępuje niedostatków zaskarżonej uchwały w postaci braku prawidłowego uzasadnienia motywów odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora. Niezależnie od tego należy wskazać, że nie jest przekonująca argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę, że zakres czynności wicedyrektorki nie zezwalał na przyznanie nagród pracownikom Biblioteki z okazji "Dnia Edukacji Narodowej" oraz podwyżek wynagrodzeń dla nauczycieli, co miało wpływać na brak sprawnego kierowania Biblioteką. W pkt. 16 zakresu czynności powierzonych M. B. z dniem objęcia przez nią stanowiska wicedyrektora [...] w K., znajduje się bowiem zastępowanie Dyrektora w obszarze administracyjnym, gospodarczym, finansowym, księgowym, płacowym i warunkowej finalizacji rozpoczętych przez Dyrektora spraw kadrowych, których procedurę należy zakończyć podczas nieobecności Dyrektora w pracy. Jeżeli natomiast uprawnienia wicedyrektorki w obszarze spraw kadrowych były ograniczone do warunkowej finalizacji tego rodzaju spraw rozpoczętych przez Dyrektora, co podnosi organ w odpowiedzi na skargę, to w motywach pisemnych zaskarżonej uchwały organ winien uzasadnić dlaczego to ograniczone uprawnienie destabilizowało pracę placówki i znacząco utrudniało jej prawidłowe funkcjonowanie. Wszystkich tych elementów zabrakło w uzasadnieniu uchwały objętej skargą co powoduje, że organ nie wykazał, ażeby w stanie sprawy zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek" uprawniający go do natychmiastowego odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora [...] Biblioteki [...] w K. w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Organ naruszył tym samym w sposób istotny powołany wyżej przepis, gdyż lektura uzasadnienia zaskarżonej uchwały, w powiązaniu z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, nie daje Sądowi podstaw do przyjęcia, że przy podjęciu aktu objętego skargą Zarząd Województwa ustrzegł się arbitralności i dowolności. Skarga podlegała więc uwzględnieniu, przy czym zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisem szczególnym, o jakim mowa wyżej jest art. 83 ust. 1 u.s.w., wedle którego nie stwierdza się nieważności uchwały organu samorządu województwa po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 81, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Nie ulega wątpliwości, że w dacie orzekania przez Sąd od daty podjęcia zaskarżonej uchwały upłynął rok oraz, że nie jest ona aktem prawa miejscowego. Koniecznym stało się zatem ustalenie czy uchwała została przedstawiona organowi nadzoru w terminie określonym w art. 81. Ten ostatni przepis stanowi, że marszałek województwa przedstawia wojewodzie uchwały sejmiku województwa oraz uchwały zarządu województwa podlegające nadzorowi w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia. W tym samym terminie marszałek województwa przedstawia regionalnej izbie obrachunkowej uchwały objęte zakresem nadzoru izby. Ponieważ art. 83 ust. 1 u.s.w. nie odnosi się do trybu przedłożenia uchwały organowi nadzoru, tylko do terminu określonego w art. 81, nie miało wpływu na wynik sprawy rozstrzygnięcie przez Sąd zasadności stanowiska organu, że uchwała będąca przedmiotem skargi nie podlega przedłożeniu Wojewodzie w trybie określonym w art. 81. Z informacji uzyskanych w toku postępowania sądowego wynika bowiem, że faktycznie zaskarżona uchwała została przedstawiona organowi nadzoru w terminie określonym w art. 81 u.s.w., aczkolwiek niewątpliwie nie w trybie tego przepisu, tylko w ramach postępowania nadzorczego prowadzonego przez Wojewodę Świętokrzyskiego w stosunku do innej uchwały Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 12 grudnia 2024 r. nr 1311/24 w sprawie wyznaczenia P. K. do pełnienia obowiązków dyrektora [...] Biblioteki [...] w K. na czas nieobecności dyrektora placówki. W nawiązaniu do pisma procesowego strony skarżącej z 11 czerwca 2026 r. podkreślenia przy tym wymaga, że ta ostatnia uchwała nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i sformułowane wobec niej zarzuty pozostają bez znaczenia prawnego. Ponieważ będąca przedmiotem kontroli sądowej uchwała Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 5 lutego 2025 r. nr 1530/25 została przedstawiona organowi nadzoru 11 lutego 2025 r., a więc w terminie określonym w art. 81 u.s.w., stwierdzenie jej nieważności, mimo istotnego naruszenia prawa, nie było prawnie dopuszczalne. Jak stanowi art. 83 ust. 2 u.s.w., jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Z tych przyczyn, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 83 ust. 2 u.s.w. należało stwierdzić wydanie uchwały z naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Zawarte w pkt II sentencji wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Na zasądzoną od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi (300 zł), wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 stycznia 2026
- Hasła tematyczne
- Oświata Samorząd terytorialny
- Skarżony organ
- Zarząd Województwa
- Sędziowie
- Jacek Kuza Renata Detka /sprawozdawca/ Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 67 ust. 1 · Dz.U. 2024 poz. 737
- Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.)
art. 41 ust. 2 pkt 6, art. 81, art. 91 i art. 90, art. 83 ust. 2 · Dz.U. 2024 poz. 566
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 53 par. 2 i 2a, art. 58 par. 1 pkt 4, art. 147 par. 1, art. 200 i at. 205 par. 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ke 181/25 · 15 maja 2025
Postanowienie WSA w Kielcach z 15 maja 2025 r., II SA/Ke 181/25
Sygnatura: II SA/Wa 572/24 · 31 lipca 2024
Postanowienie WSA w Warszawie z 31 lipca 2024 r., II SA/Wa 572/24
Sygnatura: III OSK 3209/23 · 9 stycznia 2024
Postanowienie NSA z 9 stycznia 2024 r., III OSK 3209/23
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny