II SA/Ke 275/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu Rady Sołeckiej Sołectwa [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym Kielcach z dnia 24 lipca 2018r. o sygn. akt II SA/Ke 275/18 w sprawie ze skargi Rady Sołeckiej Sołectwa [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy uznania za wspólnotę gruntową p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Rada Sołecka Sołectwa [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wypełniony formularz urzędowy PPPr, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 28 lutego 2018r. znak: SPN. IV.7511.1.33.2017 w przedmiocie odmowy uznania za wspólnotę gruntową. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2018r. starszy referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła Rada Sołecka Sołectwa [...], wskazując że działa społecznie w imieniu mieszkańców, a skierowana do Gminy [...] prośba o przekazanie środków finansowych, bądź pokrycie kosztów postępowania została załatwiona odmownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.) posiadają osoby fizyczne i osoby prawne, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (art. 25 § 2). Ponadto, zdolność sądową mają inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) i organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Kierując się treścią cyt. przepisów zasadnym jest stwierdzenie, że występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Rada Sołecka Sołectwa [...] nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu p.p.s.a. – a zatem nie jest podmiotem, którego wniosek o prawo pomocy podlegałby merytorycznemu rozpoznaniu (por. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013r. o sygn. akt I SA/Wa 321/13, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej cbois.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 994) sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Jak wynika z art. 36 tej ustawy organami sołectwa są zebranie wiejskie - jako organ uchwałodawczy oraz sołtys - jako organ wykonawczy, którego działalność wspierana jest przez radę sołecką. Tak więc, Rada sołecka wspomaga jedynie działalność organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy i w żadnym przypadku nie jest organem jednostki pomocniczej gminy wyposażonym w uprawnienia do samodzielnego działania. Rada sołecka w szczególności nie podejmuje uchwał o skorzystaniu ze środków prawnych przysługujących sołectwu jako ewentualnej stronie w postępowaniu administracyjnym, nie dysponuje też kompetencją do reprezentowania sołectwa na zewnątrz (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2001r. o sygn. akt II SA 1539/00, LEX nr 53449). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 246 § 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a.