II SA/Ke 243/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dnia 13 lutego 2026 r. znak: [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów oddala skargę.

II SA/Ke 243/26 Uzasadnienie Świętokrzyski Kurator Oświaty decyzją z 13 lutego 2026 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z 29 grudnia 2025 r. Dyrektora Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. o skreśleniu M. G. ucznia klasy IV z listy uczniów Prywatnej Szkoły Podstawowej w K., ul. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 17 czerwca 2025 r. Dyrektor Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. wypowiedział rodzicom dziecka: A. i M. G. umowę o nauczanie dziecka w tej szkole zawartej 1 września 2021 r. W tym samym dniu Rada Pedagogiczna Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. podjęła uchwałę w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów, zgodnie z którą Rada postanowiła skreślić z listy uczniów ucznia klasy IV M. G., z powodu wypowiedzenia umowy o nauczanie dziecka w Prywatnej Szkole Podstawowej w K.. W dniu 20 sierpnia 2025 r. Dyrektor Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. wydał decyzję o skreśleniu M. G. z listy uczniów tej szkoły. W wyniku rozpoznania odwołania ojca dziecka M. G., Kurator Oświaty decyzją z 20 października 2025 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na uchybienie polegające na braku wystąpienia przez Dyrektora Szkoły o opinię Samorządu Uczniowskiego w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów. W toku ponownego postępowania Rada Pedagogiczna Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. podjęła uchwałę nr [...], w której podtrzymała stanowisko wyrażone w swojej uchwale nr [...] z 17 czerwca 2025 r. Jednocześnie Dyrektor Szkoły wystąpił o wyrażenie opinii do [...] Uczniowskiego Prywatnej Szkoły Podstawowej w K.. W opinii z 3 listopada 2025 r. [...] Uczniowski nie zajął stanowiska merytorycznego w sprawie, pozostawiając decyzję w całości do rozstrzygnięcia Dyrektorowi Szkoły. W tych okolicznościach Dyrektor Prywatnej Szkoły Podstawowej w K., działając jako organ I instancji wydał decyzję nr [...] z 29 grudnia 2025 r., o skreśleniu M. G. ucznia klasy IV z listy uczniów Prywatnej Szkoły Podstawowej w K., ul. [...]. W odwołaniu od tej decyzji A. S. i M. G. zarzucili brak zasadności wypowiedzenia umowy o nauczanie dziecka, które ich zdaniem, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając odwołanie Kurator Oświaty wskazał przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Przytaczając brzmienie § 105 pkt 4 Statutu Szkoły stwierdził, że decyzja o skreśleniu ucznia z listy została podjęta po wypowiedzeniu umowy o nauczanie dziecka, a rozwiązanie tej umowy nastąpiło z zachowaniem okresu wypowiedzenia, który został określony w § 4 ust. umowy o nauczaniu dziecka w Prywatnej Szkole Podstawowej w K. z 1 września 2021 r. Ustosunkowując się do zarzutów organ II instancji podniósł, że umowa o nauczanie dziecka ma cywilnoprawny charakter, zatem kwestie związane z prawidłowością i słusznością dokonanego wypowiedzenia nie podlegają weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. Bezspornie przewidziana w Statucie Szkoły przesłanka pozwalająca na skreślenie ucznia z listy uczniów tj. wypowiedzenie umowy - została zrealizowana. Ustawodawca zaś pozostawił prawo dowolnego określenia przesłanek skreślenia z listy uczniów w Statucie szkoły. W Statucie Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. takie przypadki przewidziano. Zapewniono stronie udział w postępowaniu administracyjnym, podjęta została uchwała Rady Pedagogicznej oraz zasięgnięto opinii Samorządu Uczniowskiego, stosownie do art. 68 ust. 2 ustawy prawo oświatowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. G. zarzucił decyzji Kurator Oświaty naruszenie: - art. 104, art. 107 i art. 108 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie, - art. 172 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe w zw. z § 56 ust. 8 i § 105 ust. 4 Statutu Prywatnej Szkoły Podstawowej w K., poprzez niewłaściwe zastosowanie, - art. 68 ust. 2 Prawa Oświatowego poprzez niewłaściwe zastosowanie, Naruszenie klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego oraz klauzuli generalnej dobra dziecka. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kurator Oświaty i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że "sam fakt rozwiązania umowy o nauczanie dziecka i podanie tego faktu jako przesłanki skreślenia M. G. z listy uczniów jest w istocie rzeczy obejściem przepisów prawa, bo faktyczmą przyczyną skreślenia M. G. z listy uczniów jest utrzymujące się i wielokrotne wyrażane przez rodziców ucznia M. G. niezadowolenia z przebiegu oraz jakości procesu dydaktycznego realizowanego w szkole, a takiej przesłanki trudno się doszukiwać w cytowanym przez Kuratora Oświaty przepisie § 105 pkt 4 Statutu Szkoły enumeratywnie wymieniającego przyczyny skreślenia z listy uczniów. Zdaniem skarżącego, prowadzenie i działalność szkoły prywatnej nie jest zupełnie dowolne i musi uwzględniać przepisy prawa oświatowego, którego przepisy dotyczące szkół publicznych stosuje się odpowiednio wobec szkół prywatnych. Przepisy te obejmują zasady funkcjonowania, wymogi dotyczące programów nauczania, norm sanitarno-epidemiologicznych oraz innych regulacji. Podana przyczyna rozwiązania umowy: "utrzymujących się i wielokrotnie wyrażanych przez rodziców ucznia M. G. niezadowolenia z przebiegu oraz jakości procesu dydaktycznego realizowanego w szkole" jest absurdalny. Dlatego też rodzice małoletniego M. G. wystąpili z powództwem do Sądu Rejonowego w K. o stwierdzenie, że wypowiedzenie umowy o nauczanie dziecka jest bezskuteczne (sygn. akt IC [...]). Skarżący uważa, że naruszenie art. 68 ust. 2 ustawy Prawo Oświatowe poprzez niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym sformułowaniu przyczyny skreślenia z listy uczniów na podstawie rozwiązania umowy o nauczanie dziecka (§ 105 ust. 4 Statutu), podczas, gdy ocenę czy skreślenie nie narusza prawa należy oceniać łącznie z faktyczną przyczyną rozwiązania umowy podaną w wypowiedzeniu tejże umowy. Przepis art. 172 ust. 2 Prawa Oświatowego wymaga bowiem, aby przypadki skreślenia z listy uczniów były wymienione enumeratywnie, co podnosił w swojej decyzji Kurator Oświaty. Natomiast przypadek (przesłanka) takiego skreślenia opisany w § 105 pkt 4 Statutu jest w istocie przepisem blankietowym, gdyż obejmuje bliżej nieokreślone przypadki wypowiedzenia umowy o kształcenie dziecka. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego poinformował, że sprawa o sygn[...] jest w toku i nie została zakończona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Kurator Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. o skreśleniu M. G. ucznia klasy IV z listy uczniów Prywatnej Szkoły Podstawowej w K.. Przepis art. 68 ust. 2 ustawy prawo oświatowe, stanowi, że Dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Zgodnie z art. 172 ustawy Prawo oświatowe, Szkoła lub placówka działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą (ust. 1). Przepis ust. 2 tego przepisu reguluje materię statutową, w tym w szczególności prawa i obowiązki pracowników oraz uczniów szkoły lub placówki, w tym przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły lub placówki, a także tryb składania skarg w przypadku naruszenia praw uczniów. Ustawodawca nie określa przypadków, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły lub placówki co oznacza, że zostały one pozostawione kompetencji i samodzielności organu uchwalającego statut, który w tym zakresie sam decyduje. Statut Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. został nadany przez osobę prowadzącą szkołę i uchwalony przez Radę Pedagogiczną dnia 29 marca 2024 r. W § 105 Statutu określono przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów: 1. Niewywiązywanie się z obowiązku płacenia czesnego za szkołę, 2. Agresywnego zachowania się, godzącego w zdrowie i bezpieczeństwo pozostałych uczniów, 3. Niewywiązywanie się z obowiązków ucznia (niewykonywanie poleceń nauczycieli, zakłócanie przebiegu lekcji), 4. Rozwiązanie umowy o nauczanie w szkole przez każdą ze stron w każdym czasie zachowując zasady wypowiedzenia zawarte w umowie. Zgodnie z brzmieniem § 56 ust. 8 Statutu, Rada Pedagogiczna w ramach kompetencji stanowiących podejmuje uchwały w sprawie skreślenia z listy uczniów (pkt 4). Z powyższego wynika, że przypadki, w których uczeń może być skreślony z listy uczniów są wymienione enumeratywnie, w sposób, który umożliwia ich weryfikację. Nie można zatem uznać, że którakolwiek z przyczyn skreślenia pozostaje poza kontrolą. W razie wniesienia skargi na decyzję o skreśleniu ucznia z listy uczniów rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy zachodzi któraś z przesłanek przewidzianych w Statucie, umożliwiająca organowi takie działanie, jak również, czy zachowano przepisy dotyczące trybu postępowania poprzedzającego wydanie w sprawie decyzji. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do oceny zasadności wypowiedzenia umowy o nauczanie i stwierdzenia, co było faktyczną przyczyną jej rozwiązania, ponieważ takiej przesłanki Statut nie określa. Słusznie podnosi organ, że umowa o nauczanie dziecka ma cywilnoprawny charakter, zatem kwestie związane z prawidłowością i słusznością dokonanego wypowiedzenia należą ostatecznie do właściwości sądu powszechnego, nie mogą zaś być przedmiotem rozważań przed sądem administracyjnym. Skarżący nie kwestionuje, że doszło do wypowiedzenia umowy o nauczanie dziecka w Prywatnej Szkole Podstawowej w K. zawartej 1 września 2021 r. pomiędzy osobą prowadzącą szkołę i rodzicami ucznia: A. S. i M. G.. Podkreślenia wymaga fakt, że sam skarżący nie ma wątpliwości co do charakteru wypowiedzenia, skoro, jak podnosi, przed Sądem Rejonowym w K. toczy się sprawa o sygn. akt [...] z powództwa rodziców o stwierdzenie, że wypowiedzenie umowy o nauczanie dziecka jest bezskuteczne. Już choćby z tego względu okoliczności uzasadniające wypowiedzenie umowy nie mogą być przedmiotem badania i oceny dwóch różnych sądów. Zdaniem składu orzekającego, sąd administracyjny nie może ustalać, czy faktycznie zaistniały przyczyny stanowiące podstawę wypowiedzenia. W aspekcie kontroli sądu istotne jest natomiast tylko to, czy doszło do rozwiązania umowy o nauczanie w szkole. Materiał dowodowy potwierdza, że skarżący miał zapewniony udział w postępowaniu administracyjnym, zaś decyzja o skreśleniu z listy uczniów została wydana po podjęciu przez Radę Pedagogiczną Prywatnej Szkoły Podstawowej w K., uchwały jak również zasięgnięto opinii Samorządu Uczniowskiego. Nie zostało również naruszone prawo ucznia do nauki, albowiem Szkoła wskazała uczniowi szkołę obwodową, w której może kontynuować naukę, a rodzicom przysługuje prawo wyboru innej szkoły dla dziecka. W analizowanej sprawie z materiału dowodowego i uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezspornie wynika, że skutkiem wypowiedzenia przez Dyrektora Prywatnej Szkoły Podstawowej w K. w dniu 17 czerwca 2025 r. umowy o nauczanie dziecka zawartej w dniu 1 września 2021 r. z uwzględnieniem okresu wypowiedzenia – było rozwiązanie tej umowy. W konsekwencji zaistniała przesłanka do skreślenia ucznia M. G. z listy uczniów klasy IV, o której mowa w § 105 pkt 4 Statutu. Na marginesie wskazać należy, że w granicach niniejszej sprawy nie mieści się kontrola przyjętego w Statucie uregulowania w zakresie określenia przypadków, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów. Tego typu akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, podlegają kontroli sądu na odrębnych zasadach niż dotyczących zaskarżonej decyzji. Wojewódzki sąd administracyjny związany jest granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.