II SA/Ke 198/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2026 r. sprawy ze skargi J. Ż. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 grudnia 2025 r. znak: WOA.7723.19.2025 w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku zabezpieczenia budynku oddala skargę.

Postanowieniem z 29.12.2025 r. znak WOA.7723.19.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia J. Ż. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce ("PINB") z dnia 21.10.2025 r., znak: PINB-SO.52.1.2022.1, którym postanowiono: I. wykonać zastępczo na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych A. Ż. i J. Ż. niezbędne doraźne zabezpieczenia budynku przy ul. [...] w Kielcach poprzez rozbiórkę zniszczonej południowej części dachu tego budynku nakazane decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia 23.03.2021 r. znak: PINB- SO.5162.14.2017.1, zreformowanej decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9.08.2021 r. znak: WINB-WOA-7721.14.23.2021, z określeniem, że wszelkie prace zabezpieczające powinny być wykonane pod nadzorem rzeczoznawcy budowlanego, który określi zakres i rodzaj wykonania niezbędnych zabezpieczeń i robót rozbiórkowych, z określeniem, że roboty rozbiórkowe wykonane zostaną przez firmę [...] za zobowiązane A. Ż. i J. Ż, na ich koszt i niebezpieczeństwo, wykonawca robót rozbiórkowych został wyłoniony w ramach zapytania ofertowego - z trzech złożonych ofert wybrano najtańszą ofertę, przybliżony koszt wykonania zastępczego rozbiórki części dachu przedmiotowego budynku wynosi ok. 40 000 zł, z określeniem, że termin rozpoczęcia robót wykonania zastępczego ustala się na dzień 02.03.2026r. od godziny 9°°, a roboty budowlane będą kontynuowane do ich zakończenia, II. z jednoczesnym wezwaniem zobowiązanych A. Ż. i J. Ż. do wpłacenia w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia kwoty w wysokości 37 000 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego wpłatą lub przelewem na wskazany numer rachunku, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia w/w kwoty w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, III. z określeniem, że za wydanie postanowienia o wykonaniu zastępczym należy uiścić opłatę w wysokości 6 zł 80 gr płatną na wskazany rachunek, a obowiązek zapłaty tej opłaty powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanym postanowienia, - uchylił zaskarżone postanowienie w części określającej, że termin rozpoczęcia robót wykonania zastępczego ustala się na dzień 2.03.2026r. od godziny 9°°, a roboty budowlane będą kontynuowane do ich zakończenia, oraz w części stanowiącej wezwanie zobowiązanych A. Ż. i J. Ż. do wpłacenia w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia organu I instancji kwoty w wysokości 37.000 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego wpłatą lub przelewem na wskazany numer rachunku, i w tej części orzekł, że termin rozpoczęcia robót wykonania zastępczego ustala się na dzień 11.05.2026r. od godziny 9°°, a roboty budowlane będą kontynuowane do ich zakończenia, oraz orzekł o wezwaniu zobowiązanych A. Ż. i J. Ż. do wpłacenia w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia organu II instancji kwoty w wysokości 33.825 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego wpłatą lub przelewem na wskazany numer rachunku, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego PINB wydał decyzję z dnia 23.03.2021 r. znak: PINB-SO.5162.14.2017.V podjętą po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce numer ewid. [...] przy ul. [...] i nakazującą A. Ż. i J. Ż., jako właścicielkom, wykonać w terminie natychmiastowym, lecz nie później niż do dnia 31.05.2021 r. niezbędne doraźne zabezpieczenie tego budynku poprzez rozbiórkę zniszczonego dachu, z jednoczesnym określeniem, iż wszelkie prace zabezpieczające powinny być wykonane pod nadzorem osoby rzeczoznawcy budowlanego, który określi zakres i rodzaj wykonania niezbędnych zabezpieczeń i robót rozbiórkowych, z jednoczesnym nadaniem decyzji na podstawie art. 108 § 1 Kpa rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. W wyniku wniesionych odwołań ŚWINB wydał decyzję z dnia 9.08.2021 r., którą uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej A. Ż. i J. Ż. wykonać niezbędne doraźne zabezpieczenie budynku przy ul. [...] poprzez rozbiórkę zniszczonego dachu, oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej graniczny termin wykonania obowiązków do dnia 31.05.2021 r. i w tym zakresie orzekł o nakazaniu A. Ż. I J. Ż wykonania niezbędnych doraźnych zabezpieczeń budynku przy ul. poprzez rozbiórkę zniszczonej południowej części dachu, wyznaczając nowy termin wykonania obowiązków do dnia 31.10.2021 r., natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po upływie wyznaczonego terminu, wobec braku informacji o wykonaniu obowiązku oraz w wyniku pisma Straży Miejskiej informującego o w dalszym ciągu występującym złym stanie technicznym budynku i stanie zagrożenia, PINB przesłał zobowiązanej J. Ż. upomnienie z dnia 30.11.2021 r., doręczone w dniu 20.12.2021 r. Ponadto organ przesłał zobowiązanej A. Ż. upomnienie z dnia 30.11.2021 r., doręczone zastępczo w dniu 21.12.2021 r. Wobec dalszego braku informacji o wykonaniu obowiązku PINB wszczął postępowanie egzekucyjne przesyłając zobowiązanej J. Ż. tytuł wykonawczy nr 2/2022 z dnia 9.02.2022 r., który doręczony został w dniu 26.02.2022 r., jak również przesyłając zobowiązanej A. Ż. odrębny tytuł wykonawczy nr 1/2022, doręczony zastępczo w dniu 2.03.2022 r. Pisemne zarzuty J. Ż. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały oddalone. Następnie PINB wydał postanowienie z dnia 2.06.2022 r., którym nałożył na A. Ż. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 4000,00 zł z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, z równoczesnym wezwaniem do wpłacenia grzywny oraz wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego w terminie 1 miesiąca od otrzymania postanowienia, gdyż w przeciwnym razie zostanie zastosowane wykonanie zastępcze na koszt i ryzyko zobowiązanej. Na postanowienie to nie było składane zażalenie. Grzywna taka została nałożona również na J. Ż. PINB przesłał do właściwych urzędów skarbowych tytuły wykonawcze stosowane w egzekucji należności pieniężnych, celem egzekucji przez te organy należności pieniężnych. Zarzuty wniesione przez J. Ż. zostały oddalone. Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo pismem z dnia 28.07.2023 r. zawiadomił wierzyciela o przekazaniu egzekucji prowadzonej wobec J. Ż. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Także Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kielcach zawiadomił, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela przeciwko dłużnikowi A. Ż. Działania powyższe jednak nie doprowadziły do dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązane. Zatem z powodu dalszego uchylania się od wykonania obowiązku, PINB wydał postanowienie z dnia 2.02.2024 r. o wykonaniu zastępczym. W wyniku zażaleń złożonych przez zobowiązane ŚWINB postanowieniem z dnia 7.05.2024 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednym z powodów uchylenia było stwierdzenie, że organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie dopełnił obowiązku wskazania przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego, a podał jedynie kwotę zaliczki na koszty wykonania zastępczego, co nie jest równoznaczne z podaniem przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Drugim powodem uchylenia był brak naliczenia w postanowieniu opłaty za wydanie postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego. Trzecim powodem uchylenia było stwierdzenie, że z akt sprawy nie wynika, w jaki sposób wyłoniony został wykonawca robót i czy istnieli w ogóle inni oferenci i brak było ze strony organu I instancji analizy ceny za wykonanie robót podanej przez tego jedynego wykonawcę, w formie porównania podanej ceny za wykonanie robót z innymi podobnymi pod względem kosztorysowym robotami na rynku. W toku dalszego postępowania organ I instancji pismem z dnia 12.07.2024 r. wystąpił do sześciu firm budowlanych z zaproszeniem do złożenia oferty w celu wybrania wykonawcy do wykonania zastępczego obowiązku. Zaproszenia do złożenia oferty pozostały bez odpowiedzi. Organ I instancji wystąpił także pismem do Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego wobec współwłaścicielek budynku. W dalszym toku postępowania wpłynęły trzy oferty, a z powodu dalszego uchylania się przez zobowiązane od wykonania obowiązku PINB wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 21.10.2025 r. Zażalenie na to postanowienie wniosła J. Ż. podnosząc, że otrzymała postanowienie PINB z dnia 21.10.2025r., a do postanowienia tego dołączony był tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym na nazwisko A. M. Ż. zam. [...]. Natomiast na nazwisko skarżącej J. Ż. nie było takiego nakazu. A. Ż. była w tym budynku zameldowana i mieszkała z rodziną, a budynek przed ich wyprowadzeniem został należycie zabezpieczony. Ponadto stwierdziła, że na instytucji takiej jak PINB też ciążą pewne obowiązki w sprawie, o których egzekwowanie skarżąca niejednokrotnie się zwracała, i z których urząd się nie wywiązuje. Gehenna rozpoczęła się w chwili, kiedy obok jej budynku powstawał sąsiedni budynek, wybudowanie którego w granicy działki sąsiedniej wymagało uzyskania pisemnej zgody właściciela tej działki, a skarżąca ani jej siostra nie udzielały takiej zgody. Projekt budynku usytuowanego w granicy posiadał wiele wad, podczas budowy został obcięty, zniszczony dach na budynku skarżącej, na który spadały cegły z budowanego budynku, nie działała wentylacja. W obecnym stanie budynek nikomu nie zagraża. Ponadto Zarząd Dróg Miejskich w [...] do chwili obecnej nie uprzątnął terenu po budowie. Skarżąca kategorycznie nie zgodziła się z postanowieniem organu I instancji i kategorycznie zabroniła komukolwiek naruszania jej własności czyli wchodzenia do budynku i wykonywania jakichkolwiek prac. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia ŚWINB wskazał, że jego decyzja z dnia 9.08.2021 r. oraz poprzedzająca ją decyzja PINB z dnia 23.03.2021 r. znajdują się w obrocie prawnym obowiązują i podlegają wykonaniu. Obowiązki wynikające z tych decyzji nadal nie zostały wykonane, a obydwie zobowiązane w treści swoich zażaleń i innych pism nie zadeklarowały chęci wykonania obowiązków. Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia nie doprowadziło do dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązane. Przywołując przepisy art. 127, art. 128 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 64a § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", ŚWINB wyjaśnił, że w aktach organu I instancji znajduje się egzemplarz postanowienia z dnia 21.10.2024 r. oraz załączone do niego dwa odpisy tytułów wykonawczych – jeden dotyczący J. Ż., a drugi dotyczący A. Ż. Przesyłka zawierająca postanowienie kierowana do A. Ż. powróciła do organu I instancji jako doręczona zastępczo – nie podjęta w terminie. W toku postępowania zażaleniowego w związku z zarzutem zażalenia dokonano rozcięcia koperty przesyłki kierowanej do A. Ż. Stwierdzono, że w kopercie znajdował się egzemplarz postanowienia z dnia 21.10.2024 r. oraz załączone do niego dwa odpisy tytułów wykonawczych – jeden dotyczący J. Ż., a drugi dotyczący A. Ż.. Organ stwierdził w związku z tym, że zarzut J. Ż. zawarty w zażaleniu, że otrzymała dołączony do postanowienia tytuł wykonawczy na nazwisko A. Ż. jest niewiarygodny wobec zawartości badanej przesyłki wskazującej, że organ I instancji wysłał do każdej ze zobowiązanych postanowienie i dwa odpisy tytułów wykonawczych. Nie można w tej sytuacji zarzucić, że postanowienie organu I instancji z dnia 21.10.2025 r. nie odpowiada wymaganiom wynikającym z wyżej wskazanych przepisów u.p.e.a. W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego PINB zawarł również informację o przybliżonej kwocie wykonania zastępczego określonej na 40.000 zł oraz wezwał zobowiązane solidarnie do wpłacenia w wyznaczonym terminie zaliczki w kwocie 37.000 zł na koszty wykonania zastępczego, pouczając jednocześnie, iż w przypadku niewpłacenia kwoty w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Organ I instancji zastosował się zapewne do uwag zawartych w postanowieniu organu II instancji z dnia 7.05.2024 r. i wyznaczył wysokość zaliczki z uwzględnieniem, że celem przepisów art. 128 § 2, art. 129, art. 133 i art. 134 u.p.e.a. jest zapewnienie uiszczenia całości kosztów wykonania zastępczego przez zobowiązanego, przy jednoczesnym dbaniu o to, by ciężar ekonomiczny czynności podejmowanych w tym zakresie nie musiał być pokrywany ze środków publicznych. ŚWINB stwierdził jednak, że wybrana przez organ I instancji firma złożyła ofertę na kwotę brutto wynoszącą 33.825 zł. W treści oferty znalazł się zapis, że koszty ewentualnych materiałów dodatkowych nie zostały uwzględnione. Organ I instancji nie kierował się tylko wysokością kwoty zawartej w najniższej ofercie przy ustalaniu wysokości zaliczki, lecz określił kwotę zaliczki w kwocie większej, obawiając się większych kosztów. Jednak organ odwoławczy nie podzielił takiego poglądu, albowiem w jego ocenie wysokość zaliczki powinna być co najwyżej równa wysokości kosztów zawartych w ofercie. W związku z tym postanowienie organu I instancji zostało odpowiednio zreformowane w tym zakresie. Niezbędne było także określenie nowego terminu wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego, który to termin już upłynął. Ponadto w toku trwania postępowania zażaleniowego upłynęła duża część okresu czasu pomiędzy wydaniem postanowienia a wyznaczonym początkiem robót, która nie została wykorzystana do ściągania środków na wykonanie zastępcze. W związku z tym postanowienie organu I instancji zostało zreformowane również w częściach dotyczących wyżej wskazanych terminów. Odnośnie kwestii przesłania do wykonawcy robót zaskarżonego postanowienia oraz dalszych pism organ wskazał, iż z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą. Administracyjny charakter wykonania zastępczego dotyczy przede wszystkim postanowienia o jego zastosowaniu, a nie samego aktu zlecającego. Jak zasadnie podnoszono w literaturze, zlecenie wykonawcy wykonania czynności za zobowiązanego nie może przybrać formy jednostronnego i władczego działania organu egzekucyjnego (aktu administracyjnego), gdyż równałoby się to z nałożeniem na wykonawcę obowiązku tak jak na zobowiązanego, choć nie do niego skierowany był tytuł wykonawczy. Organ egzekucyjny dokonuje więc zlecenia z wykorzystaniem formy dwustronnego i niewładczego działania. Podkreślono jednak, że relacja pomiędzy organem egzekucyjnym a inną osobą wykonującą obowiązek za zobowiązanego ma już charakter cywilnoprawny. Zlecenie zastępczego wykonania nie jest aktem administracyjnym, lecz umową prawa cywilnego. Umowa ta może być zawarta z osobą fizyczną lub osobą prawną. Wybór wykonawcy powierzony jest organowi egzekucyjnemu. W związku z tym organ stwierdził, że skoro przepis art. 28 Kpa definiuje, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, to nie można uznać za całkowicie błędne działanie polegające na przesłaniu postanowienia o wykonaniu zastępczym także wyłonionemu wykonawcy robót i nie można z tego powodu uchylić zaskarżonego postanowienia. Pozostałe zarzuty zażalenia sprowadzają się do kwestionowania treści egzekwowanej decyzji, co zdaniem ŚWINB jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. postanowienie ŚWINB, J. Ż. sformułowała zarzuty naruszenia: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 oraz 80 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; organy administracji są zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; zadanie ich to dokładne, szybkie i wnikliwe działanie uwzględniające interes społeczny jak i słuszny interes obywatela; ponadto organ ma prawny obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, bowiem to urząd prowadzi postępowanie wyjaśniające dążąc do prawdy obiektywnej; urząd nie może opierać decyzji na niepełnych informacjach; zasada art. 7 wymusza poszukiwanie prawdy obiektywnej; obowiązek dowodowy spoczywa na organie, nie tylko na stronie; 2) przepisów prawa materialnego, prawa budowlanego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w momencie kiedy po wielu pismach w tych sprawach do urzędów kieleckich, między innymi PINB i ŚWINB, z prośbą o pomoc i interwencję A. Ż. zmuszona była wyprowadzić się z budynku ze względu na bezpieczeństwo rodziny, cały budynek został odpowiednio zabezpieczony. Drzwi zostały zabezpieczone, zamknięte, dodatkowo zabezpieczone kłódkami tak aby trudniej było dostać się do wnętrza. Okna w części zamieszkałej wyposażone w rolety. Wszystkie otwory okienne zostały zakryte odeskowaniem pełnym. Drzwi tak jak w pozostałej części budynku dodatkowo zabezpieczono kłódkami. Teren przed budynkiem był uporządkowany. W części zamieszkałej był korytarz, w pełni wyposażona i działająca kuchnia, podobnie łazienka i pokoje (woda, prąd). Pomieszczenia te miały wentylację grawitacyjną wyprowadzoną z budynku nad dach a kominy zostały sprawdzone i odebrane przez kominiarza. Jednak stała się rzecz niezrozumiała. Na działce, bez uzyskania naszej zgody właścicielek, powstawał budynek wybudowany przez obcą osobę. Wybudowanie takiego budynku w granicach działki sąsiedniej wymaga m.in. uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki - stosownie do przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Właściciele działki, tj. A. Ż. i J. Ż., nigdy takiej zgody nie wyrazili a wręcz nie godzili się na to aby na ich działce osoba obca budowała dom, niszcząc przy okazji już dom istniejący, który był po kapitalnym remoncie. Budynki, które zostały usytuowane na działce ww. przez obcą im osobę oraz ich projekt posiadał wiele wad. Podczas budowy został obcięty, zniszczony dach na budynku skarżącej. Dach ten mimo decyzji Sądu do dnia dzisiejszego nie został przez inwestora naprawiony. Została odcięta naturalna jak i techniczna wentylacja budynku. Dzieci kilkakrotnie w wyniku zaburzenia wentylacji poprzez wybudowany sąsiedni dom uległy zatruciu. Skarżąca zwróciła uwagę na błąd w oznaczeniu numeru działki. Zgodnie z przepisami skarżąca oraz A. Ż. są właścicielkami działek o innych numerach. Zdaniem skarżącej dach był prawidłowo wykonany, zgodnie ze sztuką budowlaną i pod nadzorem osoby do tego uprawnionej - długoletniego rzeczoznawcy budowlanego. Nigdy wcześniej przez długie lata nikt nie podnosił, że jest jakaś nieprawidłowość. Zarówno A. Ż., jak i J. Ż. wielokrotnie składały pisma – zawiadomienia o włamaniu do budynku i jego dewastacji przez nieznane osoby. Nigdy nie otrzymały informacji odnośnie wykrycia sprawców tych sytuacji. Wreszcie skarżąca wskazała, że obcięcie i uszkodzenie dachu na części budynku zamieszkałego ocenia się na 13.000 zł i tych pieniędzy osoba, której dach uszkodzono nie otrzymuje, bo sprawę się umarza. Natomiast rozbiórkę nieistniejącego dachu wycenia się na 40.000 zł plus niebezpieczeństwo. Ponieważ nie ma dachu na budynku niezamieszkałym to nie ma podstaw aby zlecać komukolwiek jego usunięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnośnie zarzutu o rzekomo wadliwym numerze działki wskazał, że organ I instancji uzyskał aktualny wypis i wyrys z rejestru gruntów i budynków (K-l-150 w aktach PINB-SO.52.1.2022.1) dowodzący, że działka nr ewid. [...] przy ul. [...] w Kielcach nadal stanowi współwłasność A. Ż. i J. Ż.. W postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym używany jest numer działki określony jako [...], zgodny z aktualnym stanem faktycznym. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że postępowanie administracyjne ma kilka etapów. W fazie postępowania jurysdykcyjnego, zmierzającej do wydania decyzji administracyjnej konkretyzują się prawa lub obowiązki podmiotów – w tym przypadku skarżącej. To na tym etapie ustala się stan faktyczny w kontekście przepisów prawa materialnego - w tym konkretnym przypadku przepisów ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.), dalej "u.P.b.", dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Po wydaniu decyzji i uzyskaniu przez nią przymiotu ostateczności, po ewentualnym (o ile strona wniesie skargę) zweryfikowaniu decyzji przez sąd administracyjny, wchodzi ona do obrotu prawnego i wywołuje określone skutki, do których należy przede wszystkim obowiązek jej wykonania. Jeżeli zobowiązany nie wykonuje jej dobrowolnie, wszczyna się i prowadzi postępowanie egzekucyjne. Poza zakresem badania w postępowaniu egzekucyjnym jest ocena czy decyzja nakładająca określone obowiązki w trybie art. 66 ust. 1 u.P.b. jest prawidłowa. Decyzja ta jest ostateczna, pozostaje w obrocie prawnym, jej uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 Kpa). Wynika to również z art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym "organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym". Na obecnym etapie postępowanie nie można "cofnąć się" do etapu poprzedniego, nie można rozważać, czy ostateczna decyzja jest prawidłowa (por. wyrok WSA w Krakowie z 22.01.2026 r., sygn. II SA/Kr 1389/25). W niniejszym przypadku obowiązek w postaci nakazu wykonania niezbędnych doraźnych zabezpieczeń budynku przy ul. [...] poprzez rozbiórkę zniszczonej południowej części dachu został nałożony m.in. na skarżącą decyzją PINB z 23.03.2021 r., zreformowaną decyzją ŚWINB z 9.08.2021 r., której przysługuje przymiot ostateczności i prawomocności i którą w związku z tym sądy, organy i inne instytucje państwowe mają obowiązek respektować. W konsekwencji, w związku z tym co zostało wyżej podniesione, na obecnym etapie nie mogły odnieść skutku argumenty podnoszone w skardze dotyczące niezasadności nałożenia powyższych obowiązków, związanej m.in. z ingerencją podmiotu trzeciego, który miał bezprawnie zrealizować budynek na działce skarżącej i uszkodzić dach. Podobnie należy ocenić argumentację dotyczącą prawidłowości wykonania dachu czy odpowiedniego zabezpieczenia budynku po jego opuszczeniu, które to okoliczności odnoszą się do stanu sprzed wydania ww. ostatecznej decyzji w trybie art. 66 ust. 1 u.P.b. Ponadto, jak słusznie zauważył ŚWINB w odpowiedzi na skargę, organ I instancji uzyskał aktualny wypis i wyrys z rejestru gruntów i budynków (K-l-150 w aktach PINB-SO.52.1.2022.1), który potwierdza, że działka nr ewid. [...] przy ul. [...] w Kielcach nadal stanowi współwłasność A. Ż. i J. Ż., a w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym używany jest numer działki określony jako [...], zgodny z aktualnym stanem faktycznym. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego i dotyczy tylko jednego z etapów takiego postępowania, w związku z czym kontrola Sądu sprowadza się wyłącznie do oceny zgodności z prawem postanowienia o zastosowaniu wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Warunki te zostały zachowane w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek objęty ostateczną decyzją nie został wykonany, co potwierdza choćby zgromadzona w aktach dokumentacja fotograficzna. W związku z tym dniu 9.02.2022 r. wystawiono tytuł wykonawczy (K-I-69), który został doręczony skarżącej przed doręczeniem postanowienia o wykonaniu zastępczym – w dniu 26.02.2022 r. Postanowieniem z dnia 2.06.2022 r. PINB nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, która podlega egzekucji, co jednak także nie doprowadziło do wykonania ostatecznej decyzji. Wypada w tym miejscu podkreślić, że ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zabezpieczenia budynku poprzez rozbiórkę zniszczonej części dachu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Zgodnie z art. 127 ustawy, wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Z kolei art. 128 § 1 ustawy stanowi, że w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego; 2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. § 1a. Postanowienie, o którym mowa w § 1 pkt 2, zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. § 2. W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżąca jako dłużnik (podobnie jak A. Ż.), mimo skierowania do niej upomnienia i nałożenia grzywny w celu przymuszenia, uchyla się od wykonania nałożonego na nią ostateczną decyzją obowiązku wykonania niezbędnych doraźnych zabezpieczeń budynku poprzez rozbiórkę zniszczonej części dachu. Dlatego też rozstrzygające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego (art. 127 u.p.e.a.). W tym celu, na podstawie art. 128 § 1 i 1b ustawy, w sentencji postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego podano, że nałożony na skarżącą i A. Ż. obowiązek zostanie wykonany zastępczo na ich koszt i niebezpieczeństwo. PINB wskazał przybliżony koszt wykonania zastępczego, zaś organ odwoławczy prawidłowo zmodyfikował kwotę zaliczki, dostosowując ją do wysokości kosztów określonych w ofercie. Zatem procedura zastosowania wykonania zastępczego przez organ była prawidłowa, a w konsekwencji zarówno postanowienie organu I jak i II instancji jest zgodne z prawem. W kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym nie można również dostrzec naruszenia zasady stosowania środka egzekucyjnego mniej uciążliwego dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wcześniej wymierzył już skarżącej grzywnę w celu przymuszenia (w wysokości 4.000 zł), a zatem zasadne było – po upływie ponad 3 lat od wszczęcia postępowania egzekucyjnego i stwierdzonym uchylaniu się od wykonania obowiązku - orzeczenie o wykonaniu zastępczym (art. 127 i nast. u.p.e.a.). Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.