II SA/Ke 163/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uczestniczka postępowania H. N. złożyła formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Wojewody w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłą bezrobotną córką, obie utrzymują się z emerytury w wysokości 1530,12 zł netto miesięcznie. Uczestniczka nie wykazała innego majątku oprócz współwłasności wraz z córką mieszkania wielkości 48 m² o wartości około 185000 zł. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki i zobowiązania: czynsz -530 zł, zakup leków – 200 zł, obciążania komornicze - 459,37 zł miesięcznie. W złożonym do Sądu piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. (k.5 akt sądowych) H.N. podała, że waz bratem S. A. są współwłaścicielami działek nr ewidencji gruntów 164 i 165 w obrębie [...], z których części ma być utworzona droga. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Instytucja prawa pomocy ma zatem na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania. Stanowi o tym art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony, od której to zasady instytucja przyznania prawa pomocy stanowi wyjątkowe odstępstwo. Strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, że mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. Referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek obowiązany jest interpretować ściśle przesłanki zastosowania omawianej instytucji. W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy ma fakt, że H. N. podała, że wraz ze skarżącym bratem S.A. są współwłaścicielami działek nr ewidencji gruntów 164 i 165 w obrębie [...], których dotyczy zaskarżona decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. S. A. uiścił wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł i jest reprezentowany przed sądem administracyjnym przez pełnomocnika z wyboru – adwokata S. S. Zarówno w skardze jak i innych pismach znajdujących się w aktach sprawy skarżący zarzuca organom administracji naruszenie praw H. N. Interesy skarżącego S. A. i uczestniczki H. N. jako współwłaścicieli nieruchomości są w tym niniejszym postępowaniu sadowoadministracyjnym zbieżne. W świetle powyższych okoliczności nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy uczestniczce, skoro jej interesów i praw broni już drugi współwłaściciel nieruchomości – skarżący uiszczający koszty sądowe i reprezentowany przez adwokata z wyboru. Wnioskodawczyni może dokonywać wszelkich czynności procesowych wymagających poniesienia kosztów sądowych wspólnie z bratem. Przyznanie uczestniczce prawa pomocy stanowiłoby nieuzasadnione obciążanie kosztami postępowania Skarbu Państwa, a w konsekwencji – podatników. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.