II SA/Ke 1021/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. U. od postanowienia Starszego referendarza sądowego z 2 marca 2017 r. w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], znak: [...] w przedmiocie pomocy w formie usług opiekuńczych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie z 2 marca 2017 r.

C. U. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości 620 zł netto miesięcznie. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 78 m² i dwóch działek o powierzchni 0,94 ha i 0,038 ha. Skarżący podał następujące stałe wydatki miesięczne: prąd - 50zł, leki – 40 zł, woda – 35 zł, gaz – 50 zł, opał - 100 zł, wyżywienie i odzież – 500 zł, odzież sezonowa – 50 zł. Postanowieniem z 2 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Referendarz wskazał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", gdyż wniesiona skarga jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega oddaleniu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało już zakończone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o odrzuceniu skargi z powodu wniesienia jej po terminie. Czynności procesowe zmierzające do ewentualnego uchylenia postanowienia nie są objęte przymusem adwokackim ani radcowskim. Skarżący może skutecznie sam osobiście sporządzić i złożyć zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podał, że jego sytuacja się nie zmieniła, sprawy zaległe od 10 lat nadal stoją w martwym miejscu. Adwokat w dużym stopniu mógłby mu pomóc w zakładaniu biur, które pomogłyby mu prowadzić sprawy, które zalegają. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - pomocy w formie usług opiekuńczych. W związku z tym nie może być wątpliwości, czego nie kwestionuje również skarżący, że postępowanie co do zwolnienia od kosztów sądowych prawidłowo zostało w niniejszej sprawie umorzone. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd podziela argumentację przestawioną przez referendarza w zaskarżonym postanowieniu. W jej uzupełnieniu w nawiązaniu do treści sprzeciwu należy jedynie dodać, że wojewódzki sąd administracyjny może przyznać skarżącemu adwokata do konkretnej sprawy toczącej się przed tym Sądem. Tymczasem skarżący domaga się przyznania mu adwokata do pomocy w prowadzeniu jego zaległych spraw, które "od 10 lat nadal stoją w martwym miejscu". Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a., zgodnie z którym rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.