II SA/Go 736/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika strony skarżącej adwokata P.M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obejmującej sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania adwokatowi P.M. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmującej sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

W.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy . Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 736/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił powyższą skargę, zasądzając na rzecz przyznanego skarżącemu pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie w wysokości 480 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Po doręczeniu pełnomocnikowi skarżącego odpisu wyroku z uzasadnieniem, pismem z dnia [...] lutego 2017r. pełnomocnik skarżącego – adwokat P.M. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Nadto wniósł o przyznanie kosztów sporządzenia z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej według norm przepisanych. Wniosek ten nie zawierał oświadczenia, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części przez mocodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 – określanego dalej jako rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r.) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) przestało obowiązywać. Na mocy § 22 nowego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie wyrok zapadł w dniu 14 grudnia 2016r., zatem wniosek o przyznanie wynagrodzenia za postępowanie II-instancyjne należało rozpoznać na nowych zasadach. Stosownie do § 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Niezastosowanie się do jednoznacznie brzmiącej dyspozycji ww. normy prawnej wywołuje skutek prawny w postaci pozbawienia adwokata świadczenia pieniężnego, dla którego uzyskania wprowadzono między innymi przedmiotowy warunek. Przedmiotowe oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Pozwala bowiem określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Jednocześnie zauważyć trzeba, iż niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego. Przedmiotowe oświadczenie nie stanowi bowiem żadnego z elementów jaki jest wymagany dla pisma w postępowaniu sądowym, nie może więc być brakiem formalnym pisma, uniemożliwiającym nadanie pismu biegu i podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, iż brak ww. oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 390/08, Lex nr 493827 orzekającego na podstawie analogicznego do powołanego wyżej przepisu rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., tj. § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Podobny pogląd jest reprezentowany w piśmiennictwie (por. M. Kazek, Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, ZNSA z 2006r. nr 6, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). Nie istniała też możliwość wyinterpretowania treści takiego oświadczenia, które powinno być wyraźne. Takie działanie prowadziłoby do niedopuszczalnego nadawania z urzędu składanym wypowiedziom treści, których są pozbawione. Podkreślić należy w tym miejscu, że adwokat P.M. prowadził sprawę także w I instancji postępowania i otrzymał wynagrodzenie z tego tytułu, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.