II SA/Go 602/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi małoletniej A.C. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...], skierowaną do A. C., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 28 ust. 3 i 3a, art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm., zwanej dalej u.s.u.s.), odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek: - na ubezpieczenia społeczne za okres 05-09/2018 r., 11-12/2018 r., 01-03/2019 r., 07-10/2019 r., 12/2019 r., 02-06/2020 r. - na ubezpieczenie zdrowotne za okres 07-09/2018 r., 11-12/2018 r., 01-03/2019 r., 07-10/2019 r., 12/2019 r., 02-06/2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2025 r. M. C. złożyła wniosek w imieniu małoletniej córki A. C. o umorzenie należności z tytułu składek po zmarłym J. G. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że na koncie płatnika składek figurują, między innymi zaległe składki za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz w części finansowanej przez płatnika. Art. 30 u.s.u.s stanowi, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28, na podstawie którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności z tytułu składek. W przepisie tym ustawodawca użył sformułowania "nie stosuje się". Oznacza to, że w stosunku do wskazanych w nim należności Zakład nie może podjąć jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie ich umorzenia. Dotyczy to zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego, jak i negatywnego. W przypadku tego rodzaju składek, Zakład nie może badać przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w uzasadnionych przypadkach możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami tych składek, gdy nie są one całkowicie nieściągalne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie może opłacić tych należności. Oznacza to, że umorzenie z powodu trudnej sytuacji może dotyczyć wyłącznie składek na własne ubezpieczenia płatnika składek. W odniesieniu do należności z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez płatnika, które figurują na koncie płatnika składek, przepis ten nie ma zastosowania. Zakład nie może podjąć jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie tego przepisu. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Art. 83b u.s.u.s. stanowi natomiast, że w przypadkach, gdy k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia kończącego postępowanie, Zakład wydaje decyzję. Oznacza to, że w tej sprawie Zakład musi wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Zakład nie może prowadzić postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Dodatkowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi postępowanie wyjaśniające, które dotyczy pozostałych kwestii poruszonych w opisanych na wstępie wniosku. Po zakończeniu tego postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda decyzję rozstrzygającą sprawę umorzenia należności. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym m.in. wskazano, że organ naruszył przepisy prawa materialnego oraz procesowego nie wyjaśniając dostatecznie podstaw swojej decyzji i uznając, że brak jest podstaw do umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, nie uwzględniając możliwości umorzenia pozostałych elementów składających się na ustawowo zdefiniowane pojęcia należności z tytułu składek. Decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] r., skierowaną do A. C., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] "odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonego oraz umorzenia postępowania w zakresie należności na podstawie art. 28 ust. 3a z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP za pracowników w części finansowanej przez płatnika składek" . W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2025 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie za okres 05-09/2018 r., 11-12/2018 r., 01-03/2019 r., 07-10/2019 r., 12/2019 r., 02-06/2020 r. składek na ubezpieczenie społeczne oraz za okres 07-09/2018 r., 11-12/2018 r., 01-03/2019 r., 07-10/2019 r., 12/2019 r., 02-06/2020 r. na ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonego. Następnie organ odnotował, że matka małoletniej strony w dniu [...] sierpnia 2025 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przytaczając jednak jego treści, w szczególności zarzutów w nim podniesionych. W dalszej części organ przywołał: - art. 83 ust. 4 u.s.u.s. wskazujący, że od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo wniesienia do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy k.p.a. dotyczące odwołań od decyzji; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w myśl którego organ wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie organ podkreślił, iż wniosek o umorzenie należności z tytułu składek [...] kwietnia 2025 r. obejmuje: zaległe składki za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie). Zgodnie natomiast z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28, na podstawie którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności z tytułu składek. W przepisie tym ustawodawca użył sformułowania "nie stosuje się". Oznacza to, że w stosunku do wskazanych w nim należności Zakład nie może podjąć jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie ich umorzenia. Dotyczy to zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego, jak i negatywnego. W przypadku tego rodzaju składek, Zakład nie może badać przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. Jednocześnie organ poinformował, że została wydana odrębna decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s, w części finansowej przez płatnika należności na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. C., reprezentowana przez matkę M. C., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów materialnoprawnych, tj.: 1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 k.p.a., przez brak rozpoznania całości zarzutów odwołania i nierozstrzygnięcie sprawy w pełnym zakresie odwołania, które zostało wniesione nie tylko od decyzji [...], ale również od decyzji [...], a nadto "odmowę wszczęcia postępowania w sprawie i nierozstrzygnięcie wniosku"; 2. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 75 k.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że brak jest podstaw do umorzenia składek ze względu na sytuację w jakiej znajdują się małoletnie; 3. art. 28 u.s.u.s. przez jego błędną wykładnię i pominięcie tego, że przepis ten odnosi się jedynie do składek, nie wyłącza natomiast dopuszczalności rozważania przez organy orzekające zastosowania art. 28 wobec pozostałych elementów składających się na ustawowo zdefiniowane pojęcie "należności z tytułu składek", w tym odsetek itp. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca ponownie podniosła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy prawa materialnego oraz procesowego nie wyjaśniając dostatecznie podstaw swojej decyzji i uznając, że brak jest podstaw do umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, nie uwzględniając możliwości umorzenia pozostałych elementów składających się na ustawowo zdefiniowane pojęcie "należności z tytułu składek". Art. 28 u.s.u.s. dotyczy bowiem umarzania nie tylko samych składek, lecz należności z tytułu składek, które to pojęcie, według art. 24 ust. 2 u.s.u.s., obejmuje składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Jednoznaczna deklaracja ustawodawcy, zawarta w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. dotycząca sposobu rozumienia pojęcia "należności ztytułu składek", nakazuje przyjąć, iż art. 30 u.s.u.s. wyłącza stosowanie art. 28 jedynie wobec składek, nie wyłącza natomiast dopuszczalności rozważania przez organy orzekające zastosowania art. 28 wobec pozostałych elementów składających się na ustawowo zdefiniowane pojęcie "należności z tytułu składek", w tym odsetek. Pojęcie składek zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 u.s.u.s. obejmuje jedynie składki - składki na ubezpieczenia społeczne, a nie zdrowotne, a ZUS w decyzji odmówił wszczęcia postępowania również co do składek na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie skarżącej z decyzji organu rentowego powinno wynikać, w jakiej części zadłużenie wnioskodawcy w oparciu o art. 28 u.s.u.s. może być umorzone, a jeśli tak, to w oparciu, o które przesłanki materialnoprawne. Co więcej organ bezpodstawnie odmówił podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Chociaż umorzenie postępowania, jak i odmowa umorzenia należności z tytułu składek oznaczają w rezultacie brak pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia (umorzenia składek), to jednak nie mogą być podejmowane niejako zamiennie. Przede wszystkim dlatego, że jest to równoznaczne z niewłaściwym zastosowaniem przepisu prawa, ale również z tego względu, że strona powinna uzyskać od organu jednoznaczną informację o powodach, dla których uwzględnienie jej wniosku nie było możliwe. Przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek nie można uznać, że jest to wniosek bezprzedmiotowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przy czym uzasadnienie tego pisma odnosi się zasadniczo do decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, a nie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, które zostały jedynie odnotowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, przeprowadzonej pod względem legalności była w niniejszej sprawie decyzja ZUS z [...] sierpnia 2025 r. nr [...]utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2025 r. nr [...], skierowaną do małoletniej A. C., reprezentowanej przez matkę M. C., opisaną jako "odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonego oraz umorzenia postępowania w zakresie należności na podstawie art. 28 ust 3a z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP za pracowników w części finansowanej przez płatnika składek". Podkreślić należy, że – wbrew zarzutom skargi - organ rozpoznał wniosek o ponownie rozpoznanie sprawy odnoszący się do decyzji nr [...]odmawiającej wszczęcia postępowania o umorzenie należności z tytułu składek, skierowanej do małoletniej M. C., ale uczynił to w odrębnej decyzji z [...] sierpnia 2025 r. nr. Przy czym matka wspomnianych powyżej małoletnich wskazała w skardze, iż dotyczy ona decyzji nr [...], natomiast wezwanie z [...] listopada 2025 r. (k.17) skierowane do niej o podanie, czy wnosi również skargę na decyzję nr [...]w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że zaskarżono jedynie decyzję nr [...], pozostawiła bez odpowiedzi. Podstawę powyższych decyzji stanowił art. 61a § 1 k.p.a. stanowiący, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (por. wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., I OSK 2159/12, W. Chróścielewski (red.), A. Krawczyk (red.), K.p.a. Komentarz, WKP 2025, t. 2). W kontrolowanej sprawie organ powoływał się na tą ostatnią przesłankę. Co do zasady odmowa wszczęcia postępowania następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a), jednakże zgodnie z art. 83b § 1 u.s.u.s., jeżeli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, ZUS w tych przypadkach wydaje decyzję. Skarżąca domagała się umorzenia należności z tytułu składek na postawie art. 28 u.s.u.s. Rację ma organ, iż nie jest możliwe wszczęcia powyższego postępowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. Zgodnie bowiem z art. 30, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28, z wyłączeniem ust. 3 pkt 4c (tj. gdy wobec dłużnika ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe). Wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się" należy interpretować w sposób ścisły, czyli że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na art. 28 u.s.u.s. (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 2020 r., I GSK 464/20; z 19 maja 2017 r., II GSK 2277/15). Przy czym zgodnie przyjmuje się, zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie, że niemożność umorzenia składek na podstawie art. 30 u.s.u.s. nie stanowi przeszkody przy umarzaniu pozostałych należności z tytułu składek. Wyjątek od dopuszczalności umorzenia należności przewidziany w art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony i obejmuje wyłącznie umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. Wyjątki zaś muszą być interpretowane ściśle, a to oznacza, że inne należności z tytułu składek (w rozumieniu art. 24 ust. 2 u.s.u.s., czyli odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata), choć także powiązane ze składkami, które nie podlegają umorzeniu (składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek), mogą być umarzane w całości lub w części na podstawie art. 28 u.s.u.s. (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r., I GSK 715/19, K. Antonów, U.s.u.s. WKP 2024, akapit 3 do art. 30). Zważyć należy, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ZUS z [...] sierpnia 2025 r. nr [...]odnosi się do odmowy wszczęcia postępowania "w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne", zamiast prawidłowo - uwzględniając powyższe rozważania - jedynie "w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne". Użyto więc szerszego pojęcia należności z tytułu składek, obejmującego składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę stosownie do art. 24 ust. 2 u.s.u.s. Organ ponownie rozpoznając sprawę kwestię tę całkowicie pominął, nie odnosząc się do podniesionych zarzutów zawartych w tej kwestii w odwołaniu, których nawet nie przytoczył w zaskarżonej decyzji. Co więcej, organ w decyzji nr [...] orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji, przytaczając jej treść, która nie znalazła się w sentencji kontrolowanego rozstrzygnięcia. Wskazał bowiem, że utrzymuje decyzję "odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonego", mimo, że w decyzji z [...] sierpnia 2025 r. mowa jest o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia "należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne". Ponadto organ ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że zaskarżona decyzja była również w przedmiocie "umorzenia postępowania w zakresie należności na podstawie art. 28 ust. 3a z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP za pracowników w części finansowanej przez płatnika składek". Tego rodzaju rozstrzygnięcie w ogóle nie znalazło się w decyzji z [...] sierpnia 2025 r. Wydając tą decyzję ZUS odmawiał bowiem wszczęcia postępowania, a nie umarzał postępowanie. Ponadto w sentencji nie znalazło się jednoznaczne wskazanie, iż odmawia wszczęcia postępowania na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zresztą organ ponownie rozpoznając sprawę w swym braku precyzyjności i pomieszaniu terminów nawet nie wskazał aktu prawnego, którego dotyczy wspomniany artykuł. Zauważyć wprawdzie należy, że z uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 2025 r. wydaje się, iż można było wywieść tego rodzaju intencję organu, jednakże powinno znaleźć się to w samym rozstrzygnięciu, który jest obowiązkowym elementem decyzji zgodnie z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Stanowi "rdzeń decyzji w postępowaniu administracyjnym", a zatem musi być sformułowane "ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi" (por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983 s. 102-103), bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Nie może również zakres rozstrzygnięcia pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji, gdyż nie powinno się rozstrzygać o części uprawnień lub obowiązków strony w osnowie, a pozostałej części w uzasadnieniu decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a., Warszawa 2000, s. 446 oraz wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA 215/02, LEX 149489). Niedopuszczalna jest również taka sytuacja, iż dla właściwego odczytania rozstrzygnięcia, konieczne było analizowanie innych dokumentów i decyzji oraz wnioskowanie, że skoro organ orzekł merytorycznie w przedmiocie umorzenia części należności z tytułu składek, to w tej części nie doszło do odmowy wszczęcia postępowania. Jest bowiem oczywiste, iż obie decyzje powinny być tak sporządzone, aby były w pełni spójne ze sobą i zakres ich rozstrzygnięcia nie budził wątpliwości, mając na względzie terminy jakimi posługuje się u.s.u.s., bez konieczności wzajemnego sięganie po nie w celu zrekonstruowania ich sentencji. Decyzja w tym zakresie powinna być transparentna w części obejmującej rozstrzygnięcie i uzasadnienie zarówno dla jej adresata, jak i dla sądu dokonującego kontroli. Uzasadnienie decyzji musi odnosić się do precyzyjnie i właściwie podanej podstawy prawnej oraz zawierać subsumcję należycie ustalonego stanu faktycznego do powołanego przepisu prawa. Niewątpliwie decyzje wydane w kontrolowanej sprawie nie spełniały tych standardów. Ponadto należy podkreślić, iż uzasadnienie kontrolowanej decyzji nr [...]pozbawione jest – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a. –jakichkolwiek rozważań dotyczących kwestii związanych z niemożliwością prowadzenia postępowania co do części należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Wymaga również zwrócenia uwagi, że w decyzji z [...] sierpnia 2025 r. - zarówno w samym rozstrzygnięciu, jak również nawet jej uzasadnieniu - nie ma mowy o odmowie wszczęcia postępowania w odniesieniu do należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i FGŚP. Stąd jako całkowicie niezrozumiała jawi się decyzja nr [...]utrzymująca w tym przedmiocie decyzję nr [...]. Wyjaśnienia objęcia również powyższych składek próżno szukać w bardzo lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że ZUS w wyniku złożenia przez skarżącą wniosku z [...] sierpnia 2025 r. zobligowany był rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Stąd obowiązkiem organu było również przytoczenie w tym względzie treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji, czego jednak zaniechano (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., IV SA 501/99, wyrok NSA z dnia 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, K. Glibowski /w/ R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), KPA, Komentarz, C.H.Beck 2014,s. 73-74). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach, do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać za niego podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i art. 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego orzecznictwa - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984/2/67, wyrok WSA Warszawie z 17 lutego 2010 r., VIII SA/Wa 672/09). Nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, którymi kierował się organ, wydając dane rozstrzygnięcie. Motywy te muszą wynikać wprost z decyzji i jego uzasadnienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 401/17). Wbrew zarzutom skargi, stosownie do art. 32 ust. 1 u.s.u.s. do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m.in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Niezasadne były również zarzuty sformułowane w pkt 2 skargi, gdyż w decyzjach wydanych w kontrolowanej sprawie organ odnosił się jedynie do kwestii procesowej związanej z dopuszczalności prowadzenia postępowania. Co do podstaw umorzenia należności z tytułu składek ze względu na sytuację materialną skarżącej organ orzekł w odrębnej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż doszło do naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania oraz prawa materialnego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.). Ponowne rozpoznając sprawę organ związany będzie powyższą oceną prawną i usunie dostrzeżone przez Sąd uchybienia, w szczególności w sposób rzetelny odniesie się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czemu da wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. i w sposób precyzyjny sformułuje zakres odmowy wszczęcia postępowania, uwzględniając pojęcia, którymi posługuje się u.s.u.s.