Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 186/26

Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 maja 2026 r., II SA/Go 186/26

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
20 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia aktywni rodzice w pracy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...].

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2026 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej - ZUS) z dnia [...].01.2026 r. o odmowie przyznania J. P. prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko Z. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej - kpa) Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (DZ.U. z 2026 r. poz. 532, dalej - ustawa) świadczenie aktywni rodzice w pracy przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo m. in. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. Wedle art. 7 pkt 2a-d ustawy przez aktywność zawodową rozumie się: - podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8,10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. - pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465),-podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,-podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek; W myśl art. 10 ust. 1 ustawy w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymująca to świadczenie, jak I osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy"; 2) 30 % minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż [...].08.2025 r. J. P. złożyła wniosek o świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko Z. P. Decyzją z dnia [...].01.2026 r. ZUS odmówił prawa do tego świadczenia uzasadniając, że ww. dziecko objęte jest opieką w żłobku. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie do Prezesa ZUS podnosząc, że córka Z. P. nie uczęszczała do żłobka w miesiącu sierpniu 2025 r., ponieważ placówka w miesiącu sierpniu 2025 r. była zamknięta. Dziecko nie uczęszczało w sierpniu 2025 r. również do żadnej innej placówki zastępczej, pomimo posiadania dokumentu o przerwie wakacyjnej. Opłata za pobyt dziecka za żłobek wyniosła "0". Organ wyjaśnił, że wobec złożonego przez stronę w dniu [...].10.2024 r. wniosku aktywnie w żłobku na ww. dziecko ZUS informacją z dnia [...].12.2024 r. przyznał to świadczenie w kwocie 1500 zł miesięcznie od [...] października 2024 r. do dnia, w którym dziecko zakończy uczęszczanie do wskazanego żłobka, klubu dziecięcego albo dziennego opiekuna w wysokości 1500 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż wysokość miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna. Ponieważ żłobek nie wykazał za miesiąc sierpień 2025 r. miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w placówce, to ZUS informacją z dnia [...].09.2025 r. poinformował stronę, że kwota świadczenia aktywnie w żłobku za pobyt dziecka za miesiąc sierpień 2025 r. wynosi "0" zł. Organ wskazał, że w świetle powołanej ustawy, ZUS nie jest organem nadzorującym działalność żłobka, nie ma też możliwości oraz podstaw prawnych do wglądu i weryfikacji przerw wakacyjnych w placówkach świadczących usługi sprawowania opieki wychowawczo-dydaktycznej. Natomiast, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. ZUS jako organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dokonać oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosował przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy w zakresie odmowy prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy. Na dzień wydania decyzji organ odwoławczy ponownie dokonał odczytu w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych, w którym dziecko Z. P. figuruje z datą rozpoczęcia uczęszczania do placówki Żłobek Miejski [...]od dnia [...].09.2024 r., brak jest daty wyrejestrowania dziecka z placówki. Sam fakt nieuczęszczania dziecka do żłobka wraz z informacją o zamknięciu placówki z powodu przerwy wakacyjnej, nie jest jednoznaczny, że dziecko zostało wykreślone z listy dzieci uczęszczających do placówki. Fakt zamknięcia placówki z powodu przerwy wakacyjnej w sierpniu 2025 r., gwarantuje od września 2025 r. możliwość uczęszczania dziecka do placówki, mając zapewnioną opiekę i posiłki, ponieważ zobowiązuje do tego zawarta umowa. Na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...].02.2026 nr [...], J. P.wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W skardze skarżąca zawarła wniosek o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie prawa do świadczenia "Aktywnie w żłobku" za miesiąc sierpień 2025 r., 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów:- z dokumentów znajdujących się w Żłobku Miejskim [...] na okoliczność potwierdzenia, że żłobek uzyskał informację od pracownika ZUS, iż świadczenie "Aktywnie w żłobku" przysługuje również w okresie przerwy wakacyjnej placówki, - z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na okoliczność stosowanej praktyki orzeczniczej wobec rodziców dzieci uczęszczających do tego samego żłobka w sierpniu 2025 r., w szczególności przyznania części rodziców świadczeń "Aktywnie w żłobku" lub "Aktywni rodzice w pracy" mimo przerwy wakacyjnej placówki. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jej dziecko, Z. P., uczęszcza do Żłobka Miejskiego [...]od dnia [...] września 2024 r. i figuruje w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych bez wskazanej daty wyrejestrowania. Umowa zawarta z placówką pozostaje w mocy, a prawo do korzystania z opieki żłobkowej zostało zachowane także po zakończeniu przerwy wakacyjnej. W sierpniu 2025 r. żłobek był czasowo zamknięty z powodu przerwy wakacyjnej. Dziecko nie uczęszczało do wskazanej placówki, ani placówki zastępczej. Podstawą odmowy przyznania świadczenia "aktywni rodzice w pracy" przez ZUS był fakt niewyrejestrowania dziecka przez żłobek w sierpniu 2025 r. Tymczasem ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka ("Aktywny rodzic") nie uzależnia prawa do świadczenia od faktycznego uczęszczania dziecka do placówki w każdym dniu miesiąca, lecz od korzystania z instytucjonalnej formy opieki i ponoszenia związanych z nią zobowiązań. W tym przypadku zobowiązanie wykazane przez żłobek wyniosło 0 zł. Należy podkreślić, że żłobek otrzymał od pracownika ZUS informację, iż świadczenie odpowiednio "Aktywnie w pracy" lub "Aktywnie w domu" przysługuje również w okresie przerwy wakacyjnej placówki, a jedynym wymaganym działaniem jest złożenie przez rodzica oświadczenia, że placówka miała przerwę wakacyjną i dziecko w tym czasie faktycznie nie uczęszczało do żłobka. Zarówno placówka żłobkowa, jak i rodzice działali w zaufaniu do tej informacji, pochodzącej bezpośrednio od organu administracji publicznej. Skarżąca wskazała, że niektórzy z rodziców dzieci uczęszczających do tego samego żłobka otrzymali świadczenie "Aktywnie w żłobku" lub "Aktywni rodzice w pracy" za sierpień 2025 r, podczas gdy wobec części rodziców wydano decyzje odmowne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) oraz art. 3 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które zarzucono w tym piśmie procesowym. Rozpoznając sprawę według tych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 15 maja 20224 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz. U. z 2024 r. poz. 858 z późn. zm., dalej jako: ustawa). Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń wspierających rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka oraz zasady przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1 ustawy). Celem świadczeń "aktywny rodzic" jest ułatwienie rodzicom i innym osobom wypełniającym funkcje rodzicielskie pogodzenia zadań związanych z rodzicielstwem z aktywizacją zawodową (art. 2 ust. 2 ustawy). Katalog przewidzianych ustawą świadczeń zawarto w art. 2 ust. 1 ustawy, który w pkt 1 wymienia wnioskowane przez skarżącą świadczenie "aktywni rodzice w pracy". Jak wynika z art. 8 ustawy, świadczenie "aktywni rodzice w pracy przysługuje obywatelom polskim (ust. 1 pkt 2) oraz cudzoziemcom spełniającym określone wymagania (ust. 1 pkt 2). Przy czym zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie "aktywni rodzice w pracy", chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Warunki przyznania świadczenia "aktywni rodzice w pracy" określono w przepisach art. 9 i art. 10 ustawy. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, świadczenie to przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. Pojęcie aktywności zawodowej zostało zdefiniowane w art. 7 pkt 2 ustawy i zgodnie z tym przepisem oznacza: a) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10, 23 i 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199 i 252), b) pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501 i 1083 oraz z 2026 r. poz. 26), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1644 oraz z 2026 r. poz. 26), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25), c) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, 1537 i 1739 oraz z 2026 r. poz. 26 i 203) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, d) podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek; Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 1 ustawy, w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie aktywni rodzice w pracy przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie aktywni rodzice w pracy lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy"; 2) 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przy czym, jak stanowi art. 10 ust. 3 ustawy, niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Reguły postępowania wyjaśniającego w zakresie weryfikacji spełniania wynikających z powyższych przepisów warunków uzyskania świadczenia "aktywni rodzice w pracy" reguluje art. 44 ustawy. Ustęp 1 tego przepisu przewiduje, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ustalając lub weryfikując prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy", jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji, drogą elektroniczną z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, o którym mowa w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z rejestru żłobków i klubów dziecięcych oraz wykazu dziennych opiekunów i podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów, o których mowa w przepisach o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, oraz z własnych rejestrów odpowiednio informacji o (m.in.): podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z aktywnością zawodową w rozumieniu art. 7 pkt (pkt 2); podleganiu oraz podstawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego oraz o zasiłkach, świadczeniach i wynagrodzeniach, o których mowa w art. 7 pkt 2 lit. b. Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 4 ustawy, w przypadku braku możliwości samodzielnego pozyskania lub weryfikacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, z przyczyn nieleżących po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wzywa wnioskodawcę do przedstawienia dokumentów potwierdzających te informacje. W okolicznościach niniejszej sprawy do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia "aktywni rodzice w pracy" na miesiąc sierpień 2025 r. doszło w wyniku stwierdzenia przez organy, że na dziecko skarżącej – Z.P. - zostało przyznane świadczenie "aktywni rodzice w żłobku", a pomimo przerwy wakacyjnej w żłobku w sierpniu 2025 r. dziecko nadal pozostaje wychowankiem danego żłobka. W ocenie Sądu, aby zweryfikować poprawność stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji należy sięgnąć do wykładni systemowej i funkcjonalnej przepisów regulujących omawiane zagadnienie. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 4 ustawy na to samo dziecko, za dany miesiąc, przysługuje tylko jedno ze świadczeń "aktywny rodzic". W myśl art. 9 ust. 1 świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, albo 3) osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej albo osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 187 i 203). W art. 12 ustawodawca określił negatywne przesłanki przyznania świadczenia " aktywni rodzice w pracy". Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie "aktywni rodzice w pracy" nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" albo osoba pobierająca to świadczenie została pozbawiona władzy rodzicielskiej; 2) na to samo dziecko, za dany miesiąc: a) zostało przyznane świadczenie "aktywnie w żłobku", b) zostało przyznane świadczenie "aktywnie w domu"; 3) członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia "aktywni rodzice w pracy", chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że ustawa w sposób pozytywny określa przesłanki przyznania określonego świadczenia (art. 9) oraz w sposób negatywny określa sytuacje, w których następuje odmowa przyznania świadczenia - przesłanki negatywne (art. 12). Analiza treści omawianych przepisów ustawy, w kontekście stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu dowodzi, że w sprawie nie ziściły się negatywne przesłanki skutkujące odmową przyznania świadczenia aktywny rodzic w pracy. Przede wszystkim należy zauważyć, że w świetle przepisów ustawy odmowa przyznania "świadczenia aktywny rodzic w pracy" nie jest uzależniona od wpisania dziecka do rejestru dzieci korzystających z opieki żłobkowej, lecz zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2a odmowa tego świadczenia zależy od tego, czy za dany miesiąc zostało przyznane świadczenie "aktywnie w żłobku". Z taką wykładnią koresponduje treść art. 4 ustawy, który stanowi, że na to samo dziecko, za dany miesiąc, przysługuje tylko jedno ze świadczeń "aktywny rodzic". A zatem - w myśl tego przepisu - na to samo dziecko, za dany miesiąc osobie uprawnionej (art. 7 i art. 8) może zostać przyznane tylko jedno świadczenie "aktywny rodzic". Dalej trzeba mieć również na uwadze treść art. 9 ust. 1, który to przepis uzależnia przyznanie świadczenie "aktywni rodzice w pracy" od tego, czy dziecko jest objęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo, stanowiąc, że świadczenie przysługuje na dziecko nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna. Treść przepisu wyraźnie wskazuje na faktyczny aspekt sprawowania opieki nad dzieckiem, a nie na formalny wpis do rejestru dzieci korzystających z opieki żłobkowej. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia cel ustawy określony w jej art. 1, gdzie mowa jest o tym że świadczenia mają za zadanie wspieranie rodziców w ich aktywności zawodowej. Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że bezspornie ze względu na przerwę wakacyjną w sierpniu 2025 r. żłobek do którego uczęszczało dziecko skarżącej nie sprawowało opieki nad dziećmi, jednocześnie w tym czasie dziecko skarżącej nie skorzystało z opieki innego żłobka. Nie jest również sporne, że z uwagi na przerwę wakacyjną za miesiąc sierpień 2025 r. miasto [...] nie pobierało opłaty za opiekę w żłobku (por. pismo Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] lipca 2025 r.). W tych okolicznościach sprawy zasadne jest stanowisko, że w sierpniu 2025 r. dziecko skarżącej nie było objęte opieką w żłobku, nadto skarżąca nie otrzymała świadczenia "aktywny rodzic w żłobku". W konsekwencji, w świetle art. 4, art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 pkt 2a ustawy, brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej świadczenia "aktywny rodzic pracy" za miesiąc sierpień 2025 r. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegającym na ich błędnej wykładni i zastosowaniu.. Z tych względów decyzję obydwu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a., zostały uchylone.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 marca 2026
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/ Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/ Krzysztof Rogalski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny