II SA/Go 164/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Burmistrza [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odrzucić sprzeciw.

Decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...]Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu A. W. z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości [...]. Wskutek złożonego przez A. W. odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2026 r. nr [...]Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sprzeciw od decyzji organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów: 1) prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako "k.p.a."), przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy, w szczególności nie powodowała naruszeń przepisów postępowania wskazanych przez Wojewodę, tj. art. 7, 12 i 77 k.p.a.; 2) postępowania, tj. art. 77 § 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zarzucenie organowi braku przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, podczas gdy okoliczności sprawy były organowi znane z urzędu, w tym m.in. dzięki stanowisku odwołującej wyrażonym pisemnie przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu oraz dzięki danym z rejestru mieszkańców, którymi organ dysponuje z urzędu, w tym danym dotyczącym zameldowania odwołującej na pobyt czasowy pod adresem [...]oraz danym wskazanym przez odwołującą przy odbiorze dowodu osobistego; 3) prawa materialnego, tj. przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 274), poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przez organ odwoławczy faktu, że A. W. opuszczając miejsce stałego pobytu nie dopełniła obowiązku wymeldowania się; 4) prawa materialnego, tj. przepisu art. 28 ust. 4 u.e.l. a contrario poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przez organ odwoławczy faktu, że wymeldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu braku pobytu osoby w miejscu, z którego się wymeldowała. Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik wnoszącego sprzeciw wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda [...] wniósł o jego oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlegał odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie sprzeciwu w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jego dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnego oraz skutecznie wniesionego sprzeciwu przez legitymowany do tego podmiot. Stwierdzenie niespełnienia którejkolwiek z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie sprzeciwowi dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jego odrzucenia. Niedopuszczalność sprzeciwu może mieć miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Jedną z przyczyn o charakterze podmiotowym jest wniesienie sprzeciwu przez nielegitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji do wniesienia sprzeciwu jest podstawą do jego odrzucenia (por. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04). Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Natomiast w myśl art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Ponadto uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W przedmiotowej sprawie podmiotem wnoszącym sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2026 r. jest Burmistrz [...]. Tymczasem, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych (por. np. postanowienia NSA z: 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1681/19; 13 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 362/20; 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 1698/21). Uprawnień strony nie nadają takiemu organowi ani przepisy k.p.a., ani przepisy p.p.s.a. Pojęcia strony nie można więc odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy i wydania decyzji w pierwszej instancji, w które - w niniejszej sprawie - wyposażony był Burmistrz [...]. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której organ - jako dysponent władztwa publicznego - poprzez zakwestionowanie decyzji organu wyższego stopnia staje się niejako obydwoma stronami stosunku administracyjnego, tj. organem kształtującym władczo swoją własną sytuację jako sytuację strony (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 lipca 2025 r., IV SA/Wr 357/25). W przedmiotowej sprawie Burmistrz [...], wydając decyzję w pierwszej instancji, działał na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Mając na uwadze powyższe rozważania należało zatem uznać, że wniesiony w przedmiotowej sprawie sprzeciw jest niedopuszczalny. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.