II SA/Go 131/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. L. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako PINB lub organ I instancji), powołując się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku I. L. z [...]lutego 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nadbudowy dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]położonej przy [...]. Powyższe postanowienie zostało uchylone w następstwie rozpoznania zażalenia wyżej wskazanej wnioskodawczyni. W dniu [...] stycznia 2020 r. PINB - działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186; dalej jako u.p.b.) - wydał decyzję nr [...], którą odmówił wydania nakazu rozbiórki nadbudowy dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]położonej przy ul. [...], wskazując, że brak jest podstaw by twierdzić, że przyjęte bez sprzeciwu zgłoszenie nie obejmowało swym zakresem przedmiotowych robót budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB, organ odwoławczy lub organ II instancji) wydał dnia [...] kwietnia 2020 r. decyzję nr [...]., którą uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę PINB wydał w dniu [...] października 2020 r. decyzję nr [...], tym razem powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 51 ust.1 pkt 2 u.p.b., w której odstąpił od nałożenia na inwestora A. K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w związku wykonaniem nadbudowy dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że A. K. zgłosił Staroście [...] zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na zmianie pokrycia dachu z papy na płytę warstwową budynku stacji kontroli pojazdów położonego na działce nr [...]przy ul. [...], a organ ten nie wniósł sprzeciwu (pismo z dnia [...] lutego 2016 r.). Jednakże ustalono, że inwestor w wyniku przeprowadzonych robót dokonał nadbudowy budynku stacji kontroli pojazdów, gdyż zwiększyła się wysokość przedmiotowego budynku oraz jego kubatura. Roboty te wymagały uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę na prowadzenie robót budowlanych w powyższym obiekcie świadczy o wykonaniu tych robót w warunkach samowoli budowlanej. Organ powiatowy ocenił, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, biorąc pod uwagę czasookres ich wykonania, tj. początek 2016 r., a nawet 2015 r. (według oświadczenia I. L.), jednocześnie nie powodując zagrożenia użytkowania budynku i nieprawidłowego oddziaływania na obiekt. Ponadto organ stwierdził, iż montaż obróbki blacharskiej zakrywającej kilkucentymetrowy otwór, do którego wpadają nieczystości, takie jak liście z okolicznych drzew, stanowi bieżącą konserwację, więc nie jest konieczne uzyskanie żadnego zgłoszenia lub też wydawanie nakazów. Po rozpatrzeniu odwołania I. L. decyzją LINB z [...] grudnia 2020 r., nr [...], uchylono w całości decyzję PINB w [...]nr [...]z dnia [...] października 2020 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego wskazana decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, co spowodowało naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB w [...]wydał decyzję nr [...]z [...] listopada 2021 r., którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b., po rozpatrzeniu sprawy wykonywania robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów bez wymaganego pozwolenia na budowę, nakazał A. K. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego przez demontaż dachowych płyt warsztatowych wraz z legarami drewnianymi stanowiących dystans w budynku stacji kontroli pojazdów. Decyzja ta została uchylona z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, decyzją WINB z [...] stycznia 2022 r., nr [...]. Przesłanką wydania orzeczenia kasacyjnego była okoliczność, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i nie uwzględnił wskazań organu odwoławczego zawartych w poprzedzającej decyzji WINB odnośnie okoliczności, jakie należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na konieczność weryfikacji ustaleń organu I instancji w kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną, ewentualnego zagrożenia dla użytkowników nadbudowanego budynku oraz wpływu na przylegający do nadbudowy budynek I. L. W dniu [...] lutego 2022 r. PINB wydał decyzję nr [...], w której - powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. - ponownie odstąpił od nałożenia na A. K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w związku z nadbudową dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]przy ul[...]. W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2022 r. inspektorzy zbadali bezpieczeństwo konstrukcji budynku stacji kontroli pojazdów zgodnie z przepisami działu V rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065; dalej jako r.w.t.). Nie stwierdzono uszkodzeń i zniszczeń elementów konstrukcyjnych budynku oraz przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości. Nie stwierdzono również występowania lokalnych uszkodzeń, w tym rys, które mogą ujemnie wpływać na przydatność użytkową, trwałość i wygląd konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budynku. Nie stwierdzono odkształceń i przemieszczeń ujemnie wpływających na wygląd konstrukcji i jej przydatności użytkowej oraz uszkodzeń części niekonstrukcyjnych budynku i elementów wykończenia. W ocenie PINB oznacza to, że stany graniczne nośności i stany graniczne przydatności do użytkowania w żadnym z elementów budynku i w całej konstrukcji nie zostały przekroczone (§ 204 ust. 1 r.w.t.). Natomiast ze względu na okoliczność, że konstrukcja odpowiada Polskim Normom uznano, że warunki bezpieczeństwa konstrukcji zostały spełnione (§ 204 ust. 4 r.w.t.). Dalej wskazano, że prowadzone postępowanie dotyczy samowolnej nadbudowy dachu budynku stacji kontroli pojazdów w części objętej nieskutecznym zgłoszeniem z dnia [...] stycznia 2016 r., dotyczącym robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę polegających na zmianie pokrycia dachu z papy na płytę warstwową na przedmiotowej stacji kontroli pojazdów. Ponadto, powołując się na przepisy r.w.t. organ wskazał, że korytarz nie zalicza się do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie ma obowiązku oświetlania go światłem dziennym. WINB decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...]utrzymał w mocy powyższą decyzję PINB z [...] lutego 2022 r. Na skutek wniesionej przez I. L. skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22 uchylił zaskarżoną decyzję WINB. W ocenie Sądu organ odwoławczy, dokonując oceny zgodności obiektu z wymogami wynikającymi z przepisów techniczno-budowlanych, odstąpił od wyjaśnienia i nie odniósł się wprost do okoliczności podnoszonych przez stronę, a dotyczących oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów (po wykonaniu robót budowlanych przy wymianie dachu) na sąsiedni budynek znajdujący się na działce nr [...], stanowiący własność skarżącej. W toku postępowania strona podnosiła, że na skutek wykonania robót budowlanych przy wymianie dachu doszło do nadmiernego obciążenia stropu jej budynku, skutkiem czego w piwnicy budynku wystąpiły pęknięcia stropu. Na dowód powyższego strona przedłożyła do akt sprawy dokumentację fotograficzną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się do stanu technicznego budynku stacji kontroli pojazdów, brak jest natomiast jednoznacznego odniesienia się do twierdzeń skarżącej dotyczących oddziaływania na budynek sąsiedni. W szczególności z uzasadnienia decyzji nie wynika czy sygnalizowane pęknięcia stropu budynku są wynikiem robót budowlanych przy wymianie dachu oraz czy budynek stacji kontroli pojazdów w obecnym stanie wpływa negatywnie na stan techniczny sąsiedniego budynku posadowionego na działce nr [...], stwarzając zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, mając na względzie istotę postępowania legalizacyjnego, organ powinien odnieść się do twierdzeń strony co do wpływu i skutków wykonanych robót budowlanych na budynek skarżącej. Sąd stwierdził ponadto, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na skutek samowolnie wykonanych robót budowlanych przy wymianie dachu pomiędzy oknem w budynku na działce nr [...] (stanowiącym własność skarżącej), a dachem budynku na działce nr [...] (budynek stacji kontroli pojazdów) powstała wolna przestrzeń, w której gromadzi się śnieg oraz nieczystości (np. liście). Natomiast w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii tej nieprawidłowości, w szczególności nie ocenił, czy stanowi ona naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, a tym samym czy zachodzi konieczność jej usunięcia, a jeżeli tak, to w jakim trybie, nadto kto jest zobowiązany do usunięcia tej nieprawidłowości. W ocenie Sądu powyższy zakres nie został przez WINB rozpoznany, w szczególności organ ten nie wskazał, czy przychyla się do stanowiska organu I instancji, który twierdzi, że omawianą nieprawidłowość należy usunąć w trybie przepisów regulujących obowiązek prawidłowego utrzymania obiektu budowlanego (art. 61 i nast. u.p.b.). Jednocześnie podkreślił, że skutki samowoli budowlanej winny być usuwane w postępowaniu legalizacyjnym. W dalszej treści uzasadnienia wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wskazał, że w toku postępowania skarżąca konsekwentnie podnosiła, iż wymiana dachu na budynku stacji kontroli pojazdów faktycznie nastąpiła w 2015 r., a zatem przed dokonaniem zgłoszenia w dniu [...] stycznia 2016 r. Na poparcie swego stanowiska strona zgłaszała wnioski dowodowe m.in. poprzez przeprowadzenie dowodów z materiałów fotograficznych oraz zeznań świadków, domagając się wyjaśnienia tej okoliczności sprawy. Natomiast postępowanie wyjaśniające w tym zakresie nie zostało przeprowadzone. Sąd uznał, iż w ramach obowiązku informowania i wyjaśnienia stronom postępowania przesłanek rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, w uzasadnieniu decyzji organ winien wyjaśnić stronie wpływ podnoszonej przez nią okoliczności dotyczącej faktycznej daty wykonania robót budowlanych na wynik niniejszej sprawy. Natomiast w zaskarżonej decyzji WINB nie ustosunkował się do twierdzeń oraz zarzutów strony podnoszonych w omawianym zakresie. Sąd zaznaczył, że jeśli organ ustali, iż okoliczności podnoszone przez skarżącą mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konieczne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a następnie - połączona z oceną prawną - powtórna ocena zebranego materiału dowodowego, która uwzględni wymogi z art. 80 k.p.a. W toku ponownie prowadzonego postępowania I. L. pismami złożonymi w dniach [...] października 2022r. i [...] października 2022r. wniosła uwagi do sprawy podnosząc, że wielokrotnie zgłaszała, iż nadbudowa dachu została wykonana bez pozwolenia na budowę, a zgłoszenie robót budowlanych zostało dokonane przez A. K. po wykonaniu nadbudowy, której dokonano w miesiącach wrzesień - październik 2015 r. Skarżąca ponownie podniosła, że w wyniku nadbudowy uległ zniszczeniu strop w jej budynku tuż przy ścianie, na skutek przeciążenia ściany jej budynku w połączeniu z drganiami towarzyszącymi pracy w stacji kontroli pojazdów. Natomiast pracownik PINB bez żadnych uprawnień budowlanych stwierdził dobry stan budynku sąsiada, bez wykonania pomiarów i obliczeń wskazujących, że położenie tak ciężkiego dodatkowego dachu nie ma wpływu na jej budynek. Poddała również w wątpliwość, że oględziny nie wymagają uzupełnienia o środek dowodowy w postaci ekspertyzy technicznej. Skarżąca wskazała, że dach przedmiotowego budynku został "zakotwiczony" w ścianie jej budynku a także, iż ściana jej budynku "(...) powiązana jest z filarami w stacji kontroli pojazdów, na tym jest kratownica i wspólny wieniec. Jest to jeden monoblok. Stacja kontroli pojazdów nie ma własnej konstrukcji (...). Nie ma dylatacji między budynkami". Skarżąca wniosła o rozbiórkę całego dachu z określeniem terminu realizacji tej rozbiórki. WINB postanowieniem z [...] listopada 2022 r., nr [...]zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania obejmującego wyjaśnienie kwestii przytoczonych w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22 oraz okoliczności i zarzutów przedstawionych przez I. L. w pismach wniesionych w dniach [...]października 2022 r., a także umożliwienie stronom zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia w sprawie. W toku uzupełniającego postępowania I. L. pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. wniosła uwagi do sprawy, wskazując, że w czasie nadbudowy zostało zabudowane okno w jej budynku o 10 cm, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność czy dach widoczny jest przy zamkniętym oknie, lecz istotne jest, że otwierając okno posiada ona w oknie 10 cm dachu sąsiada oraz zwracając uwagę na konieczność wyjaśnienie czy w wyniku nadbudowy został zniszczony strop. Ponownie podkreśliła, że w czasie nadbudowy położono dodatkowy ciężar na starym dachu, który to stary dach zakotwiczony jest w ścianie jej budynku, natomiast organ powinien dokonać analizy wpływu dodatkowego ciężaru na ścianę jej budynku, przedstawić matematyczne wyliczenie, że ciężar dodatkowego dachu, który waży 12,6 kg na m2 nie miał wpływu na zniszczenie jej stropu. Następnie PINB przy piśmie z dnia [...] marca 2023r. znak: [...]zwrócił akta sprawy wraz z protokołem oględzin z dnia [...] stycznia 2023r. oraz przesłał pismo I. L. z [...] stycznia 2023r., w którym strona przedstawiła swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii "zakotwiczenia" płyt warstwowych. Skarżąca podniosła, że z dokumentu dotyczącego zmiany sposobu użytkowania spornego budynku ewidentnie wynika, iż konstrukcja stropodachu, czyli kratownica i położone na niej płyty korytkowe, które pokryte były papą, opierają się na słupach, które są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą jej budynku mieszkalnego, co ewidentnie pokazują schematy pokazane na oględzinach. Podkreśliła przy tym, że obciążenie starego dachu dodatkowym ciężarem dachu wykonanego w drodze samowoli budowlanej z płyt warstwowych przenosi się na ścianę jej budynku i w konsekwencji spowodowało uszkodzenie stropu w jej piwnicy w połączeniu z drganiami pochodzącymi od pracy w warsztacie samochodowym. Zdaniem skarżącej słupy samodzielnie nie byłyby w stanie utrzymać ciężaru dachu. W kolejnych pismach I. L. z [...] lutego 2023 r. i z [...] lutego 2023 r. skarżąca podniosła, że ze schematu konstrukcji przedstawionego w dokumencie nr [...]wynika, że ściana jest oparta na słupach, które są konstrukcyjnie połączone z jej ścianą, przez co obciążenie przenosi się na jej ścianę i powoduje zniszczenie stropu w jej piwnicy. Strona wskazała, że PINB błędnie przedstawił tylko część schematu A i połowę części B stacji kontroli pojazdów, zamiast całości, czyli części A, B i C. Przy czym oznaczenie części A, B i C nie świadczy o niezależności konstrukcyjnej, a jedynie wskazuje, że pełnią one różne funkcje. Uwagi do sprawy wniósł również A. K., który w piśmie z [...] lutego 2023 r. podniósł, że jeżeli opierzenie założone przy oknie skarżącej nie dotykało szyby, a spełniało swoją funkcję, to nie może być mowy o przysłonięciu okna. Zarzucił, że problem z gromadzeniem się liści przed oknem, w powstałej wnęce nigdy by nie zaistniał, gdyby skarżąca nie dokonała przebudowy otworu okiennego w trakcie remontu budynku w latach 2009-2012 polegającego na jego powiększeniu, co spowodowało też obniżenie okna. Inwestor wskazał, że budynek, w którym znajduje się sporne okno, był do roku 2007 budynkiem administracyjnym przedsiębiorstwa, w którym pracował on w latach 1977-2007. Wspomniane okno widywał kilka razy dziennie. Było ono mniejsze od obecnego i usytuowane wysoko. Osoba o przeciętnym wzroście miała problemy, żeby je otworzyć. Natomiast przebudowa okna spowodowała obecną sytuację. W związku z powyższym oświadczeniem skarżąca w dniu [...] marca 2023r. złożyła kolejne pismo, w którym zakwestionowała stanowisko przedstawione przez inwestora. Wyjaśniła, że okna nigdy nie przebudowywała ani nie wymieniała oraz że jest tym samym oknem, które zakupiła w 2007 r., nie ma więc mowy o zmianie wymiarów. WINB decyzją z dnia [...] marca 2023 r., nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 u.p.b. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]przy ul. [...] w [...], obręb [...], nałożył na A. K. obowiązek wykonania, w terminie 45 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, zabezpieczenia przestrzeni pomiędzy oknem w budynku na działce nr [...] (obecnie po dokonaniu podziału – na działkach [...]) przy ul. [...], a dachem budynku na działce nr [...]przy ul. [...], przez wykonanie izolacji w postaci umieszczenia w otworze lekkiego materiału wypełniającego (np. wełna mineralna, styropian, styrodur) oraz wykonanie obróbki blacharskiej wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed wilgocią, z zachowaniem następujących warunków: - ww. roboty budowlane należy wykonać przy użyciu wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi oraz zgodnie z zamierzonym zastosowaniem; - ww. roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zgodnie ze sztuką budowlaną, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, to jest osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane oraz będąca członkiem właściwej izby samorządu zawodowego. W uzasadnieniu tej decyzji WINB ocenił, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. A. K. zgłosił Staroście [...] zamiar wykonania robót budowlanych obejmujących "zmianę pokrycia dachu z papy na płytę warstwową" na przedmiotowym budynku stacji kontroli pojazdów, co do której nie wniesiono sprzeciwu. Z akt sprawy wynika również, że już wcześniej (w 2009 r.) A. K. zgłosił powyższemu organowi zamiar realizacji robót polegających na wymianie pokrycia dachowego z papy na płytę obornicką w budynku stacji kontroli pojazdów, co do którego również nie zgłoszono sprzeciwu. Niemniej, podczas oględzin dokonanych w dniu [...] września 2020 r. oraz w dniu [...] lutego 2022 r. PINB ustalił, że w wyniku wykonanych robót budowlanych przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów uległ podwyższeniu, a zatem nie posiada takich samych parametrów użytkowych (wysokość), jak przed wykonaniem robót. Ponadto w protokole oględzin dokonanych w dniu [...] lutego 2022 r. zapisano, że przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]przy ul. [...]wykonany został w technologii tradycyjnej murowanej z dachem płaskim, i jest jednokondygnacyjny, zaś strop budynku wykonany został z płyt stropowych korytowych otwartych (płyty posiadają żebra podłużne), ułożony na belkach kratowych stalowych. Natomiast na płytach stropowych znajduje się papa, na której ułożono legary drewniane stanowiące dystans i zamontowano płyty warstwowe (obustronna okładzina z blachy stalowej, wypełnienie z pianki poliuretanowej). Na istniejącym dachu krytym papą zostały ułożone legary drewniane i zamontowano płyty warstwowe o grubości około 10 cm z okładziną z blachy stalowej i wypełnieniem z pianki poliuretanowej. Płyty ułożone z całych elementów (nie łączone), dach nie posiada świetlików. Ustalenia te potwierdzone zostały w protokołach oględzin dokonanych w toku niniejszego postępowania odwoławczego w dniu [...] listopada 2022 r. oraz w dniu [...] stycznia 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego podwyższenie obiektu, nawet o nieznaczną wielkość metryczną, stanowiło nadbudowę budynku, natomiast wykonanie takiego zakresu robót, zgodnie z art. 28 u.p.b. wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie zostało zwolnione z takiego obowiązku na mocy art. 29 tej ustawy. Z dokumentów sprawy nie wynika, aby inwestor przed wykonaniem przedmiotowej nadbudowy uzyskał takie pozwolenie. W tym kontekście organ wyjaśnił, że aby zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych było skuteczne, musi być dokonane przed rozpoczęciem inwestycji, której dotyczy oraz może dotyczyć wyłącznie inwestycji, której budowa wymaga tylko zgłoszenia, a nie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie jest jedynie próbą obejścia prawa. Natomiast czynność faktyczno-prawna dokonana w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest czynnością faktyczną a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych, może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne, jeżeli taką czynnością naruszono inne przepisy prawa. W związku z tym w ocenie WINB wykonanie przez inwestora robót budowlanych polegających na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]przy ul. [...], obręb [...], stanowi samowolę budowlaną, a ze względu na zakres tych robót - wykonanie nadbudowy obiektu, bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia ustalenia dokładnej daty wykonania spornej inwestycji, a mianowicie, czy nadbudowa została dokonana przed czy po dokonaniu zgłoszenia. W każdej bowiem z tych sytuacji, ze względu na zakres spornych robót, zastosowanie w sprawie znajduje tryb postępowania uregulowany w art. 50-51 u.p.b. W ocenie WINB w przedmiotowej sprawie nie miałby zastosowania przepis art. 48 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania, ponieważ przepis ten do czasu jego nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która weszła w życie w zasadniczej części z dniem 19 września 2020 r.) dotyczył wyłącznie takiej części obiektu budowlanego zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, która miała charakter samodzielny funkcjonalnie i niezależny od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem i która mogłaby zostać rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Natomiast w przypadku nadbudowy istniejącego budynku w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim trwale, brak jest podstaw do zastosowania normy art. 48 u.p.b. (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji). Taka sytuacja stanowi przypadek, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b., umożliwiający uruchomienie trybu postępowania na podstawie art. 51 tej ustawy. Organ wskazał również, że ułożenie na istniejącej wcześniej konstrukcji dachu budynku warstwy spełniającej rolę pokrycia dachowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie powoduje powstania samodzielnej funkcjonalnie i technicznie części tego budynku. Następnie organ odwoławczy przedstawił ustalenia dokonane w trakcie oględzin w dniu [...] stycznia 2023 r. Budynek stacji kontroli pojazdów należący do A. K. składa się z trzech segmentów, które organ I instancji oznaczył odpowiednio literami A, B i C, posiadających niezależną konstrukcję. Jest to budynek jednokondygnacyjny. Nadbudowa dachu stacji kontroli pojazdów została zakotwiona wyłącznie do istniejącego dachu stacji kontroli pojazdów. Nadbudowa dachu nie została zakotwiczona do ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego należącego do I. L.. Do protokołu oględzin dołączone zostały kopie dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania warsztatu naprawczego na działce nr [...]przy ul. [...]na stację kontroli pojazdów (decyzja Starosty [...] nr [...]z [...] sierpnia 2007 r. znak: [...]o pozwoleniu na wykonanie ww. inwestycji i zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z częścią graficzną - dwa rzuty oraz przekrój, zaświadczenie PINB z [...] października 2007 r. znak: [...]o potwierdzeniu przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy, opis techniczny do projektu zmiany sposobu użytkowania ww. budynku oraz fragment inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną techniczną). Z dokumentów tych wynika, że pierwotny dach przedmiotowego budynku, na którym dokonano spornej nadbudowy, posiada niezależną konstrukcję od budynku należącego do skarżącej. W inwentaryzacji powykonawczej zapisano w pkt 2.7 zatytułowanym "Stropodach", że konstrukcję wykonanego stropodachu nad częścią przylegającą do budynku sąsiedniego (część południowa - pomieszczenie nr 1 - warsztat) stanowią kratownice stalowe z pokryciem płytami korytkowymi; całość kryta 2 x papą na lepiku na wcześniej wylanej wylewce betonowej; natomiast nad częścią środkową konstrukcję nośną stanowi konstrukcja drewniana, belki 14 x14 cm oraz krokwie 10 x 16 cm. Niezależność konstrukcji pierwotnego dachu potwierdzają rzuty i przekrój wchodzące w skład dokumentacji projektowej związanej ze zmianą sposobu użytkowania budynku należącego do A. K., jak również dokumentacja fotograficzna dołączona do inwentaryzacji powykonawczej tego budynku. Z dokumentów tych wynika, że konstrukcja dachu wykonana w związku z opisaną wyżej zmianą sposobu użytkowania oparta jest na słupach, które nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku należącego do I. L., przy czym słupy te przenoszą całkowity ciężar wykonanej konstrukcji dachowej na grunt, pełniąc niejako rolę fundamentu i w związku z tym nie obciążają ściany sąsiedniego budynku. Organ zaznaczył, że powyższe ustalenia potwierdza również stanowisko T. G., który sporządził protokół z okresowej kontroli rozpatrywanego obiektu z [...] marca [...] r. (dokument nr 45 w aktach PINB), legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz wpisanego na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...]. Specjalista ten oświadczył do protokołu oględzin z [...] stycznia 2023 r., że konstrukcja budynku stacji kontroli pojazdów oraz sąsiedniego budynku mieszkalnego nie są powiązane ze sobą, stanowią niezależne konstrukcje. WINB wskazał, że jest to stanowisko osoby posiadającej uprawnienia budowlane w zakresie właściwym do dokonywania oceny w takim przedmiocie i brak jest podstaw do podważenia kompetencji tej osoby przez orzekający w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego. Nadto organ zauważył, że niezależnie od ustaleń dokonanych przez PINB oraz stanu faktycznego wynikającego z ww. dokumentów, również skarżąca m.in. w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r. przyznała, że samowolny "drugi dach" położono na starym dachu – płyty warstwowe nie zostały zamocowane do ściany jej budynku, tylko zostały ułożone na starym dachu. Natomiast wyrażona w tym wystąpieniu przez stronę subiektywna ocena, że słupy samodzielnie nie byłyby w stanie utrzymać ciężaru dachu, nie znajduje żadnego potwierdzenia w zasadach wiedzy technicznej. Skoro taki sposób przenoszenia ciężaru spornego dachu wynika z dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania spornego budynku i niezależność konstrukcji potwierdzona została przez osobę posiadającą odpowiednie w tym zakresie uprawnienia budowlane, to brak jest podstaw do uznania, że obciążenie starego dachu dodatkowym ciężarem dachu wykonanego w drodze samowoli budowlanej z płyt warstwowych przenoszone jest na ścianę budynku I. L. i w konsekwencji mogło spowodować uszkodzenie stropu w jej piwnicy. Dalej WINB podał, że z treści protokołu oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2022 r. wynika, że uszkodzenie stropu w piwnicy budynku I. L. polega na tym, że w suficie piwnicy brak jest tynku na powierzchni około 1m x 0,5 m oraz widoczne jest w tym miejscu poluzowanie cegieł i wypadanie zaprawy. Przy czym jest to strop typu kleina i jego ogólny stan techniczny jest dobry - dotyczy to również stropu nad parterem oraz nad I piętrem. Opisane wyżej uszkodzenie oraz stan stropu w piwnicy widoczny jest na dołączonej do protokołu oględzin dokumentacji fotograficznej. Jest to uszkodzenie miejscowe, które występuje w suficie piwnicy. Z zasad logiki oraz z zakresu przekazywanych obciążeń wynika, że nawet jeśli dach w spornym budynku inwestora byłby zakotwiczony w ścianie budynku skarżącej, to siła obciążenia mogłaby wywierać wpływ na ściany pionowe w sąsiednim budynku, a nie na sufit. W takim przypadku mogłoby dojść do osiadania ściany nośnej podpierającej strop, ale wówczas uszkodzenia stropu mogłyby wystąpić na całej szerokości obciążonej ściany, a nie punktowo - tylko w jednym sklepieniu, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Uwaga ta ma jednak wyłącznie charakter informacyjny, bowiem jak wskazano wyżej - zgromadzone w sprawie dowody nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że całkowity ciężar dachu w budynku inwestora przenoszony jest na słupy niezależnie konstrukcyjnie od budynku sąsiedniego, pełniące rolę fundamentu tej części spornego obiektu. Organ odwoławczy podkreślił, że niezależnie od powyższego, w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2023 r. dokonano ustaleń w kwestii kąta nachylenia połaci dachowych na przedmiotowym budynku stacji kontroli pojazdów. Ustalenia w tym zakresie były istotne dla oceny poprawności wykonanych robót w kontekście przepisów techniczno-budowlanych określających wymagania spadków dachów w zależności od zastosowanego materiału pokrycia. I tak, z Polskiej Normy PN-89/B-02361 - Pochylenie połaci dachowych wynika, że minimalna wartość pochylenia połaci dachowych w przypadku zastosowania termoizolacyjnych płyt warstwowych z okładziną z blachy stalowej powinna wynosić 5% (Tablica 3 -Pokrycia z blach). Organ wskazał na spełnienie ww. norm w przedmiotowej sprawie. Z dokonanych ustaleń wynika, że budynek stacji kontroli pojazdów należący do A. K. składa się z trzech segmentów, które organ I instancji oznaczył odpowiednio literami A, B i C. Na podstawie dokonanych obliczeń, przy ustalonych parametrach metrycznych, stwierdzono, że kąt nachylenia każdego z tych segmentów wynosi około 6 stopni. Przy czym pomiary i obliczenia zostały wykonane przy udziale stron postępowania, w czasie oględzin i stanowią załącznik do protokołu oględzin z dnia [...] stycznia 2023 r. Następnie organ odniósł się do zarzutu skarżącej, że podczas oględzin zmierzono kąt nachylenia opierzenia a nie kąt nachylenia dachu i wyjaśnił, iż opierzenie dachu usytuowane jest równolegle do połaci dachowej, co wynika z funkcji tego elementu budynku, która polega na zabezpieczeniu końcówki połaci dachowej w celu uszczelnienia tej połaci przed zanieczyszczeniami oraz negatywnym wpływem warunków atmosferycznych (w tym np. deszczem, śniegiem itp.). Zdaniem WINB, jeśli opierzenie połaci dachowej montowane jest równolegle do tej połaci, tym samym kąt nachylenia opierzenia odpowiada kątowi nachylenia dachu. Podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2023 r. zweryfikowano także pomiar wysokości nadbudowanego dachu. Wymiar od istniejącej konstrukcji budynku stacji kontroli pojazdów do górnej krawędzi płyty warstwowej wynosi 22 cm. Wymiar od istniejącej konstrukcji dachu budynku stacji kontroli pojazdów do parapetu zewnętrznego okna w budynku należącym do skarżącej – I. L. wynosi 12 cm. Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, iż na skutek samowolnie zrealizowanych przez inwestora robót budowlanych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, pomiędzy oknem w budynku należącym do skarżącej a dokonaną nadbudową dachu stacji kontroli pojazdów, powstała wolna przestrzeń, w której gromadzą się nieczystości (np. liście) oraz śnieg. Sytuacja ta może w konsekwencji doprowadzić do pogorszenia stanu technicznego budynku należącego do I. L. w miejscu, w którym usytuowany jest ww. otwór okienny. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja ta wymaga naprawy w celu zachowania wymagań uregulowanych w art. 5 u.p.b. w zakresie dotyczącym ochrony interesów osób trzecich. Jednocześnie wyjaśnił, że istnieje techniczna możliwość wykonania zabezpieczenia wolnej przestrzeni, jaka powstała na skutek samowolnie wykonanych robót budowlanych pomiędzy oknem w budynku należącym do skarżącej a dachem budynku na działce nr [...] (budynek stacji kontroli pojazdów). Według organu cała powstała wnęka powinna zostać zabezpieczona poprzez wykonanie izolacji w postaci umieszczenia w otworze materiału wypełniającego oraz wykonanie obróbki blacharskiej wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed wilgocią, w sposób uniemożliwiający gromadzenie nieczystości oraz śniegu. Montażu powinna dokonać wykwalifikowana osoba (dekarz), doświadczona w tego rodzaju pracach budowlanych. Przy czym do wykonania tych prac nie jest wymagana zgoda właściciela działki sąsiedniej ze względu na okoliczność, że wnęka znajduje się wyłącznie po stronie działki należącej do A. K.. Zatem zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie konieczne było nałożenie na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. obowiązku zabezpieczenia wolnej przestrzeni przy ww. otworze okiennym w sposób wskazany w sentencji decyzji. Nadto organ odwoławczy podał, że pierwotnie na początku postępowania budynek I. L. zlokalizowany był na działce nr [...]przy ul. [...], natomiast ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2023r. wynika, że w toku postępowania stan ten uległ zmianie - nieruchomość ta została podzielona na dwie działki - nr [...]. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że rozpatrywana inwestycja została zrealizowana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną oraz nie powoduje zagrożenia dla użytkowników nadbudowanego budynku. Również estetyka obiektu jest zadowalająca. Budynek nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia osób przebywających w nim oraz w bliskim jego sąsiedztwie oraz użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ odwoławczy mając na uwadze powyższe stwierdził, że w przedmiotowym budynku nie zostało zatem udokumentowane istnienie nieprawidłowości mogących powodować wątpliwości co do jakości użytych wyrobów budowlanych lub zrealizowanych robót budowlanych, czy też stanu technicznego tego obiektu budowlanego. W tym zakresie przeprowadzone zostały wyczerpujące oględziny. Zdaniem WINB wynik oględzin nie wymagał uzupełnienia o środek dowodowy z art. 81c ust. 2 u.p.b. w zakresie oceny lub ekspertyzy technicznej. Ponadto z ustaleń tutejszego organu wynika, że teren działki nr [...] przy ul. [...], obręb [...], nie jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem brak jest dla tego terenu przepisów prawa miejscowego wprowadzających ewentualne ograniczenia co do wartości pochylenia połaci dachowych na obiektach tam usytuowanych, czy też co do rodzaju zastosowanego materiału pokrycia dachowego. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej dotyczącego częściowego przesłonięcia światła w otworze budynku należącego do skarżącej przez nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów organ wskazał, że regulacje zawarte w r.w.t., dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń odnoszą się do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 i § 57 r.w.t.). Natomiast z dokumentów sprawy wynika, że otwór okienny umieszczony w ścianie szczytowej budynku należącego do skarżącej, do której przylega przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów, znajduje się w pomieszczeniu korytarza w tym budynku (wynika to z protokołu kontroli z [...] września 2020 r. oraz z protokołów oględzin dokonanych w dniu[...]listopada 2022 r. oraz w dniu [...]stycznia 2023 r.). Nadto organ wskazał, że w wyniku oględzin ustalono wymiary otworu okiennego: 104 x 104 cm. Według dokonanych ustaleń otwór umiejscowiony jest w ścianie tuż nad poszyciem dachowym stacji kontroli pojazdów. Powyższe oznacza, że korytarz nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, lecz pełni funkcję komunikacyjną w budynku mieszkalnym. WINB podkreślił, że niezależnie od powyższego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności z protokołów oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2022 r. oraz w dniu [...]stycznia 2023 r. oraz ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że poszycie dachowe stacji kontroli pojazdów znajduje się poniżej tafli szyby wskazanego otworu okiennego w budynku skarżącej. Zatem niezależnie od funkcji pomieszczenia, do którego okno to należy, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zarzut odwołującej, że wykonane pokrycie dachu rzeczywiście przesłania światło otworu okiennego w budynku skarżącej. Po rozpoznaniu skargi I. L. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 275/23, uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] lutego 2023 r. nr [...]. Z uzasadnienia tego wyroku wynikają następujące oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania. Po pierwsze, Sąd stwierdził, iż nie jest sporne, że wykonanie przez inwestora robót budowlanych polegających na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]stanowi samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu bez pozwolenia na budowę robót budowlanych wymagających uzyskania takiego pozwolenia w świetle art. 28 w związku z art. 29 u.p.b. Po drugie, Sąd zakwestionował stanowisko WINB, iż ze względu na nadbudowę istniejącego budynku w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim trwale, brak jest podstaw do zastosowania normy art. 48 u.p.b. (w brzmieniu przed wejściem w życie nowelizacji, która weszła w życie 13 września 2020 r.), a w konsekwencji, iż taka sytuacja stanowi przypadek, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b. Odnosząc się do tej kwestii wskazał mianowicie, że w stanie prawnym mającym zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, organ administracji zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. może wydać nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego. Co do zasady zatem dopuszczalna była rozbiórka części obiektu budowlanego, czyli części, która została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych od początku obowiązywania u.p.b. przyjmowano, że nie jest dopuszczalne nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b., jeżeli taka rozbiórka miałaby prowadzić do naruszenia tej części obiektu budowlanego, która została wybudowana zgodnie z prawem. Z uwagi na powyższe, w rozpoznawanej sprawie istotną okolicznością faktyczną było to, czy nadbudowana część budynku stacji kontroli pojazdów może być rozebrana tak, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem. Okoliczności ta była na tyle istotna, że zależało od niej zastosowanie art. 48 u.p.b, czy też art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b. Ta istotna okoliczność faktyczna nie została w ocenie Sądu w sposób dostateczny wyjaśniona w skarżonej decyzji. Organ nie podał bowiem żadnych merytorycznych argumentów, popartych fachową wiedzą techniczną, które mogłyby wskazywać, że nadbudowana część dachu na budynku stacji kontroli pojazdów nie mogłaby zostać rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część budynku. Tymczasem skarżąca w toku postępowania konsekwentnie wskazywała, że nadbudowa dachu wykonana jest w ten sposób, że nie stanowi ona integralnej części dotychczasowego budynku i nie jest z nim połączona w taki sposób, by nie mogła zostać rozebrana. Ułożenie na istniejącej wcześniej konstrukcji dachu budynku warstwy drugiego dachu, nie powoduje, że oba dachy są zintegrowane ze sobą na zawsze. Można zdjąć nadbudowany dach bez ingerencji w budynek stacji kontroli pojazdów. W związku z tym według skarżącej w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 ust. 1 u.p.b. Po trzecie, jeżeli chodzi o oddziaływanie budynku stacji kontroli pojazdów, po dokonanej nadbudowie dachu, na budynek skarżącej poprzez nadmierne obciążenie stropu oraz wolną przestrzeń pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów, w której gromadzi się śnieg oraz nieczystości, to zdaniem Sądu organ realizując wytyczne zawarte w wyroku odniósł się w uzasadnieniu skarżonej obecnie decyzji do tych kwestii, jednakże nastąpiło to w sposób niewyjaśniający dostatecznie wątpliwości podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą. Mianowicie zdaniem organu konstrukcja dachu wykonana w związku ze zmianą sposobu użytkowania oparta jest na słupach, które nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku należącego do skarżącej, przy czym słupy te przenoszą całkowity ciężar wykonanej konstrukcji dachowej na grunt, pełniąc niejako rolę fundamentu i w związku z tym nie obciążają ściany sąsiedniego budynku. Tymczasem zdaniem skarżącej kratownice stalowe z dachu budynku stacji kontroli pojazdów, na których znajdują się płyty korytkowe położone są na słupach, które to słupy są połączone trwale ze ścianą budynku skarżącej, nie ma między nimi dylatacji i w ten sposób obciążają ścianę jej budynku, niszcząc strop piwnicy. Jeżeli chodzi natomiast o wolną przestrzeń powstałą pomiędzy oknem w budynku należącym do skarżącej a dokonaną samowolnie nadbudową dachu stacji kontroli pojazdów, to zdaniem organu sytuacja ta wymagała naprawy w celu zachowania wymagań uregulowanych w art. 5 u.p.b. w zakresie dotyczącym ochrony interesów osób trzecich. Według organu cała powstała wnęka powinna zostać zabezpieczona poprzez wykonanie izolacji w postaci umieszczenia w otworze materiału wypełniającego oraz wykonanie obróbki blacharskiej wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed wilgocią, w sposób uniemożliwiający gromadzenie nieczystości oraz śniegu. Zdaniem skarżącej zabezpieczenie wnęki określone w zaskarżonej decyzji jest niewystarczające, albowiem podwyższenie dachu o około 30 cm spowodowało, że wnęka okna stała się "workiem śnieżnym", w który wpadają śnieg i liście, co powoduje, że w jesieni i w zimie skarżąca nie może otworzyć okna, śnieg zasłania jej szybę okienną do wysokości 15 cm, a woda deszczowa zacieka jej do domu. Ponieważ w ocenie Sądu wątpliwości podnoszone przez skarżącą odnośnie do możliwości rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, oraz odnośnie do oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów (po nadbudowie dachu) na budynek skarżącej, nie zostały dostatecznie w zaskarżonej decyzji wyjaśnione, zachodziła w niniejszej sprawie konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem informacji specjalnych, zwłaszcza, że postępowanie w sprawie trwa już bardzo długo, zgromadzono obszerny materiał dowodowy, a mimo to pozostały kwestie istotne dla rozstrzygnięcia, nie zostały dostatecznie wyjaśnione, przy czym dotyczą one zagadnień, których ocena wymaga wiadomości specjalnych. W zaistniałej sytuacji, organ nadzoru powinien skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 81c ust. 2 u.p.b. Po czwarte, Sąd wskazał, że rozstrzygając ponownie sprawę, organ nadzoru powinien ponownie rozważyć zastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 48 ust. 1 u.p.b., mając na uwadze przytoczone powyżej wskazania, przy czym PINB powinien mieć na uwadze konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 81c ust. 2 u.p.b., wyjaśniając ostatecznie kwestie związane z możliwością rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów tak, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, oraz związane z możliwością oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów po dokonanej nadbudowie dachu na budynek skarżącej poprzez nadmierne obciążenie stropu oraz wolną przestrzeń pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów. PINB zobowiązany będzie także zapewnić czynny udział skarżącej w postępowaniu, w którym powinna ona mieć realną możliwość wypowiedzenia się odnośnie do wszystkich aspektów oddziaływania dokonanej samowolnie nadbudowy na budynek należący do niej. Dokonując ponownej oceny materiału dowodowego, organ powinien dać wyraz swoim wnioskom w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 listopada 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 2203/23 oddalił skargę kasacyjną WINB od powyższego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. Z uzasadnienia tego wyroku wynikają następujące oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania. Po pierwsze, NSA uznał, że nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa materialnego i w pełni zaakceptował wykładnię tego przepisu przedstawioną przez Sąd I instancji, podkreślając, że nie znajduje usprawiedliwienia twierdzenie wnoszącego kasację organu, jakoby warunkiem akceptacji przywołanej wykładni art. 48 ust. 1 u.p.b. było zakwalifikowanie nadbudowanej części jako samodzielnej pod względem funkcjonalnym części obiektu budowlanego. Istota ograniczenia dyspozycji z art. 48 ust. 1 u.p.b. wynika z ochrony wykonanego legalnie obiektu budowlanego. Jak wielokrotnie w orzecznictwie stwierdzono, nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego nie może doprowadzić do rozbiórki także tej części obiektu budowlanego, która została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, a więc legalnie. Możliwość rozbiórki samowoli bez naruszenia legalnie wykonanego obiektu, należy rozważyć w indywidualnych okolicznościach sprawy. Trudno zaś przyjąć, że do takiego rozważenia doszło, skoro organ przyjął, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i uzasadnienia kasacji, błędne założenie, iż zastosowanie art. 48 ust. 1 u.p.b. jest wyłączone z uwagi na to, że wykonana nielegalnie konstrukcja w postaci warstwy drugiego dachu nie jest stanowi części samodzielnej funkcjonalnie. Po drugie, w ocenie NSA niezrozumiały jest nadto podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argument organu, według którego, "nadbudowa nie obejmuje wykonania samodzielnego pomieszczenia w/w budynku, a jedynie powiększenie (poprzez podwyższenie) wysokości zewnętrznej budynku ze względu na powiększenie grubości warstw dachu - nadbudowę dachu". Jest przecież niewątpliwe, że istota omawianej kwestii sprowadza się do tego, czy usunięcie samowolnie wykonanej drugiej warstwy dachu jest możliwe bez ingerencji w wykonany legalnie obiekt, a nie do tego, czy wykonanie drugiej warstwy dachu doprowadziło do powstania samodzielnego pomieszczenia. Po trzecie, zakwalifikowanie wykonanych robót jako rozbudowy obiektu budowlanego nie oznacza, iż jedyną konsekwencją tego stanu faktyczno-prawnego jest brak możliwości rozbiórki. Takie wyłączenie możliwości rozbiórki dobudówki wystąpiłoby jedynie wtedy, gdyby rozbiórka drugiej warstwy dachu pociągała za sobą nieuchronnie uszczerbek dla legalnie wybudowanego budynku. Po czwarte, NSA uznał, że zasadna jest ocena Sądu pierwszej instancji o potrzebie uzupełnienia materiału dowodowego, niewyjaśnioną kwestią jest bowiem to, czy istnieje możliwość usunięcia drugiej, samowolnie wykonanej warstwy dachu bez ingerencji w obiekt istniejący legalnie. Skupiając się na tym, czy ułożenie drugiej warstwy dachu doprowadziło do powstania niezależnej funkcjonalnie części rozbudowanego budynku stacji kontroli pojazdów, organ odwoławczy nie zajął bowiem jednoznacznego stanowiska w zakresie technicznej możliwości likwidacji skutków samowoli. Po piąte, co do zasady Sąd II instancji zaaprobował potrzebę przeprowadzenia ekspertyzy technicznej, o ile jednak okazałoby się, że w świetle wiedzy specjalistycznej pracowników organów nadzoru budowlanego rozstrzygnięcie tej kwestii technicznej przez organ jest możliwe, a dotychczasowy brak wypowiedzi był tylko rezultatem opisanego wyżej błędu prawnego, nie byłoby konieczne sporządzenie ekspertyzy budowlanej co do technicznej możliwości likwidacji skutków samowoli bez istotnej ingerencji w obiekt stacji kontroli pojazdów. Po szóste, zakres i kwalifikacja wykonanych robot, przyjęte w zaskarżonej decyzji nie budzą poważnych wątpliwości, tj. na istniejącym dachu krytym papą zostały ułożone legary drewniane i zamontowano płyty warstwowe o grubości ok. 10 cm z okładziną z blachy stalowej i wypełnieniem z pianki poliuretanowej. Płyty ułożone zostały z całych elementów (nie łączone), dach nie posiada świetlików. Uwzględniając dotychczasowe ustalenia można zatem skonstatować, nie przesądzając rozstrzygnięcia o charakterze specjalistycznym, że jeśli ewentualne usunięcie drugiej warstwy dachu (tak opisanej przez organ odwoławczy) będzie stanowiło czynności faktyczne o charakterze demontażu legarów, płyt warstwowych z okładziną i wypełnieniem, to nie sposób uznać, że doprowadzi to do ingerencji w konstrukcję dachu poprzednio istniejącego. Biorąc zaś pod uwagę oczywistą konieczność podejmowania wobec powierzchni dachowej pokrytej papą czynności o charakterze konserwacyjnym, nie można przyjąć, by wynikające z demontażu drugiej warstwy ewentualne uszkodzenia pokrycia papowego mogły być określone jako istotna ingerencja w legalnie istniejący obiekt budowlany. Po siódme, NSA wskazał, że przedmiotem sprawy są nielegalne roboty budowlane, a nie stan techniczny obu sąsiadujących budynków sprzed wykonania robót dachowych. Dopiero zatem po rozstrzygnięciu zagadnienia, czy usunięcie skutków samowolnych robót ma nastąpić w trybie art. 48 ust. 1 i nast. u.p.b., czy też nie ma możliwości zastosowania art. 48 ust. 1 u.p.b., z uwagi na ingerencję ewentualnej rozbiórki w legalny obiekt budowlany (przy czym chodzi o rozumienie tego zjawiska przedstawione w niniejszym uzasadnieniu), okaże się, czy w ramach doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem pozostanie do rozstrzygnięcia problem przestrzeni powstałej między oknem budynku skarżącej a samowolną nadbudową dachu budynku stacji kontroli pojazdów. Podobnie, tylko w przypadku przyjęcia, że nie jest możliwa rozbiórka nadbudowy, w granicach tej sprawy, określonych dokonaną nadbudową, możliwe i zasadne będzie badanie wpływu nadbudowy na stan techniczny budynku skarżącej. Po ósme, po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego Sąd II instancji wskazał, że należy- uwzględniając poprzedzające uwagi - przeprowadzić ekspertyzę techniczną, w rozumieniu art. 81c ust. 2u.p.b., spełniającą wymogi z art. 84 § 1 k.p.a. Dowód ten powinien przeprowadzić organ nadzoru budowlanego z urzędu. To, że Sąd I instancji powołał przepis art. 81c ust. 2 u.p.b oznacza bowiem jedynie to, że chodzi o ekspertyzę w rozumieniu wskazanym w tym przepisie, a nie że obowiązkiem tym należy obarczyć strony. Rzeczoznawca powinien nie tylko legitymować się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, ale także dawać gwarancję niezależności. Zasadność przeprowadzenia ekspertyzy, dotyczy okoliczności faktycznej o charakterze technicznym, tj. powiązania ze sobą konstrukcji obu budynków, zwłaszcza słupów na których opiera się stropodach budynku stacji obsługi pojazdów i ściany budynku skarżącej – o ile, jak wskazano powyżej, nie dojdzie do rozbiórki nadbudowy. Ponadto, jeśli pomimo uwag zawartych w poprzedzającej części niniejszych rozważań, organ nadzoru budowlanego uzna, że ewentualna rozbiórka doprowadzi do istotnej ingerencji w budynek stacji obsługi pojazdów, powinien tę okoliczność także ustalić posługując się oceną niezależnego eksperta. PINB decyzją z[...] października 2025 r. nr [...], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. i art. 104 k.p.a., odstąpił od nałożenia na A. K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych przy wykonaniu robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr ewid. [...]w [...]. W uzasadnieniu organ I instancji w pierwszej kolejności opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że jeszcze przed rozpoznaniem skargi na decyzję WINB z [...] marca 2023 r., I. L. w piśmie z [...] maja 2023 r. poinformowała, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. A. K. wykonał prace budowlane w obrębie jej okna bez jej zgody i niezgodnie z decyzją. Z kolei inwestor przesłał opinię techniczną na wykonanie opierzenia wspomnianego okna. W celu realizacji wskazań zawartych we wspominanych wyrokach PINB zlecił mgr. inż. P. B. - posiadającemu tytuł rzeczoznawcy budowlanego, oraz uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, będącego biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w [...]- przeprowadzenie ekspertyzy technicznej, którą przedłożył w dniu [...] sierpnia 2025 r., po uprzednim przeprowadzeniu oględzin nieruchomości w dniu [...] lipca 2025 r. Inwestor nie zgłosił żadnych uwag i żądań do powyższej ekspertyzy. Natomiast I. L. wskazała, że z ekspertyzy wynika, że nadbudowa dachu kwalifikuje się do rozbiórki, a sama stacja przez zagrożenie pożarowe do zamknięcia. Po analizie całości zebranego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że odstępuje od nałożenia obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych przy wykonaniu robót będących przedmiotem niniejszego postępowania. Zdaniem PINB zarzuty I. L. - osoby niekompetentnej w dziedzinie budownictwa, nieposiadającej wykształcenia budowlanego - wielokrotnie podważającej ustalenia inspektorów nadzoru budowlanego m. in. w kwestii dotyczącej określenia konstrukcji budynku stacji kontroli pojazdów w stosunku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przesłaniania światła otworu okiennego przez nadbudowany dach stacji kontroli pojazdów, czy też tworzenia się worków śnieżnych zostały już wielokrotnie wyjaśniane i obalane w poprzednich decyzjach zarówno przez organ powiatowy, jak i wojewódzki. Dalej organ wskazał, że z przedłożonej ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. P. B. wynika, że: 1. Konstrukcja nośna hali jest samodzielna - rozbiórka nadbudowy nie spowoduje utraty nośności obiektu. 2. Nadbudowa w postaci płyt PIR pełni istotną funkcję: docieplenia, hydroizolacji i dodatkowej ochrony ogniowej. 3. Jej rozbiórka spowoduje -utratę szczelności i izolacyjności dachu hali, - powstanie mostka termicznego w miejscu styku obu budynków, -ryzyko zawilgocenia i degradacji ściany budynku mieszkalnego, -zwiększenie zagrożenia pożarowego - brak dodatkowej bariery izolacyjnej przy obecności niezgodnych z przepisami okien. 4. Obecny stan techniczny, pomimo braku elementów p.poż w oknach, dzięki nadbudowie zapewnia wyższy poziom bezpieczeństwa niż w przypadku jej rozbiórki. 5. Rozbiórka nadbudowy jest nieuzasadniona technicznie i przeciwpożarowe, gdyż pogorszyłaby warunki użytkowe i bezpieczeństwo obu obiektów, a także pozostawałaby w sprzeczność z zasadą zapobiegania rozprzestrzenianiu się pożaru (§207 WT). 6. Należy rozważyć likwidację okna znajdującego się w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy budynkiem mieszkalnym a halą usługową. Alternatywnie dopuszcza się wymianę istniejącego okna na wypełnienie wykonane zpustaków szklanych posiadających odpowiednią klasę odporności ogniowej." Zatem z przedłożonej ekspertyzy technicznej - zdaniem PINB - jednoznacznie wynika, że budynek stacji kontroli pojazdów należący do A. K. nie wymaga przeprowadzenia żadnych robót budowlanych, a rozbiórka nadbudowy jest nieuzasadniona technicznie i przeciwpożarowo, pogorszyłaby parametry budynku stacji kontroli pojazdów oraz parametry ściany budynku mieszkalnego, a tym samym całego obiektu należącego do I. L.. Nieuzasadnione są dla organu nadzoru budowlanego twierdzenia I. L., że okno w przedmiotowej ścianie budynku mieszkalnego znajdowało się od zawsze. Starosta [...] wskazał bowiem w piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r., że brak jest informacji o wydaniu pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych w zakresie wykonania wspomnianego okna. Ponadto z dokumentacji nr [...]z 2007 r. Starosty [...], obejmującej inwentaryzację A. K. dotyczącą zmiany sposobu użytkowania warsztatu naprawczego na stację diagnostyczną kontroli pojazdów, w której zawarte są zdjęcia przedmiotowej ściany, na których nie widnieje przedmiotowe okno. Na tę okoliczność została sporządzona notatka służbowa w dniu [...] stycznia 2023 r. i dołączona do akt sprawy pod pozycją nr 60. Najistotniejsze natomiast w całym postępowaniu jest stwierdzenie rzeczoznawcy na str. 18 ekspertyzy, że: "Należy rozważyć likwidację okna znajdującego się w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy budynkiem mieszkalnym a hala usługowa. Alternatywnie dopuszcza się wymianę istniejącego okna na wypełnienie wykonane z pustaków szklanych posiadających odpowiednią klasę odporności ogniowej." Wynika z niej, że kwestia nadbudowy dachu budynku należącego do Pana A. K. nie jest tu problemem, a jedynie okno w budynku należącym I. L. - okno w ścianie szczytowej, która stanowi ścianę oddzielenie przeciwpożarowe. Zgodnie bowiem z § 271 ust. 8 r.w.t. "W ścianie oddzielenia przeciwpożarowego nie dopuszcza się wykonania otworów (...)". Rzeczoznawca jednocześnie ocenił, iż "jeżeli już występują - muszą być zamknięte oknami/drzwiami przeciwpożarowymi (co najmniej El 60)." Dalej PINB wskazał, że zgodnie z przepisami prawa, nie jest możliwe umieszczenie otworów okiennych lub drzwiowych w ścianie zlokalizowanej bezpośrednio na granicy działki. Powyższa regulacja obowiązywała również w przepisach obowiązujących wcześniej, począwszy od rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34 poz. 216). W konsekwencji stwierdzić należy, że istniejąca sytuacja narusza przepisy techniczno - budowlane począwszy od jej zaistnienia, niezależnie od daty wykonania otworu. W ocenie organu nadzoru budowlanego bez znaczenia pozostaje okoliczność czy otwór okienny mógł istnieć w momencie budowy budynku. Istotne dla sprawy są regulacje prawa polskiego, które przez cały okres swojego istnienia nie zezwalają na lokalizację otworu okiennego lub drzwiowego w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki. Zatem sprawa przedmiotowego okna będzie stanowiła odrębne postępowanie. Ponadto w związku z tym, że ekspertyza została zlecona na wyraźne żądanie I. L., zostaną podjęte kroki, mające na celu obciążenie jej tymi kosztami. W sprawie wypowiadali się już bowiem wcześniej profesjonaliści, a dodatkowa ekspertyza okazała się niepotrzebna. Z uwagi na fakt, iż roboty budowlane wykonane zostały przez A. K. zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz nie powodują zagrożenia użytkowania budynku zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt. 2 u.p.b. organ I instancji wskazał, że orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożyła I. L., która nie zgodziła się z argumentacją tej decyzji i zażądała doprowadzenia obiektu do stanu "wyjściowego" przez "całościową rozbiórkę nadbudowanego nielegalnie dachu". Skarżąca wskazała, że z dotychczasowych ustaleń organu powiatowego wynika, że rozbiórka w tym zakresie "jest możliwa a nawet konieczna". W związku z tym skarżąca podniosła, że: "Konieczność ta wynika z ekspertyzy Rzeczoznawcy Budowlanego dotycząca przepisów przeciwpożarowych. Jednoznacznie z nich wynika, że budynek stacji kontroli pojazdów nigdy nie powinien uzyskać pozwolenia na funkcjonowanie, bo nie spełnia wymagań przeciwpożarowych. (...) Twierdzenie rzeczoznawcy budowlanego, że nadbudowany dach pełni funkcję docieplenia, hydroizolacji i ochrony ogniowej oznacza, że należałoby rozebrać stary dach i na wysokości starego dachu ułożyć dach z tych płyt, ewentualnie taki dach zrobić pod starym dachem, aby nie zabierało światła mojego okna". Ponadto w ocenie skarżącej niedopuszczalne jest stanowisko PINB "podważające obecność" okna w ścianie jej budynku, który kupiła w 2007 roku "i budynek miał już wtedy okno". Ponadto podkreśliła, że: "Ekspertyza rzeczoznawcy budowlanego ewidentnie wykazała, że budynek pana A. K. powoduje ewidentne zagrożenie pożarowe dla mnie i otoczenia". W toku postępowania odwoławczego WINB uzyskał informację, że decyzja Starosty [...] nr [...]z [...] sierpnia 2007 r. znak: [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oraz zmianę sposobu użytkowania dla przedsięwzięcia obejmującego zmianę sposobu użytkowania z warsztatu naprawczego na stację kontroli pojazdów na działce nr [...]przy ul. [...]pozostaje aktualnie w obrocie prawnym jako rozstrzygnięcie ostateczne oraz że "brak jest wniosków o wzruszenie w/w decyzji". Dodatkowo I. L. w piśmie z dnia [...] grudnia 2025 r. podniosła, że: "W świetle ustaleń rzeczoznawcy oczywistym jest, że można wykonać rozbiórkę samowolnie nadbudowanego dachu. Niezrozumiałe i niecelowe jest analizowanie do sprawy o samowolę nadbudowanego dachu decyzji o pozwoleniu na budowę co służy tylko przedłużeniu sprawy tym razem przez WINB i przewlekaniu jej. (...) Istotniejsze bowiem jest jak roboty zostały wykonane, czyli istotna jest wydana po zakończeniu robót decyzja na użytkowanie wraz z protokołami odbioru od sanepidu, straży pożarnej, ochrony środowiska czy urzędu dozoru technicznego, informuję, że występowałam o wgląd do takiej decyzji powołując się, że jestem stroną postępowania bądź w trybie dostępu do informacji publicznej, ale nie uzyskałam dostępu (...)", przy czym odmowa w tym zakresie nastąpiła ustnie jak również pisemnie. Odwołująca ponowiła prośbę o wydanie nakazu rozbiórki samowolnie nadbudowanego dachu wskazując, że nadbudowa ta przesłania światło jej okna. Ponadto w piśmie z dnia [...] grudnia 2025 r. I. L. poddała w wątpliwość dotychczasowe ustalenia PINB odnośnie rodzaju płyt warstwowych zastosowanego w nadbudowanym dachu - organ wskazywał na płyty PUR, tymczasem w treści ekspertyzy wskazano na płyty warstwowe PIR. Zdaniem skarżącej PUR mają dużo gorsze parametry pożarowe w porównaniu z PIR. I tak PUR i PIR przy grubości 10 cm mają wskaźnik El w granicach 20 do 30 co nie jest wystarczające aby spełnić normy pożarowe, a funkcja docieplenia stropodachu, hydroizolacji, ochrony, eksploatacyjnej jest w sytuacji samowoli budowlanej bez znaczenia. Trudno mówić o poprawie bezpieczeństwa pożarowego, jeżeli i tak płyty warstwowe mają niski wskaźnik El 20-30 i nie spełniają norm prawnych". Skarżąca podniosła również, że: "Stacja kontroli pojazdów w [...] nie ma decyzji na użytkowanie wraz z protokołami odbioru między innymi straży pożarnej. W PINB odmówiono mi wglądu w dokumentację co tylko potwierdza nieprawidłowości. Nadbudowany dach nie dość, że jest samowolą budowlaną, nie spełnia norm pożarowych i jeszcze zasłania światło mojego otworu okiennego co jest niezgodne z prawem budowlanym". W związku z tym odwołująca po raz kolejny wniosła o "decyzję polegającą na nakazie rozbiórki samowolnie nadbudowanego dachu na budynku stacji kontroli pojazdów (...) z dokładnym określeniem terminu wykonania prac rozbiórkowych". WINB decyzją z [...] stycznia 2026 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 275/23 oraz wyroku NSA z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2203/23. Dalej organ powtórzył swoje ustalenia i wnioski płynące z tych ustaleń, opisane powyżej na stronie 8-9, zawarte w uchylonej decyzji z [...] marca 2024 r., podkreślając, że wykonany w przedmiotowej sprawie zakres robót - nadbudowa obiektu, wymagał uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś jedynie dokonania zgłoszenia. Natomiast kwestią wynikającą z zaleceń zawartych w powołanych powyżej wyrokach było wyjaśnienie przez organ nadzoru budowlanego I instancji, czy usunięcie skutków samowolnych robót ma nastąpić w trybie art. 48 ust. 1 i nast. u.p.b., czy też nie ma możliwości zastosowania art. 48 ust. 1 u.p.b., z uwagi na ingerencję ewentualnej rozbiórki w legalny obiekt budowlany. Zdaniem WINB stanowisko w tym zakresie wynikające z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji jest prawidłowe i sprowadza się do braku możliwości zastosowania w omawianym przypadku w/w normy prawa materialnego. Powyższe wynika z treści ekspertyzy technicznej, której sporządzenie nastąpiło na wyraźne zalecenie zawarte we wspomnianym wyroku NSA, I tak, w treści w/w ekspertyzy technicznej wskazano, że budynek mieszkalny przy ul. [...] oraz budynek hali usługowej - stacji kontroli pojazdów przy ul. [...] są obiektami bezpośrednio przylegającymi do siebie. Ściana szczytowa budynku mieszkalnego stanowi granicę dla połaci dachowej hali, która opiera się na konstrukcji słupowej usytuowanej wzdłuż tej ściany. W ekspertyzie podano przy tym, że budynek mieszkalny pierwotnie pełnił funkcję budynku biurowo-socjalnego związanego z działalnością zakładu "[...]", a następnie - zgodnie z decyzją organów administracyjnych z 2007 r. - został przekształcony na funkcję mieszkalną. Budynek mieszkalny znajduje się w dobrym stanie technicznym, nie stwierdzono uszkodzeń ani nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu konstrukcji ani mienia, a zatem według autora ekspertyzy spełnia on wymagania bezpieczeństwa i nadaje się do dalszego użytkowania. Z kolei budynek hali - stacji kontroli pojazdów wybudowany został w XX wieku i aktualnie znajduje się w dobrym stanie technicznym i może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności zaś brak jest w tym obiekcie usterek konstrukcyjnych oraz brak zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Jak dalej określono w ekspertyzie, istniejąca lokalizacja obu wymienionych budynków obok siebie narusza przepisy ochrony przeciwpożarowej albowiem pomiędzy tymi budynkami brak jest rozdzielania w postaci ściany będącej oddzieleniem przeciwpożarowym (EI 60 - El 120). Ponadto za niezgodne z przepisami ochrony przeciwpożarowej autor ekspertyzy technicznej ocenił istnienie okna w budynku mieszkalnym w ścianie granicznej. Jednocześnie autor ekspertyzy technicznej stwierdził, że układ nośny budynku hali-stacji kontroli pojazdów stanowią "(...) słupy i kratownice stalowe, przenoszące obciążenie dachy niezależnie od budynku mieszkalnego, z którym hala przylega szczytem. Stwierdzono, że konstrukcja hali jest samodzielna, a jej stabilność nie zależy od konstrukcji budynku mieszkalnego". Zdaniem WINB wskazane wyżej okoliczności dowodzą, że wykonana nadbudowa, podobnie jak nadbudowany budynek hali - stacji kontroli obsługi pojazdów, rozumiane jako całość techniczna jest niezależna konstrukcyjnie od budynku mieszkalnego należącego do skarżącej. Jednakże ze względu na usytuowanie obu budynków w określonych parametrach ochrony przeciwpożarowej, oba te obiekty wpływają na siebie wzajemnie. Przy czym przedmiotowa nadbudowa pełni między innymi rolę zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku mieszkalnego ze względu na wskazaną lokalizację obu budynków, którą autor ekspertyzy technicznej ocenił jako naruszającą przepisy ochrony przeciwpożarowej. I tak, autor ekspertyzy wprost wskazał, że wykonana nadbudowa w postaci płyt warstwowych PIR ułożonych na istniejącym pokryciu dachowym, pełni w szczególności funkcję: docieplenia stropodachu (poprawiając izolacyjność cieplną obiektu), hydroizolacji (zapewniając szczelność dachu i ochronę przed opadami atmosferycznymi), ochrony eksploatacyjnej (przedłużając trwałość istniejącej konstrukcji dachu) oraz poprawy bezpieczeństwa pożarowego (ograniczając możliwość przenikania ognia i dymu w rejonie styku z budynkiem mieszkalnym). Rozpatrywana nadbudowa wpływa również bezpośrednio na budynek mieszkalny skarżącej, albowiem jak wskazano w ekspertyzie likwiduje mostek termiczny na styku obu budynków, dzięki czemu: ściana budynku mieszkalnego jest chroniona przed wychładzaniem i przemarzaniem, ograniczono ryzyko kondensacji pary wodnej i postawania zawilgoceń, a także poprawiono trwałość wypraw tynkarskich i izolacji w obrębie styku. Z kolei usunięcie nadbudowy zdaniem autora ekspertyzy spowoduje przywrócenie mostka termicznego (co będzie miało negatywny wpływ na warunki eksploatacyjne budynku mieszkalnego) i może doprowadzić do zawilgocenia ściany szczytowej, degradacji tynków, zwiększonej energochłonności. Ponadto w ocenie autora ekspertyzy przedmiotowa nadbudowa z płyt PIR stanowi dodatkową warstwę separacyjną pomiędzy budynkami i w praktyce pełni funkcję wtórnej przegrody ograniczając przenikanie ognia w rejonie styku. Natomiast jej rozbiórka zwiększyłaby zagrożenie pożarowe, ponieważ brakowałoby dodatkowej osłony termicznej i ogniowej, a ogień z hali mógłby łatwiej przedostać się do budynku mieszkalnego przez otwory okienne. W ocenie WINB powyższa argumentacja autora ekspertyzy powoduje, że w omawianym przypadku brak jest możliwości potraktowania ewentualnej rozbiórki przedmiotowej nadbudowy w oparciu o normę z art. 48 u.p.b. Funkcjonalnie jest ona bowiem związana z nadbudowanym budynkiem jak również wpływa na stan techniczno-użytkowy budynku skarżącej. Przy czym WINB nie znajduje żadnych przesłanek mogących powodować brak rzetelności powyższego opracowania. Znamienne jest, że autor ekspertyzy jednoznacznie określił, że żądana przez I. L. rozbiórka przedmiotowej nadbudowy jest nieuzasadniona "technicznie i przeciwpożarowo", gdyż pogorszyłoby to warunki użytkowe i bezpieczeństwo obu obiektów, a także pozostawałaby w sprzeczności z zasadą rozprzestrzenienia się pożaru. W tym zakresie autor ekspertyzy wskazał na przepis § 207 r.w.t. I tak, zgodnie z ust. 1 tego przepisu "budynek i urządzenia z nim związane powinny być projektowane i wykonane w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający: 1) zachowanie nośności konstrukcji przez określony czas; 2) ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu wewnątrz budynku; 3) ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe; 4) możliwość ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób; 5) uwzględnienie bezpieczeństwa ekip ratowniczych." W rezultacie zdaniem organu odwoławczego ewentualny obowiązek w postaci nakazu rozbiórki nadbudowanego dachu skutkowałby powstaniem stanu niezgodności obu obiektów z w/w przepisem techniczno-budowlanym. Natomiast nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego dotychczasowy stan niezgodności z prawem zastąpiony zostanie inną sytuacją faktyczną, ale również sprzeczną z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności WINB zauważył, że w omawianej sprawie istotne jest, że sama tylko rozbiórka nadbudowy, nawet z wykonaniem ewentualnych prac odtworzeniowych stanu przed nadbudową, nie zmieni sytuacji naruszenia przepisów ochrony przeciwpożarowej wynikającej ze stwierdzonego w ekspertyzie usytuowania obu budynków. Takie a nie inne usytuowanie budynku hali - stacji kontroli pojazdów względem budynku mieszkalnego skarżącej zostało bowiem uwzględnione w decyzji o pozwoleniu na budowę, która została zrealizowana. Mianowicie budynek hali-stacji kontroli pojazdów powstał na skutek realizacji decyzji Starosty [...] nr [...]z dnia [...] sierpnia 2007 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono M. i A. K. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oraz zmianę sposobu użytkowania dla przedsięwzięcia obejmującego zmianę sposobu użytkowania z warsztatu naprawczego na stację kontroli pojazdów na działce nr [...]przy ul. [...]. Decyzja ta pozostaje aktualnie w obrocie prawnym jako rozstrzygnięcie ostateczne i brak jest możliwości jej wzruszenia z powodu naruszenia prawa (na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) ze względu na usytuowanie obu budynków, które autor ekspertyzy technicznej ocenił jako naruszające przepisy ochrony przeciwpożarowej. Niemożliwość taka wynika wprost z przepisu art. 37b ust. 1 u.p.b., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Przepis ten ma zastosowanie niezależnie od daty wydania pozwolenia na budowę (przed czy po dniu 19 września 2020 r., w którym zaczął obowiązywać ten przepis na skutek nowelizacji u.p.b.), jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Natomiast skoro inwestor posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, to decyzja taka korzysta z domniemania prawidłowości i mocy obowiązującej, wynikającego z art. 16 § 1 k.p.a. Natomiast odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego użytkowania budynku stacji kontroli pojazdów bez decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organ II instancji wyjaśnił, że treść art. 55 u.p.b., podobnie jak art. 54 tej ustawy, wskazuje, że dotyczą one wyłącznie obiektów budowlanych, na budowę których wymagane jest pozwolenie (ewentualnie w określonych przypadkach zgłoszenie budowy). Zatem przepisy te obejmują budowę obiektów budowlanych. W rezultacie roboty budowlane, na które udzielono pozwolenie, a które nie są budową obiektu budowlanego, co do zasady nie podlegają procedurom określonym w art. 54 i art. 55 u.p.b. W takich przypadkach inwestor może przystąpić do użytkowania określonego obiektu, który nie stanowił budowy, bez konieczności dokonywania ewentualnych zawiadomień czy wniosków do organu nadzoru budowlanego. Budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.b. jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Tymczasem w omawianym przypadku inwestor otrzymał pozwolenia na budowę w zakresie robót budowlanych dotyczących zmiany sposobu użytkowania warsztatu naprawczego na stację kontroli pojazdów. W rezultacie roboty budowlane, na które udzielono pozwolenia, a które nie są budową obiektu budowlanego, nie podlegają procedurze określonej w art. 54 i 55 u.p.b. Na powyższą ocenę nie wpływa również – zdaniem organu odwoławczego -wskazywana przez skarżącą uciążliwość polegająca na zasłonieniu okna w jej budynku. Niezależnie bowiem od tego, czy przedmiotowa nadbudowa miałaby istnieć czy nie, to i tak nie zmieniłaby się sytuacja, w której ściana budynku mieszkalnego z oknem znajduje się na granicy obu działek co narusza przepisy techniczno-budowlane w tym również wskazane w ekspertyzie przepisy ochrony przeciwpożarowej. W ocenie WINB w omawianym przypadku brak jest przesłanek do nakazania rozbiórki nadbudowy w oparciu o art. 48 u.p.b. W związku z tym w sprawie należało zastosować przepisy art. 50- 51 u.p.b. Postępowanie naprawcze prowadzone w trybie tych przepisów powinno zakończyć się wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 u.p.b.: pkt 1 - w przypadku stwierdzenia niezgodności wykonywanych robót z przepisami, a w szczególności z powszechnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem, albo pkt 2 (a w dalszej kolejności art. 51 ust. 3 pkt 1 lub pkt 2) - w przypadku konieczności nałożenia obowiązku wykonania przez inwestora określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia naruszających prawo robót do stanu zgodnego z tym prawem. Decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego tylko w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 u.p.b., innymi słowy, gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji wymienionych w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 u.p.b. Natomiast rozstrzygnięcie sprawy będzie miało uzasadnienie w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. również w sytuacji, gdy nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia rozpatrywanego zakresu robót do stanu zgodnego z prawem, a w sprawie wymagane jest orzeczenie merytoryczne z uwagi na żądania kierowane do organu przez uczestników postępowania. Celem postępowania naprawczego jest bowiem w szczególności ustalenie poprawności wykonanych robót. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że wszystkie czynności lub roboty, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, to organ powinien zakończyć prowadzone postępowanie legalizacyjne wydając decyzję o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. i orzec w ten sposób co do istoty sprawy. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, na treść art. 51 ust. 7 u.p.b., zgodnie z którym przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 u.p.b. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1 u.p.b. Jakkolwiek organ I instancji nie wskazał w podstawie prawnej wydanej decyzji dodatkowo art. 51 ust. 7 u.p.b., jednakże nie wpływa to ocenę merytoryczną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji. W związku z tym WINB podzielił stanowisko PINB, że w przedmiotowej sprawie należało wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b.o odstąpieniu od nałożenia na A. K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych przy wykonaniu robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr ewid. [...]w [...]. Z ustaleń organu powiatowego wynika bowiem, że przedmiotowa inwestycja nie budzi zastrzeżeń, jeśli chodzi o jakość wykonanych robót budowlanych oraz stan techniczno-użytkowy budynku objętego nadbudową oraz samej nadbudowy, a także sąsiedniego budynku należącego do skarżącej. Powyższe wynika przede wszystkim z treści wspomnianej ekspertyzy technicznej, w której jednoznacznie stwierdzono, że stan dachu - konstrukcji stalowej z pokryciem płytami warstwowymi jest zadowalający. Ponadto dotychczasowe ustalenia wskazują również wprost na brak naruszeń art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. w kontekście oddziaływania nadbudowy na nieruchomość strony skarżącej. Organ powiatowy wyczerpująco podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności przemawiające za takim stanowiskiem, które WINB uzupełnił. Natomiast odnośnie wątpliwości skarżącej dotyczących stanowiska zawartego w ekspertyzie technicznej o poprawie bezpieczeństwa pożarowego budynku wynikającej z wykonania przedmiotowej nadbudowy WINB stwierdził, że organ nie może kwestionować posiadanych przez autora ekspertyzy uprawnień budowlanych. Przy czym oczywistym jest, że osoba sporządzająca ocenę lub ekspertyzę techniczną ponosi odpowiedzialność zawodową i cywilną za ewentualne skutki wynikające ze swojego opracowania. Przy czym, zdaniem organu odwoławczego, w omawianym przypadku brak jest jakichkolwiek okoliczności mogących nasuwać przypuszczenie nierzetelności bądź niekompletności sporządzonej ekspertyzy technicznej W ocenie organu odwoławczego w przedłożonej w omawianym przypadku ekspertyzy technicznej należy ocenić za miarodajny i wiarygodny, bowiem opracowanie to sporządzone zostało przez osobę posiadającą zgodnie z art. 13 ust. 4 oraz art. 12 ust. 7 u.p.b. stosowne uprawnienia budowlane i będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, która to osoba w świetle art. 12 ust. 6 u.p.b. ustawy jest odpowiedzialna za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy. Nadto wskazać należy, że żadna ze stron postępowania zakończonego decyzją organu I instancji nie miała wpływu na wybór osoby, która opracowała ekspertyzę. W tym zakresie organ powiatowy zwrócił się do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, która wyznaczyła osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe, a także dawała gwarancję niezależności. Jednocześnie WINB podkreślił, że dla skuteczności formułowanego przez stronę zarzutu odnośnie meritum sprawy z zakresu prawa budowlanego niezbędne jest jednak podważenie prawidłowości dokonanych przez organ administracji ustaleń w sposób wykraczający ponad czysto polemiczne zgłoszenie zastrzeżeń opierających się na subiektywnym postrzeganiu spornej materii. Materia ta wchodzi w zakres wiadomości specjalnych, wobec czego ze względu na profesjonalny charakter dokumentu, wymagane jest postawienie ocenie technicznej zarzutów w sposób merytoryczny. W związku z tym organ odwoławczy zauważył, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu w postaci opracowania technicznego sporządzonego przez uprawnioną osobę, który podważałby ustalenia zawarte w ekspertyzie technicznej. Dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy. Zasada z art. 77 § 1 k.p.a. nie zwalniała skarżącej z obowiązku dostarczenia takich materiałów dowodowych, które potwierdzałyby okoliczności dla niej korzystne biorąc pod uwagę kierowane żądania do organów prowadzących postępowanie. Inicjatywa dowodowa nie jest bowiem przypisana tylko organom orzekającym, ale należy też do stron postępowania. Mimo, że to na organach administracji spoczywa obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy, to strona ma inicjatywę dowodową – może wskazać "kontrdowód", z którego zamierza wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne. Współpraca strony z organem nie może polegać wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń organu bez przedstawienia konkretnych przeciwdowodów. Organ nie jest też zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób nieograniczony, a jedynie do momentu, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Odnośnie do zarzutu odwołania dotyczącego kwalifikacji okna w budynku mieszkalnym skarżącej, jaką zawarł PINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy zauważył, że kwestie w tym zakresie winny być przedmiotem odrębnego postępowania organu I instancji. Na niniejszą decyzję nie wpływa bowiem fakt istnienia tego otworu okiennego w sytuacji, gdy jak już wcześniej wyjaśniono budynek hali - stacji obsługi pojazdów powstał w oparciu o pozwolenie na budowę, wobec którego brak jest możliwości wzruszenia w trybach nadzwyczajnych. Rzeczą organu pierwszej instancji będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie czy otwór ten powstał w warunkach samowoli budowlanej, czy też legalnie. Organ powiatowy winien mieć na względzie, że bez dokładnego zbadania sprawy nie można wykluczyć, że ściana z oknami budynku wybudowanego nadziałce budowlanej zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy, na skutek późniejszych zdarzeń prawnych (np. na skutek zmiany granic nieruchomości, czy też na skutek podziału nieruchomości, lub postępowania rozgraniczającego), znajdzie się obecnie w granicy z inną działką budowlaną. Stan taki nie daje podstaw do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przepisów, a tylko wówczas istnieje podstawa do uruchomienia środków zmierzających do przywrócenia porządku wynikającego z wykonania robót budowlanych. Dalej organ zauważył, że przepisy r.w.t. mają zastosowanie do nowopowstających budynków (§ 2 ust. 1 r.w.t.) lub budowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, modernizacji oraz zmiany sposobu użytkowania budynków. Do budynków, które istnieją i nie są poddawane procesom budowlanym regulacje r.w.t. mogą mieć zastosowanie w ograniczonym zakresie - do przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, po wtóre, muszą zaistnieć przesłanki zastosowania w tym zakresie przepisów rozporządzenia, tj. budynek musi być użytkowany w okresie obowiązywania rozporządzenia oraz należy stwierdzić, na podstawie przepisów odrębnych, że budynek zagraża życiu ludzi. Dotychczasowe ustalenia wskazują, że skoro skarżąca w roku 2007 roku zakupiła swój budynek (zmieniając jego przeznaczenie z biurowo-socjalnego na budynek mieszkalny), to już w tym okresie mogła liczyć się z możliwością wystąpienia ewentualnych uciążliwości wynikających z przeznaczenia budynku sąsiedniego. Z treści sentencji cytowanej wcześniej decyzji Starosty [...] nr [...]wynika, że aktualna funkcja budynku hali – stacji kontroli pojazdów poprzedzona była funkcją warsztatu naprawczego. Przy czym przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją PINB nie było zbadanie zgodności z prawem zezwoleń budowlanych na funkcjonowanie budynku skarżącej jako mieszkalnego. W tym zakresie oraz w zakresie prowadzonego postępowania dotyczącego nadbudowy organ powiatowy musiał przyjąć, że funkcje obu budynków są legalne z punktu widzenia prawa budowlanego, pomimo wad skutkujących niezgodnością wzajemnego usytuowania budynków z przepisami ochrony przeciwpożarowej. Ponadto marginalnie, podobnie jak w uzasadnieniu poprzedniej decyzji odwoławczej z dnia [...] marca 2023 r. WINB zauważył, że z dokumentów sprawy wynika, że otwór okienny umieszczony w ścianie szczytowej budynku należącego do skarżącej, do której przylega przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów, znajduje się w pomieszczeniu korytarza w tym budynku. Otwór okienny posiada wymiary 104 x 104 cm oraz umiejscowiony jest w ścianie tuż nad poszyciem dachowym stacji kontroli pojazdów. Korytarz nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, lecz pełni funkcję komunikacyjną w budynku mieszkalnym. Z przepisów r.w.t. nie sposób natomiast wyprowadzić wymogu oświetlenia naturalnym światłem dziennym pomieszczeń nie przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do których zaliczyć można pomieszczenia pełniące funkcję korytarzy. Ponadto ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że poszycie dachowe stacji kontroli pojazdów znajduje się poniżej tafli szyby wskazanego otworu okiennego w budynku I. L.. Reasumując, mając na względzie opisane wcześniej ustalenia faktyczno-prawne, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa w stopniu niewymagającym jej uchylenia. Jednocześnie wyjaśnił stronie skarżącej, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa. Natomiast rozstrzyganie ewentualnych sporów związanych z wykonaniem robót budowlanych, w tym również sporów dotyczących odszkodowań za ewentualne straty, jakie wynikły na skutek wykonania tych robót, możliwe jest na drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. I. L. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła: 1) naruszenie art. 48 ust. 1 u.p.b. przez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu nakazania A. K. rozbiórki części budynku stanowiącej nadbudowę, pomimo ustalenia przez organ administracji, że nadbudowa (podwyższenie budynku) została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy jednoczesnym jednoznacznym ustaleniu w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego wskazanego na prośbę PINB przez Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa, że rozbiórka nadbudowy nie spowoduje utraty nośności budynku A. K. a więc, że należy zastosować nakaz rozbiórki nadbudowanej części budynku, zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b.; 2) naruszenie art. 28 u.p.b. przez jego niezastosowanie polegające na pominięciu faktu, że nadbudowa budynku A. K. została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co przyznaje sam organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a tym samym stanowi samowolę budowlaną, co z kolei wymusza zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego stosownych procedur przewidzianych przepisami u.p.b. na wypadek stwierdzenia samowoli budowlanej, w tym art. 48 ust. 1 u.p.b. (w brzmieniu z okresu popełnienia samowoli budowlanej); 3) naruszenie przepisów art. 48) i następne u.p.b. (w brzmieniu z okresu popełnienia samowoli budowlanej przez ich niezastosowanie, polegające na zaniechaniu zastosowania przez organy nadzoru budowlanego stosownych procedur przewidzianych przepisami u.p.b. na wypadek stwierdzenia samowoli budowlanej; 4) naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 84 k.p.a. przez pominięcie jednoznacznego ustalenia wynikającego z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego wskazanego na prośbę PINB przez Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa, że rozbiórka nadbudowy nie spowoduje utraty nośności budynku A. K., a więc że rozbiórka jest dopuszczalna, a tym samym, że należy zastosować nakaz rozbiórki nadbudowanej części budynku, zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b. (w brzmieniu z okresu popełnienia samowoli budowlanej); 5) naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie przez organy administracji, że kwestie ewentualnych skutków samowoli budowlanej, polegającej na podwyższeniu budynku przez A. K. bez wymaganego pozwolenia na budowę, w zakresie wpływu przedmiotowej samowoli budowlanej na rzekomą poprawę izolacyjności cieplnej (docieplenie stropodachu), hydroizolacji, ochrony eksploatacyjnej i bezpieczeństwa przeciwpożarowego (który skarżąca kwestionuje), powinny być przedmiotem oceny organów w toku niniejszego postępowania, podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia usunięcia skutków samowoli budowlanej, a nie kwestie dotyczące stanu technicznego budynków, w tym kwestie dotyczące ewentualnej konieczności wykonania robót mających doprowadzić do poprawy bezpieczeństwa pożarowego budynków. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji WINB oraz decyzji PINB z [...] października 2025r. w całości, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, wydanie nakazu rozbiórki nadbudowanego samowolnie dachu z określeniem terminu wykonania prac rozbiórkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, przeprowadzonej pod względem legalności, była w niniejszej sprawie decyzja WINB z [...] stycznia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] października 2035 r. odstępującą od nałożenia na A. K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych przy wykonaniu robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr ewid. [...]w [...]. Powyższe decyzje zapadły w warunkach związania - stosownie do art. 153 p.p.s.a. zw. z art. 193 p.p.s.a. - wcześniej wydanymi w sprawie wyrokami WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 272/22 oraz z 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 275/23, a także wyrokiem NSA z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2203/23, których istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania zostały szczegółowo opisane odpowiednio na stronach 4-5, 15-18, 18-21 niniejszego uzasadnienia, W myśl tego pierwszego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a tym samym organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowowydanego aktu administracyjnego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, A. Skoczylas, P. Szustakiewicz (red.), P.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck 2016, t. 6 do art. 153 i powołane tamże orzecznictwo). Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy (por. wyrok NSA z 9 października 2014 r., II FSK 2523/12). Natomiast art. 170 p.p.s.a. wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, która sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Pp.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA z: 27 stycznia 2022 r., I FSK 141/20; 3 grudnia 2021 r., III FSK 4400/21; 12 maja 2021 r., III FSK 3060/21; 19 stycznia 2021 r., II FSK 2588/18; 1 października 2017 r., II FSK 2428/15; 23 czerwca 2017 r., I FSK 1474/15). Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 p.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się zatem do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż organy nie w pełni zastosowały się do ocen i wskazań zawartych w powołanych powyżej wyrokach. Bezsporne było w sprawie, że wykonane przez inwestora roboty budowlane, polegające na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów na działce budowlanej nr ewid. [...]w [...], stanowią samowolę budowlaną, a mianowicie wykonane zostały bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 w zw. z art. 29 u.p.b. Pierwszoplanowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie czy usunięcie nabudowanej warstwy dachu jest możliwe bez istotnej ingerencji w obiekt istniejący legalnie. Kwestia ta bowiem ma znaczenie dla prawidłowego wyboru trybu postępowania, a mianowicie, czy postępowania powinno się toczyć w trybie art. 48 u.p.b. czy też w trybie art. 51 u.p.b. Przy czym z uwagi na datę wszczęcia postępowania miały zastosowanie przepisy u.p.b. w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie u.p.b. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). W celu przesądzenia tej okoliczności stosownie do zaleceń zawartych zarówno wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 275/25, jak powołanym wyroku NSA, PINB zlecił przeprowadzenie ekspertyzy technicznej, z której wynika, że usunięcie dachu spowoduje pogorszenie parametrów użytkowych obiektu – hali stacji kontroli pojazdów, w szczególności utratę szczelności dachu (pojawi się ryzyko przecieków, przedostawania się wód opadowych i zawilgocenia konstrukcji stalowej, co przyśpieszy jej korozję), obniżenie izolacyjności cieplnej (dach stanie się mostkiem energetycznym, co zwiększy starty ciepła i koszty eksploatacji), pogorszenie mikroklimatu wewnętrznego (możliwe pojawienie się kondensacji prawy wodnej na elementach konstrukcji), zwiększenie zagrożenia przeciwpożarowego przez likwidację warstwy separacyjnej między budynkami, pełniącej funkcję wtórnej przegrody ograniczającej przenikanie ognia w rejonie styku), a także zawilgocenia i degradację sąsiedniego budynku mieszkalnego. Kierując się powyższymi wnioskami płynącymi z ekspertyzy, organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały, że nie jest możliwe usunięcie nadbudowanej warstwy bez istotnej ingerencji w obiekt hali. Zważyć należy, iż w rozumieniu powyższych wyroków o istotnej ingerencji w leganie zbudowany budynek hali przez usunięcie nadbudowanej warstwy dachu można mówić jedynie wtedy, gdy prowadziłoby to uszkodzenia tego budynku. W związku z tym przywołane przez autora ekspertyzy okoliczności związane z obniżeniem izolacyjności cieplnej, pogorszeniem mikroklimatu i ochrony przeciwpożarowej, stanowią więc kwestie obojętne z punktu widzenia dopuszczalności rozbiórki, jako związane jedynie z poprawą funkcjonalności dotychczasowego obiektu oraz budynku sąsiedniego. W ocenie Sądu jedynie utratę szczelności wzniesionego legalnie dachu w następstwie rozbiórki nadbudowanej warstwy można byłoby rozważać w kontekście "istotnej ingerencji". Przy czym ekspertyza posługuje się sformułowaniem "pojawi się ryzyko przecieków", a nie stanowczym stwierdzeniem, że "do tego dojedzie". Zresztą w tym zakresie ekspertyza jest lakoniczna i odnosi się do tej okoliczności w sposób hasłowy, bez jakiejkolwiek argumentacji i analizy technicznej. Zwrócić w tym miejscu należy, iż zarówno autor ekspertyzy, jak i organy nie odniosły się do konstatacji zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, a mianowicie, że ewentualne usunięcie drugiej warstwy dachu będzie stanowiło czynności faktyczne o charakterze demontażu legarów, płyt warstwowych z okładziną i wypełnieniem; nie sposób więc uznać, że doprowadzi to do ingerencji w konstrukcję dachu poprzednio istniejącego. Biorąc zaś pod uwagę oczywistą konieczność podejmowania wobec powierzchni dachowej pokrytej papą czynności o charakterze konserwacyjnym, nie można przyjąć, by wynikające z demontażu drugiej warstwy ewentualne uszkodzenia pokrycia papowego mogły być określone jako istotna ingerencja w legalnie istniejący obiekt budowlany. W świetle tej oceny zarówno rzeczoznawca, a w konsekwencji również organy nie wyjaśniały, czy wspomniana utrata szczelności dachu jest związana jedynie z uszkodzeniem pokrycia papowego, które w świetle stanowiska NSA nie stanowi istotnej ingerencji w budynek, w związku z możliwością ich usunięcia w ramach zwykłych prac konserwacyjnych, czy też z uszkodzeniem jakiś elementów konstrukcyjnych. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że rzeczoznawca przesądził, iż rozbiórka nadbudowy nie doprowadzi do utraty nośności konstrukcji hali, gdyż układ kratownic i słupów jest niezależny od dodatkowych warstw. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że organ prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej powinien przede wszystkim dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 7 k.p.a w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Analiza rozstrzygnięcia i stanowiska organów obydwu instancji prowadzi do wniosku, że przyjęły one w sposób bezkrytyczny wnioski zawarte w ekspertyzie technicznej. Każdy jednak z dowodów podlega ocenie organu i weryfikacji. Rzeczą oczywistą jest, że organ może uznać prymat poszczególnego dowodu w danej sprawie, uznając go za kluczowy. Z pewnością taki walor mogą mieć wszelkiego rodzaju opinie czy też ekspertyzy specjalistów (biegłych) posiadających specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie. Jednakże i w takim przypadku taki dowód podlega analizie. Ocena zatem wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ administracji ostatecznie rozstrzyga sprawę. Wykorzystanie opinii biegłego winno mieć miejsce zgodnie z regułami postępowania dowodowego regulowanymi przepisami k.p.a. i nie może polegać na bezkrytycznym uwzględnieniu sugestii biegłego. Również doktryna wskazuje, że organ administracji publicznej nie jest związany opinią biegłego. Ocenia on swobodnie opinię biegłego na podstawie zasad wiedzy, nie jest więc skrępowany tą opinią. Należy pamiętać, że to organ, a nie biegły, decyduje o załatwieniu sprawy. Opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej, ale musi on rozstrzygnąć tę kwestie sam, we własnym imieniu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a., Warszawa 2006, s. 423 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 7 kwietnia 2011 r., II SA/Bk 82/11). W orzecznictwie wskazuje się także, że organ nie może ograniczać się jedynie do powołania na konkluzję zawartą w opinii specjalisty, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach oparł on swoje konkluzje i skontrolować prawidłowość jego rozumowania, w tym skonfrontować zawarte w opinii wnioski z podniesionymi przez stronę zarzutami (por. wyrok WSA w Olsztynie z 21 stycznia 2014 r., II SA/Ol 1124/13). Ekspertyza jako dowód podlega ocenie organu według kryteriów rzetelności, kompletności i przydatności dla stwierdzenia pewnych faktów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24 października 20219 r., II SA/Sz 672/19, wyrok WSA w Białymstoku z 11 stycznia 2024 r., II SA/Bk 702/23). Niewątpliwie organy zaniechały takiej wnikliwej oceny w kontrolowanej sprawie, zwłaszcza w kontekście stanowiska zajętego przez NSA. Ponadto należy zauważyć, iż organ uznając, że nie ma możliwości zastosowania art. 48 ust. 1 u.p.b., z uwagi na ingerencję ewentualnej rozbiórki w legalny obiekt budowlany w sposób niedostateczny – wbrew zaleceniom Sądów – rozważyły w ramach doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem kwestię rozstrzygnięcia problemu przestrzeni powstałej między oknem budynku skarżącej a samowolną nadbudową dachu budynku stacji kontroli pojazdów, a także wpływu nadbudowy na stan techniczny budynku skarżącej, w szczególności na powstanie uszkodzeń na stropie piwnicy. PINB stwierdził bowiem jedynie, że zarzuty I. L. - osoby niekompetentnej w dziedzinie budownictwa, nieposiadającej wykształcenia budowlanego – wielokrotnie podważającej ustalenia inspektorów nadzoru budowlanego m. in. w kwestii dotyczącej określenia konstrukcji budynku stacji kontroli pojazdów w stosunku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przesłanianiu światła otworu okiennego przez nadbudowany dach stacji kontroli pojazdów, czy też tworzenie się worków śnieżnych zostały już wielokrotnie wyjaśniane i obalane w poprzednich decyzjach zarówno przez organ powiatowy jak i wojewódzki, zapominając, iż decyzje te były uchylane przez WSA w Gorzowie Wlkp. ze względu na brak dostatecznych ustaleń w tym zakresie. Ponadto PINB skoncentrował się na wykazywaniu nielegalności okna znajdującego się w szczycie budynku mieszkalnego skarżącej, w związku z tym, że narusza to istniejący od 1928 r. zakaz umiejscawiania okna w granicy działki, pomijając, że nie można wykluczyć, że ściana z oknami budynku wybudowanego na działce budowlanej zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy, na skutek późniejszych zdarzeń prawnych (np. na skutek zmiany granic nieruchomości, czy też na skutek podziału nieruchomości lub postępowania rozgraniczającego), znajdzie się obecnie w granicy z inną działką budowlaną, co wyklucza nielegalność takiego okna, a na co słusznie zwrócił uwagę WINB. Natomiast organ odwoławczy poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że dotychczasowe ustalenia wskazują również wprost na brak naruszeń art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. w kontekście oddziaływania nadbudowy na nieruchomość strony skarżącej, a do kwestii powstałej przestrzeni między dachem a oknem skarżącej w ogóle się nie odniósł, mimo, że po wydaniu decyzji z [...] marca 2023 r. doszło do wykonania prac przez inwestora, które wypełniły przestrzeń między oknem a dachem, jednakże w żaden sposób w ocenie skarżącej nie rozwiązały problemu gromadzenia się w oknie zanieczyszczeń czy śniegu. Zważyć w tym miejscu należy, że sporządzona w niniejszej sprawie ekspertyza wskazuje jednoznacznie, iż konstrukcja budynku stacji kontroli, pomimo, że przylega on do ściany budynku mieszkalnego skarżącej, jest samodzielna, a jego stabilność nie zależy od konstrukcji budynku mieszkalnego. Z powyższych ustaleń organy obu instancji nie wyprowadziły żadnych wniosków w kontekście zarzutów skarżącej, co do nadmiernego obciążenia stropu i możliwości wpływu na jej budynek oraz powstałych uszkodzeń w piwnicy. Powyższe stanowi, iż również w odniesieniu do tych kwestii organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, iż Sąd nie jest władny zastąpić organów administracji w dokonaniu ustaleń, analiz i ocen, gdyż ustrojową rolą sądu administracyjnego nie jest rozpoznawanie i rozstrzyganie ("załatwianie" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.) spraw administracyjnych, lecz – jak wynika z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) - kontrola działalności administracji publicznej, i to zasadniczo tylko pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji, a w szczególności prowadzenie brakujących ustaleń, analiz tudzież przedstawianie "w zastępstwie" tych organów motywów, jakimi kierowały się one przy rozstrzyganiu danej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 maja 2016 r., IV SA/Po 973/15). Kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie badanie legalności działań bądź zaniechań organu (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 1419/17). Zwłaszcza nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, którymi kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie. Motywy te muszą wynikać wprost z decyzji i jego uzasadnienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 401/17). Przedwczesne było natomiast wypowiadanie się przez Sąd co do zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż możliwe jest to jedynie w sytuacji prawidłowo zrekonstruowanego stanu faktycznego, co nie mało miejsca w kontrolowanej sprawie. Reasumując, Sąd uznał, że ponownie organy – wbrew wskazaniom zawartym w powołanych powyżej wyrokach sądów – w sposób niedostateczny wyjaśniły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, dotyczące możliwości rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów tak, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, co ma znaczenie dla wyboru rodzaju postępowania w świetle przepisów u.p.b. oraz kwestii oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów po dokonanej nadbudowie dachu na budynek skarżącej przez nadmierne obciążenie stropu oraz zgodności z przepisami powstałej przestrzeni pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów. Powyższe skutkować musiało uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z powodu mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. Jako że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 500 zł, wynikającej z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535 ze zm.); - kosztów dojazdu do sądu na rozprawę w wysokości 300 zł. Rozstrzygając ponownie sprawę, organ uwzględni ocenę prawną oraz wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a także poprzednio wydanych wyrokach, w szczególności uzupełni postępowanie dowodowe przez sporządzenie uzupełniającej ekspertyzy, którą w sposób jednoznaczny odniesie się do możliwością rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów w kontekście uszkodzeń wpływających na szczelność dachu powstałego legalnie, mając na względzie stanowisko NSA wyrażone w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 2203/23. Ponadto jednoznacznie odniesie się do zarzutów skarżącej – jeśli nie znajdzie podstaw do zastosowania art. 48 u.p.b. - związanych z możliwością oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów po dokonanej nadbudowie dachu na budynek skarżącej przez nadmierne obciążenie stropu oraz zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi przestrzeni powstałej pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów, uwzględniając przy tym zmiany stanu faktycznego, jakie nastąpiły w tym zakresie, dając temu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.