II SA/Go 119/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty ważności potwierdzenia przyjęcia powiadomienia o zamiarze rozpoczęcia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy oraz umorzenia postępowania w zakresie skreślenia z listy tych podmiotów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. D.M. reprezentowany przez adw. M.S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty ważności potwierdzenia przyjęcia powiadomienia o zamiarze rozpoczęcia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy oraz umorzenia postępowania w zakresie skreślenia z listy tych podmiotów. W złożonej skardze pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wskazał, że wykonanie decyzji wyrządzi skarżącemu szkodę w postaci uiszczenia zobowiązania podatkowego w wysokości ponad 4 mln złotych, co zostało określone w poprzednich decyzjach. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r. pełnomocnik podał, że za wstrzymaniem wykonanie zaskarżonej decyzji przemawia przede wszystkim fakt wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu i w konsekwencji spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przeciwko skarżącemu toczy się bowiem postępowanie egzekucyjne z nieruchomości. Nadto skarżący od listopada 2017 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, w konsekwencji działalność ogólnobudowlana przynosi zmniejszone przychody. Pełnomocnik podał, że żona skarżącego jest osobą bezrobotną a jej dochód składa się z alimentów i świadczenia 500 plus. D.M. posiada zobowiązania z tytułu umowy pożyczki (rata miesięczna - 1.114,11 zł) oraz kredytu mieszkaniowego (miesięczna rata kredytu – 800 zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze. zm. – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. NSA w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2017 r., (II GZ 891/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA) wskazał, że "wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" W-wa 2002, str. 146; Z. Kmieciak "Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. SA/Rz 1382/96, opubl. 1998/3/65, t. 1; post. NSA z dnia 20 października 2009 r. sygn. II OZ 892/09, lex nr 573634) W rzeczywistości problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienia i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, W-wa 2012, Wyd. 5, str. 490; post. NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12, Lex nr 1166138)". Dla ustalenia czy dany akt lub czynność charakteryzuje się cechą wykonalności, niezbędne jest ustalenie czy obliguje on skarżącego, organy administracji publicznej, względnie osoby trzecie do podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodności pomiędzy stanem rzeczywistym a stanem faktycznym z nich wynikających (zob. P. Daniel "Wstrzymanie wykonania. Aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013 s. 216). Sąd podziela pogląd, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcie "wykonanie decyzji" należy rozumieć szeroko, jako oznaczające wywoływanie skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia. Wstrzymanie wykonania decyzji w takim przypadku oznacza zawieszenie jej skutku prawnego (zob. postanowienie NSA z dnia 28 października 2011 r., II GZ 480/11, CBOSA, J.P. Tarno w: System Prawa Administracyjnego, R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, tom 10 wyd. 2 s. 324, "Sądowa kontrola administracji publicznej", CH. Beck Instytut Nauk Prawnych 2016). W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja polega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić trzeba, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem spoczywa każdorazowo na stronie skarżącej. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Strona skarżąca, aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania wykonania, popartych faktami oraz ewentualnie stosownymi dowodami. W orzecznictwie wskazano, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy natomiast wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2015 r., II OZ 1256/05, CBOSA). W powyższym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienia NSA: z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 546/11 Lex nr 786059, z dnia 28 marca 2011 r., I FSK 402/11 Lex nr 783591, z dnia 15 lutego 2011 r., I FSK 63/11 Lex nr 783605). Przenosząc powyższe uwagi na kanwę niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że analiza przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje, iż rozstrzygnięcie to samo w sobie, bezpośrednio nie nakłada na stronę jakiegokolwiek zobowiązania pieniężnego ani innej należności pieniężnej, która mogłaby być egzekwowana w drodze egzekucji administracyjnej. Z tego względu argumentacja podniesiona we wniosku w istocie nie odnosi się do bezpośrednich skutków prawnych zaskarżonej decyzji. Zważyć trzeba, że w skardze pełnomocnik podał, iż skarżący został zobowiązany do uiszczenia zobowiązania podatkowego w wysokości 4.000.000 zł na podstawie innych decyzji. Skarżący nie wskazuje w jaki sposób wykonanie zaskarżonego aktu wpłynęłoby na jego sytuację osobistą i rodzinną Należy zatem stwierdzić, że skarżący nie podał okoliczności i dowodów w celu potwierdzenia, że podjęte na podstawie decyzji działania mogą prowadzić do powstania nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. Nie jest rolą Sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie NSA z 15 lutego 2011 r., II OZ 73/11, postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2018 r., I OZ 101/18, CBOSA). Brak takiej motywacji wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej bez wątpienia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdził, że skarżący, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazał, aby w stosunku do niego zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a., i stąd też orzeczono jak w sentencji postanowienia.