II SA/Gl 916/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2023 r. sprawy ze skargi T sp. z o. o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/261/2023/6265/AK w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 9 lutego 2023 r. nr [...] , 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi T sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "Skarżąca Spółka") stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/261/2023/6265/AK, wydana w oparciu o art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), mocą której organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji – Wójta Gminy C. z dnia 9 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na rzecz innego podmiotu oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek Skarżącej Spółki złożony dnia 28 grudnia 2022 r. o przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 30 października 2013 r. znak [...] na rzecz Spółki. Wniosek zawierał oświadczenie o przyjęciu wszystkich warunków wynikających z ww. decyzji środowiskowej oraz zgodę M Sp. z o.o. z siedzibą w O. na przeniesienie decyzji wydanej na Skarżącą. Decyzja środowiskowa stała się ostateczna w dniu 14 listopada 2013 r. Wójt Gminy C., na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 72 i art. 72a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 z późn. zm.) decyzją z dnia 9 lutego 2023 r. nr [...] odmówił przeniesienia opisanej wyżej decyzji środowiskowej na rzecz Skarżącej. W motywach rozstrzygnięcia powołał brzmienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz stwierdził, że upłynął 6 letni termin składania wniosków inwestycyjnych z wykorzystaniem przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zatem przeniesienie praw nie jest uzasadnione. Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji podnosząc nieprawidłowe przyjęcie, że przeniesienie decyzji środowiskowej na rzecz innego podmiotu powinno zostać "uzasadnione", mimo iż prawidłowa wykładnia przepisu art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, powinna doprowadzić do wniosku, że warunkami przeniesienia decyzji jest: zgoda strony, na rzecz której decyzja została wydana oraz przyjęcie wszystkich warunków określonych w decyzji przez podmiot na rzecz którego decyzja ma zostać przeniesiona, czego konsekwencją było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji odmawiającej przeniesienia, pomimo spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a także naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie prawne wydanego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Katowicach decyzją z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/261/2023/6265/AK, uchyliło zaskarżoną decyzję oraz umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował czynności przeprowadzone dotychczas w sprawie, przywołał normatywną podstawę rozstrzygnięcia, a następnie zwrócił uwagę, że w art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, określono terminy, w których na podstawie decyzji środowiskowej można ubiegać się o wydanie jednej z decyzji inwestycyjnych wymienionych w art. 72 ust. 1 tej ustawy, tj. 6 lat od dnia w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna - termin ten może ulec przedłużeniu do 10 lat, jeżeli nie zmieniły się warunki jego realizacji, przy czym wniosek o aktualizacje warunków może zostać złożony nie wcześniej niż po upływie 5 lat od ostateczności decyzji. Zdaniem organu odwoławczego upływ wskazanych terminów powoduje, że nie można posługiwać się taką decyzją środowiskową, nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym, co oznacza, że nie można przenieść jej na inny podmiot w trybie art. 72a ustawy. Stwierdzając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe Kolegium umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniosła naruszenie: 1. art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest możliwe tylko w przypadku, gdy decyzja została wykorzystana do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji, mimo iż prawidłowa wykładnia art. 72a ust. 1 powinna doprowadzić do wniosku, że jedynymi warunkami przeniesienia decyzji jest zgoda strony, na rzecz której decyzja została wydana oraz przyjęcie wszystkich warunków określonych w decyzji przez podmiot, na rzecz którego decyzja ma zostać przeniesiona, 2. art. 72 ust. 3 i 4 w zw. z art. 72 ust. 1 i 2 i art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez przyjęcie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją terminową i upływ terminów wskazanych w ust. 3 i 4 ww. przepisu powoduje bezskuteczność decyzji środowiskowej, a w konsekwencji fakt, że nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym, podczas gdy prawidłowa wykłada powinna poprowadzić do wniosku, że decyzja środowiskowa jest wydawana bezterminowo i czymś innym jest sama możliwość posłużenia się tą decyzją (wykorzystanie jej na potrzeby innych decyzji z art. 72 ust. 1), co pozostaje poza oceną przesłanek przeniesienia z art. 72a tej ustawy, 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu konkretnych dowodów, na podstawie których organ ustalił konkretne okoliczności faktyczne tam wskazane, w szczególności brak wskazania na podstawie jakich dowodów organ ustalił, że: "z akt sprawy wynika także, że decyzja środowiskowa stała się ostateczna w dniu 14 listopada 2013 r., zaś planowane przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna", 4. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego oraz bezpodstawnego przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie określone w decyzji środowiskowej nie zostało zrealizowane w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, 5. art. 7, art. 9, art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich twierdzeń zawartych w odwołaniu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumentację dla podniesionych zarzutów skargi. Zwróciła uwagę, iż z wiedzy posiadanej przez Skarżącą Spółkę, wbrew odmiennym ustaleniom organów, M sp. z o.o. zrealizowała przedsięwzięcie ustalone w decyzji środowiskowej uzyskując decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 12 grudnia 2013 r. zezwalającą na zbieranie odpadów, której kserokopię wraz z wnioskiem M Sp z o.o. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów z dnia 18 listopada 2013 r. przedłożono do skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się opisana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2023 r. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z brzmieniem art. 72a tej ustawy organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji (ust. 1). Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji (ust. 2). Wskazane w zaskarżonej decyzji regulacje prawne stanowiące, w ocenie organów orzekających w sprawie, o przeszkodzie do przeniesienia decyzji środowiskowej na inny podmiot, dotyczą terminów określonych w art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a tej ustawy. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b (art. 72 ust. 3 ustawy). Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji, stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek uwzględniający informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Wniosek, o którym mowa w zdaniu drugim, składa się do organu nie wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna (art. 72 ust. 4 ustawy). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem o przeniesienie na jej rzecz, w trybie art. 72a ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzji Wójta Gminy C. z 30 października 2013 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Uruchomieniu w istniejącej hali oraz na terenie przylegającym do niej punktu zbierania, magazynowania lub przeładunku odpadów innych niż niebezpieczne zlokalizowanego w C. przy ul. [...], na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...]". Do wniosku została przedłożona zgoda spółki M Sp. z siedzibą w O. na przeniesienie tej decyzji. Skarżąca Spółka złożyła oświadczeniu o przyjęciu warunków decyzji środowiskowej. Z akt sprawy wynika również, że decyzja środowiskowa stała się ostateczna w dniu 14 listopada 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości, że zastosowana przez organ wykładnia art. 72a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie była prawidłowa. Ustawodawca nie uzależnił bowiem przeniesienia decyzji środowiskowej od dodatkowego warunku sformułowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W postępowaniu dotyczącym przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na rzecz innego podmiotu, nie jest przedmiotem badania organów administracji publicznej, a zatem i kontroli sądowoadministracyjnej, czy załączenie decyzji środowiskowej do wniosku o wydanie decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach bądź zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, będzie mogła stanowić podstawę do wydania aktów opisanych w tych przepisach. Jak trafnie zauważyła Skarżąca możliwość późniejszego wykorzystania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozostaje poza zakresem badania organów rozpoznających sprawę o jej przeniesienie na inny podmiot. Przeprowadzona analiza sądowoadministracyjna doprowadziła zatem do wniosku, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 72a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W tym zakresie zasadne pozostawały zarzuty skargi. Wobec powyższego brak było podstaw do umorzenia postępowania. Stąd też stwierdzić należało naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. Odnotowania jedynie wymaga, iż akta administracyjne sprawy nie potwierdzają wprawdzie czy planowane przedsięwzięcie zostało zrealizowane oraz czy termin realizacji przedsięwzięcia został przedłużony. Jednakże przedłożone do skargi kserokopie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 12 grudnia 2013 r. udzielającej M sp. z o.o. z siedzibą w C. zezwolenia na zbieranie odpadów oraz wniosku M sp. z o.o. z dnia 18 listopada 2013 r., przekonują, iż okoliczność, na którą powoływały się organy orzekające w sprawie nie została wyczerpująco wyjaśniona. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ obowiązany będzie do ponownej oceny wniosku Skarżącej Spółki, przy uwzględnienia wykładni przepisu art. 72a omawianej ustawy wynikającej wprost z niniejszego uzasadnienia oraz wydania stosownego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 200,00 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.