II SA/Gl 913/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu N.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr SKO.UL/41.7/107/2023/7895/AMak w przedmiocie warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a: 1. odrzucić sprzeciw 2. zwrócić wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr SKO.UL/41.7/107/2023/7895/AMak, uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 27 lutego 2023 r. ustalającą warunki zabudowy terenu i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Pismem z dnia 19 maja 2023 r. N.M. (dalej: "wnosząca sprzeciw") wniosła sprzeciw na powyższą decyzję. Nie wskazała w nim by działała w imieniu innej osoby lub podmiotu. W odpowiedzi na sprzeciw z dnia 5 czerwca 2023 r. organ wskazał, że wnosząca sprzeciw nie brała osobiście udziału w postępowaniu, a jedynie reprezentowała stronę tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Na mocy art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższe oznacza, że skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. "Interes prawny" zachodzi wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. To, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 424–425). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. np. postanowienie NSA z 8 stycznia 2017r., II OSK 3831/19; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej: "CBOS"). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawa materialnego, interesem prawnym a zaskarżoną decyzją. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Gdańsk 2019, art. 50, LEX). Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak legitymacji skargowej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1532/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 378/21; CBOS). Zatem postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionego przez legitymowany do tego podmiot. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, że stronami postępowania w sprawie o ustalenia warunków zabudowy będą zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Stronami tego postępowania mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, jeśli decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wkracza w sferę ich praw i obowiązków (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 268/10, CBOS). O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2105/10, CBOS). Powyższe uwagi pozostają aktualne także w odniesieniu do sprzeciwu z uwagi na treść art. 64b § 1 p.p.s.a. Stąd też stroną takiego postępowania nie jest pełnomocnik którejkolwiek ze stron oznaczonych w sposób opisany powyżej. W ocenie Sądu, wnosząca sprzeciw nie jest podmiotem legitymowanym do złożenia sprzeciwu do tut. Sądu na powyższą decyzję, ponieważ nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem skarżonej decyzji, tj. nie posiadała w tym postępowaniu bezpośredniego, opartego na konkretnej normie prawnej, indywidualnego, własnego interesu prawnego. Z uwagi na powyższe należało uznać, że sprzeciw pochodzi od podmiotu nieuprawnionego, nie posiadającego legitymacji do jej wniesienia, a w rezultacie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.