II SA/Gl 838/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2001 zł netto. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom mieszkalny (100 letni) o pow. 150 m2 i wartości około 60.000 zł oraz niewykończony budynek mieszkalny ( niesprecyzowanej powierzchni) stanowiący przedmiot współwłasności z byłą żoną, która przebywa za granicą i z którą nie ma kontaktu. Wnioskodawca wskazał również, że posiada oszczędności odkładane dla trójki wnucząt. Do druku formularza dołączony został "odcinek" emerytury z lipca br. oraz raport o kontach depozytowych, z którego wynika, że w sumie wnioskodawca zgromadził na nich 21.766, 26 zł (stan na dzień 3 września 2017 r.). Ponieważ informacje skarżącego wzbudziły wątpliwości, referendarz sądowy wezwał go do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie się, udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów oraz złożenie wyjaśnień dotyczących osób zamieszkujących z nim we wspomnianym budynku. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał kopie zeznania podatkowego za 2016 r., kopie rachunków za media oraz zakup opału oraz wyjaśnił, że w części należącego doń budynku córka prowadzi działalność gospodarczą, a sam skarżący nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów, natomiast na piętrze budynku osobne gospodarstwo domowe prowadzi rodzina jego syna. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana jest wpis od skargi, który ze względu na przedmiot sprawy wynosi 500 zł – § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Instytucja prawa pomocy została pomyślana jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analizując informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem nie sposób stwierdzić, że jego położenie jest na tyle ciężkie, aby uzasadnionym było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że źródłem dochodu wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w wysokości 2001 zł netto miesięcznie. Zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, przeznaczanych na utrzymanie się pozwoliło stwierdzić, że kształtują się one na poziomie około 500 zł (przy uwzględnieniu rozłożonego na poszczególne miesiące deklarowanego kosztu zakupu węgla). Nie można więc uznać, że bieżące wydatki w znaczącym stopniu pochłaniają dochody strony, skoro stanowią one jedynie około ¼ owego dochodu. Dodać w tym miejscu trzeba, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż skarżący dysponuje oszczędnościami (lokatami terminowymi) w łącznej wysokości 22.210,97 zł. Trudno więc uznać, że osoba posiadająca środki pieniężne w takiej wysokości winna być zwolniona od daniny o charakterze publicznoprawnym (kosztów sadowych) tylko dlatego, że środki te gromadzi dla innych członków swojej rodziny (wnuków). Na koniec wreszcie wskazać przyjdzie, że skarżący w istocie w części utrzymuje pozostałych członków rodziny, skoro córka korzysta nieodpłatnie z części budynku (fragmentu parteru) zaś rodzina syna z piętra. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby osoby te w jakikolwiek sposób partycypowały w kosztach utrzymania tegoż budynku mieszkalnego. To z kolei oznacza, że to na skarżącego przerzucona została konieczność regulacji zobowiązań z tego tytułu, co wszakże nie może stanowić dostatecznej podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zważywszy na powyższe należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku. Wobec tego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.