II OZ 1136/17

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Marcina M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 207/17 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie warunków zabudowy postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego.

M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2017 roku, nr [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] października 2015 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] o ustaleniu na wniosek A. M. warunków zabudowy dla lokalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wolnostojącym garażem dwustanowiskowym w ramach zabudowy zagrodowej, na terenie działki nr [...], obr. [...], położonej w G. przy ul. [...]. Zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału II z dnia 6 kwietnia 2017 r., zobowiązano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi. Odpisy zarządzeń zostały doręczone skarżącemu z dniu 25 kwietnia 2017 r., zatem termin na ich wykonanie upływał w dniu 2 maja 2017 r. W dniu 4 maja 2017 r. skarżący złożył w Sądzie 5 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikami oraz urzędowy formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie strony od kosztów sądowych. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do dokonania powyższych czynności. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 2 maja 2017 r. biuro podawcze WSA w Gdańsku było nieczynne, o czym został poinformowany przez pracownika ochrony Sądu. Sąd wznowił pracę w dniu 4 maja 2017 r. W konsekwencji ostatnim dniem, w którym mógł wywiązać się z obowiązków nałożonych w wezwaniu Sądu, był dzień 4 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 lipca 2017 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie jednak z § 1 zarządzenia nr 3/2017 Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2017 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od pracy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w roku 2017 - dzień 2 maja 2017 r. został wyznaczony dniem wolnym od pracy. Treść powyższego zarządzenia jest dostępna na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z kolei dzień 3 maja 2017 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy. Z tego też względu Sąd, w tym biuro podawcze, podjął czynności w dniu 4 maja 2017 r., o czym skarżący - jak oświadczył - został poinformowany przez pracownika ochrony Sądu w dniu 2 maja 2017 r. Okoliczność, że ostatni dzień terminu na wykonanie wezwań Sądu przypadał na dzień wolny od pracy, ustanowiony w drodze wewnętrznego zarządzenia Prezesa Sądu, choć niewątpliwie stanowi okoliczność niezależną od strony i utrudniającą jej wywiązanie się z nałożonych nań obowiązków, nie jest jednak przeszkodą niemożliwą do przezwyciężenia. Nie powoduje także, że ostatni dzień terminu na wykonanie zarządzeń został przesunięty na dzień, w którym Sąd wznowił swoją działalność, tj. 4 maja 2017 r. Sąd podkreślił, że przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie nakładają na strony obowiązku dokonywania czynności w tym postępowaniu osobiście. Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest bowiem równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). O powyższym strona została pouczona podczas doręczania jej odpisów zarządzeń z dnia 6 kwietnia 2017 r. wzywających do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. W konsekwencji skarżący, nie mogąc dokonać czynności procesowych bezpośrednio w siedzibie Sądu, mógł w dniu 2 maja 2017 r. nadać przesyłkę zawierającą niezbędne dokumenty, tj. odpisy skargi i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, którego złożenie w terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przerwałoby bieg tego terminu, za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, zachowując tym samym termin do dokonania tych czynności. Reasumując Sąd uznał, że wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący powołuje, jako okoliczność mającą wykazać jego brak winy, fakt, że w ostatnim dniu terminu biuro podawcze Sądu było nieczynne. Jakkolwiek fakt ten był niezależny od strony, to – jak już wskazywano powyżej, nie stanowi jednak przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia i nie świadczy o braku winy skarżącego, który - jako podmiot należycie dbający o swoje interesy oraz pouczony o takiej możliwości, winien podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia zachowania terminu poprzez przesłanie wymaganych dokumentów za pośrednictwem poczty. Dokonanie tej czynności w dniu 2 maja 2017 r. było zatem możliwe. Ponadto skarżący, kierując się doświadczeniem życiowym, powinien liczyć się z tym, że w okresie 1 - 3 maja 2017 r. Sąd może być nieczynny, szczególnie, że informacja o wyznaczeniu dnia 2 maja 2017 r. dniem wolnym od pracy znajdowała się na stronie BIP Sądu. Skarżący mógł więc tę informację bez szczególnego wysiłku uzyskać. Brak powyższych działań strony oznacza, że strona nie dołożyła wymaganej staranności w dbałości o własne interesy, a z kolei dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę do odmowy przywrócenia jej uchybionego terminu. Pismem z dnia 28 lipca 2017 r. M. M. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 3 lipca 2017 r. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać, że dołożyła szczególnej staranności by podjąć czynność procesową. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Należy podkreślić, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że powołane przez skarżącego powody nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, podanie jako przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi mogą świadczyć o wystąpieniu przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w niedochowaniu terminu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 oraz art. 86 § 1 orzekł, jak w sentencji postanowienia.