II SA/Gl 490/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2017 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.

Wnioskiem z dnia 26 lutego 2017 r. złożonym do Prezydenta Miasta B. Komendant Wojewódzki Policji w K. zwrócił się o skierowanie G. W. na badanie psychologiczne w związku z otrzymaniem łącznie 46 punktów za wielokrotne naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] r. do [...] r. W związku z informacją zawartą w tym wniosku zawiadomieniem z dnia 9 marca 2016 r. Prezydent Miasta B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skierowania G. W. na badania psychologiczne. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.) orzekł o skierowaniu G. W. na badania psychologiczne w zakresie prawa jazdy kategorii A, B. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że jak wynika z wymienionego powyżej wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wymieniony przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odwołaniu od tej decyzji, reprezentowany przez pełnomocnika, G. W., zarzucając decyzji organu pierwszej obrazę: przepisu prawa materialnego - tj. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy o kierujących pojazdami, art. 4 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania w pierwszej kolejności podniósł, że istnieje konieczność wyjaśnienia kwestii związanej z przyznaniem skarżącemu punktów karnych, gdyż w jego ocenie naliczone one zostały w podwójnej wysokości. Ilość punktów na podstawie wpisów ostatecznych winna wynosić mniej niż 24 punkty. Rolą organu w takim przypadku jest podjęcie poszukiwań środków dowodowych w celu wykazania lub sprecyzowania okoliczności, co do których twierdzenia były mało precyzyjne lub niekompletne. W jego ocenie możliwości dowodowe nie zostały wyczerpane, a przede wszystkim niezbędne jest uzyskanie wyjaśnień od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Naruszono też zasady postępowania administracyjnego - poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób sprawiedliwy i praworządny oraz wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy. Także uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie zostało sporządzone z uwzględnieniem założeń wskazanych w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołania nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że G. W. przekroczył w ciągu jednego roku liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. We wniosku z dnia 26 lutego 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wskazał, że w okresie od [...] r. do [...] r. strona otrzymała łącznie 46 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wskazany wniosek organu Policji jest dokumentem urzędowym, a zatem – w myśl art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kodeks dopuszcza wzruszenie powyższego domniemania (art. 76 § 3), jednak strona postępowania nie wykazała jego nieprawdziwości, ani też nie podjęła skutecznie działań uprawdopodabniających nieprawdziwość twierdzeń zawartych we wniosku. Kolegium dodało, że decyzja o skierowaniu na badanie psychologiczne jest przykładem aktu związanego, tzn. że w określonym stanie faktycznym organ ma obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Odnosząc się do zgłoszonych zarzutów dotyczących przyznanych punków poinformowało, iż organy administracji nie są właściwe do oceny ich zasadności, co wynika m.in. z orzecznictwa sądów administracyjnych. Przytoczyło m.in. treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2697/12, Lex 1478762, zgodnie z którym "ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te – stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym – wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych". Organ odwoławczy dostrzegł wprawdzie lakoniczność uzasadnienia kwestionowanej decyzji, stwierdził jednak, że uchybie to nie miało wpływu na ocenę prawidłowości decyzji. Z uwagi na związany charakter decyzji nie znalazła też w sprawie zastosowania zasada wyważania interesów (art. 7 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego). Nadto podpisany pod wnioskiem o skierowaniu na badania psychologiczne Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji działał z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia G. W., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę do sądu administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: – obrazę przepisu prawa materialnego - art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie istnieją podstawy do skierowania skarżącego na badania psychologiczne, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków, – obrazę art. 4 i art. 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez wydanie decyzji mimo braku prawomocnych wpisów ewidencji prowadzonej przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, a także z uwagi na wszczęcie postępowania mimo braku upoważnienia lub pełnomocnictwa Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji do złożenia takiego wniosku. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty, powtarzając argumentację przedstawioną już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrują sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych w niej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że w związku z naruszeniami przepisów ruchu drogowego jakich dopuścił się on w okresie od [...] r. do [...] r. w prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ewidencji przypisano mu 46 punktów. W konsekwencji wobec treści art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, organ pierwszej instancji był zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Organ administracji publicznej nie dysponują bowiem luzem decyzyjnym w zakresie orzekania o skierowaniu na badania psychologiczne na mocy wymienionego powyżej przepisu. W tym względzie Prezydent Miasta B. był związany wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji co do ilości przypisanych kierowcy ilości punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wpisanych do prowadzonej przez niego ewidencji. Zarówno w świetle obowiązujących przepisów jak i utrwalonego orzecznictwa organy orzekające nie mają prawa kwestionowania ilości wpisanych do ewidencji punktów, które w odpowiednim trybie nie zostały zweryfikowane. Takie stanowisko prezentowane jest m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 413/11 i z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1009/13. W tym zakresie w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że ilość wpisanych punktów może być kwestionowana jedynie w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, prowadzoną przez komendanta wojewódzkiego Policji zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488). Skarżący nie podjął próby zakwestionowania uwidocznionych odnośnie jego osoby w ewidencji punktów, a przynajmniej nie przedstawił w toku postępowania żadnego dowodu na podjęcie takich działań. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. skierowania kierowcy na badanie psychologiczne – z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit.b omawianej ustawy) ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawcach . Wobec powyższego organy orzekające nie miały też uprawnień do oceny prawidłowości przypisania skarżącemu 46 punktów wynikających z naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego w wymienionym okresie jednego roku. Tym samym brak jest też podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w oparciu o dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zostały też potwierdzone pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Organy nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego, a zasada wyważania interesów – społecznego i indywidualnego (art. 7 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego), jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie miała w sprawie zastosowani z uwagi na związany charakter decyzji. Nie jest także zasadny zarzut podpisania wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, tj. o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne przez nieuprawnioną osobę. W imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. złożył go w ramach udzielonego upoważnienia Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K.. Mając powyższe na uwadze skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369).