II SA/Gl 446/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. F. w przedmiocie wymierzenia Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/21 oddala skargę.

Pismem z dnia 25 lutego 2022 r. W. F. złożył do tutejszego Sądu skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/21 uwzględniającego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, wnosząc o: - wymierzenie grzywny organowi, - zasądzenie od organu kosztów postępowania, - przyznanie od organu na jego rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej. W uzasadnieniu wskazano, że do dnia złożenia skargi ŚWINB nie wykonał prawomocnego orzeczenia i nie wydał decyzji w sprawie, mimo że sprawa toczy się od 12 lipca 2017 r., kiedy to ŚWINB wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją ŚWINB z dnia 4 października 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia 23 sierpnia 2016 r. Dnia 7 grudnia 2020 r. ŚWINB otrzymał rozstrzygnięcie GINB w przedmiotowej sprawie. GINB uchylił decyzję ŚWINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odpowiadają na skargę organ administracji bardzo szczegółowo przedstawił stan sprawy oraz podejmowane w tym czasie działania. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/21 stał się prawomocny od dnia 6 listopada 2021 r. Wraz z aktami administracyjnymi został doręczony organowi administracji dnia 1 grudnia 2021 r. Jednakże, co istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, już pod koniec listopada organ po raz kolejny wystąpił do WSA w Warszawie, Sądu Rejonowego w Z., Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Prokuratury Rejonowej w Z. o udostępnienie akt niezbędnych do załatwienia sprawy. Kolejne takie pisma zostały wysłane po upływie miesiąca. Jednocześnie ŚWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Kolejne pismo, o wypożyczenie akt sprawy do Sądu Rejonowego w Z. zostało wystosowane dnia 18 stycznia 2022 r. W dniu 25 stycznia 2022 roku do ŚWINB wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. z 19 stycznia 2022, do którego dołączono uwierzytelnioną kopię postanowienia o umorzeniu śledztwa z 20 czerwca 2018 roku oraz zgodę na przeglądanie akt oraz sporządzenie fotokopii z akt w Sądzie Rejonowym w Z. W dniu 4 lutego 2022 roku ŚWINB otrzymał z Sądu Rejonowego w Z. akta sprawy. W przedłożonej dokumentacji nie odnaleziono jednak projektów budowlanych (z kwietnia 2011 roku, stycznia 2016 roku oraz lipca 2016 roku) złożonych do sprawy znak [...], których analiza konieczna była do rozpoznania prowadzonej sprawy wznowieniowej. Wobec powyższego ŚWINB w dniu 10 lutego 2022 roku ponownie zwrócił się do PINB o przesłanie tej dokumentacji. W dniu 17 lutego 2022 roku tutejszy organ otrzymał projekty budowlane ze stycznia oraz z lipca 2016 roku, natomiast w dniu 4 marca 2022 roku do ŚWINB wpłynął przekazany przez PINB projekt budowlany z kwietnia 2011 roku, zwrócony przez WSA w Gliwicach do PINB w dniu 25 lutego 2022 roku, wobec czego nie było możliwym jego wcześniejsze udostępnienie. Dopiero na podstawie pełnej dokumentacji sprawy, którą ŚWINB pozyskał w dniu 4 marca 2022 roku, możliwa stała się ocena zgromadzonego materiału dowodowego i przejście do merytorycznego rozpoznania sprawy wznowieniowej, co doprowadziło do wydania w dniu 9 marca 2022 roku postanowienia nr: [...], nakładającego na inwestorów na inwestorów rozbudowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wraz z częścią garażową w Z. na dz. o nr ewid. 1. obowiązek usunięcia, w terminie do 15 kwietnia 2022 r. nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej poprzez przedłożenie projektu zagospodarowania terenu inwestycji, sporządzonego na kopii aktualnej mapy do celów projektowych, z uwzględnieniem wymogów aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwierającego część opisową oraz rysunkową. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że oczekuje na upływ wyznaczonego postanowieniem terminu, a zakończenie sprawy wznowieniowej, czego domaga się skarżący, nie jest możliwe. Rozpoznanie sprawy poprzez wydanie decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. będzie możliwe po zakończeniu prowadzonego przez ŚWINB postępowania wznowieniowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W myśl art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a "organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia" Realizacja powyższej zasady jest realizowana z pomocą różnych środków. Jednym z nich jest skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Rozstrzygając taką skargę Sąd może, po stwierdzeniu przewlekłości bądź bezczynności, wskazać termin załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może skutkować wymierzeniem organowi zobowiązanemu grzywny. Podstawą wydania orzeczenia w tym zakresie jest wspomniany art. 154 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym "w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu oraz dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenia powyższe winny przy tym uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny". Przy czym przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2022 r. sygn.. I SA/Wa 226/21 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Inaczej mówiąc nie można wymierzyć organowi grzywny za niewykonanie wyroku zobowiązującego organ do załatwienia sprawy jeżeli organ co prawda nie wykonał wyroku ale jest to spowodowane okolicznościami, za które nie odpowiada. Grzywnę wymierza sąd wówczas kiedy organ pozostaje w bezczynności z przyczyn od niego zależnych (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. II OSK 84/20). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uzna, że wymierzenie Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego nie jest zasadne. Począwszy od otrzymania akt sprawy (po wyroku tutejszego Sądu) podejmował on różnorakie działania zmierzające do załatwienia sprawy. Świadczy o tym bogata korespondencja z innymi organami administracji, sądami oraz organami prokuratury. W analizowanym okresie (od dnia wpłynięcia akt sprawy do organu do dnia złożenia rozpatrywanej skargi) organ podejmował wszystkie możliwe działania, by dochować terminu wskazanego przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/21. Należy mieć również świadomość, że organ administracji nie posiada instrumentów pozwalających wymusić działanie innych organów, prokuratury, a tym bardziej sądów powszechnych. Jak wynika z akt administracyjnych, już po złożeniu niniejszej skargi, Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego udało się, dnia 4 marca 2022 r., pozyskać niezbędne akta. I już 9 marca zostało wydane postanowienie nakładającego na inwestorów na inwestorów rozbudowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wraz z częścią garażową w Z. na dz. o nr ewid. 1. obowiązek usunięcia, w terminie do 15 kwietnia 2022 roku, nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej Odnosząc się do żądania przez skarżącego przyznania mu odpowiedniej sumy pieniężnej Sąd wskazuje, że podstawową funkcją grzywny oraz sumy pieniężnej jest reakcja na niewykonanie prawomocnego wyroku. Środki te mają charakter dyscyplinujący, w przypadku sumy pieniężnej towarzyszy jej również element kompensacyjności. Ponieważ oba środki mają w pierwszym rzędzie na celu wymuszenie wykonania prawomocnego wyroku, przy ich nakładaniu i określaniu ich wysokości należy mieć wzgląd na przewidywaną efektywność. Okoliczności danego przypadku mają znaczenie dla określenia przez sąd, w jakiej wysokości grzywna oraz ewentualna suma pieniężna powinny być określone, aby dawały możliwość wypełnienia swojej roli. Jak wcześniej wskazano, ŚWINB podejmował wszystkie możliwe działania w celu wykonania wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 sierpnia 2021 r. Zatem dodatkowe jego "motywowanie" jest bezcelowe. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.