II SA/Gl 391/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 391/18 w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2018 r.

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści tego formularza oświadczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a w skład jej majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 74 m2 oraz część budynku położonego w miejscowości Z., a także użytki rolne o pow. 1,22 ha. Ponadto strona posiada oszczędności w kwocie 3.500 zł, 70 akcji "A" o wartości 83 zł oraz samochód osobowy marki [...] z 2006 r. Źródłem utrzymania się strony jest świadczenie przedemerytalne w wysokości 911 zł. Skarżąca zaznaczyła, że utrzymanie kosztuje ją około 1000 zł miesięcznie oraz, że spłaca dwa zobowiązania – kredyt hipoteczny denominowany w euro, do spłaty pozostało 28.118,95 euro oraz kredyt gotówkowy – do spłaty pozostało 22.570 zł. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając odmowę, wskazano na deficyt pomiędzy dochodami skarżącej a udokumentowanymi wydatkami oraz niewskazanie przez skarżącą źródła finansowania tego deficytu. Wskazano także, że z żadnych dokumentów nie wynika by strona miała problemy ze spłatą swoich zobowiązań Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła sprzeciwem. W sprzeciwie wskazała że deficyt pomiędzy wydatkami a dochodami finansowała z odpraw, które otrzymała z powodu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz sprzedaży akcji "A" S.A. Dochody te udokumentowała przedstawiając PIT 37 za rok 2017 (dochód 122 tys. brutto ) oraz PIT 38 (dochód 22 tys. brutto ) za rok 2017. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata z urzędu, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Referendarz sądowy słusznie przyjął, że przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Na etapie wydania postanowienia przez referendarza odmowę uzasadniało nie wskazanie źródła pokrywania deficytu pomiędzy dochodami a wydatkami. Na obecnym etapie postępowania strona wskazała to źródło jednak wysokość dochodów, co prawda jednorazowych, w roku 2017 r. nie pozwala zakwalifikować skarżącej jako osoby kwalifikującą się do przyznania prawa pomocy, nawet w zakresie częściowym. Twierdzenia strony, że otrzymana kwota (łącznie 144 tys. zł brutto) pozwoliła jedynie na regulowanie zobowiązań jedynie do maja 2018 r. a obecnie już powstały zaległości, nie zostały poparte stosownymi dokumentami. Ponadto nie wykazano, że powyższa kwota została wydana na wydatki niezbędne do utrzymania. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.