II SA/Gl 274/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

D. S. (dalej: "skarżący") w dniu 22 czerwca 2020 r. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B+E, podając, że posiada prawo jazdy kategorii A i B, nr [...], wydane przez Starostę [...] w dniu [...] r. uprawniające go do kierowania pojazdami bezterminowo. Jednocześnie przedłożył orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...], w którym stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Starosta [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") decyzją z dnia [...] r., działając na postawie art. 10 ust. 1-3, art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm., w skrócie: "u.k.p."), art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm., w skrócie: "p.r.d.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a."), przyznał skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami i wydał prawo jazdy druk serii [...] numer [...], ważne do dnia [...] czerwca 2035 r., nr [...], dla wszystkich kategorii uprawniających skarżącego do kierowania pojazdami. W części H (tabela) zaznaczono, że skarżący prawo jazdy kategorii A1 i A uzyskał w dniu [...] r., kategorii B1 i B w dniu [...] r., kategorii AM i A w dniu [...] r., a kategorii B+E oraz T w dniu [...] r. Ponadto, odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia ze względu na uwzględnienie w całości żądania wniosku skarżącego. Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. skarżący złożył odwołanie na powyższą decyzję z uwagi na ograniczenie nabytych już wcześniej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej w skrócie: "SKO") postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 134 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 10 u.k.p. wyjaśniło, że prawo jazdy jest wydawane przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy wpisane są w część H decyzji oraz do dokumentu prawa jazdy i nie stanowią elementu rozstrzygnięcia, zawartego w wydanej zgodnie z wnioskiem skarżącego decyzji administracyjnej, lecz stanowią wyłącznie czynność materialno-techniczną. W części H tego wniosku znajduje się treść sentencji decyzji administracyjnej, zgodnie z którą organ "przyznaje osobie, o której mowa w części A wniosku, uprawnienia do kierowania pojazdami i wydaje jej prawo jazdy ważne do dnia [...].06.2035". Tak sformułowana treść decyzji oznacza, że rozstrzygnięcie w niej zawarte jest pozytywne dla skarżącego, inaczej mówiąc uwzględnia jego wniosek zawarty w części C wniosku. Z tego względu w znajdującym się w części H uzasadnieniu decyzji zawarta jest wyłącznie informacja, że na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. organ odstępuje od uzasadnienia, ze względu na fakt, że decyzja uwzględnia w całości żądanie strony. Część H druku, na którym wydawana jest decyzja o wydaniu uprawnienie do kierowania pojazdami zawiera również tabelę opatrzoną tytułem "Prawo jazdy". W pierwszej kolumnie tej tabeli znajdują się wszystkie możliwe kategorie prawa jazdy. Druga kolumna dotyczy natomiast daty uzyskania uprawnień, trzecia daty ważności, a czwarta ograniczeń. Tabela jest zbieżna z tabelą zawartą w obowiązującym wzorze prawa jazdy, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 702 z późn. zm., w skrócie: "rozporządzenie"). Wpisanie danych do tej tabeli znajdującej się w części H wniosku, a także do wydawanego dokumentu prawa jazdy odbywa się według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z § 10 ust. 1 pkt. 5 lit a) rozporządzenia w celu wydania prawa jazdy w wyniku pozytywnej weryfikacji dokumentów należy wypełnić wniosek o wydanie prawa jazdy w części H, a zatem także i wspomnianą tabelę - jeżeli wydaje się decyzję administracyjną. Natomiast w § 10 ust. 3 rozporządzenia wskazano szczegółowy sposób wypełnienia wniosku oraz prawa jazdy, w tym m.in. w zakresie dotyczącym ważności uprawnienia według zasad szczegółowo opisanych w § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia. Stąd też, skoro prawodawca nakazuje organowi "wypełniać wniosek oraz prawo jazdy", to w istocie oznacza nałożenie na ten organ dodatkowego obowiązku dotyczącego dokonania określonej czynności materialno-technicznej. Czynność ta sprowadza się do wpisania w dokumencie prawa jazdy danych, którymi zgodnie z § 10 ust. 1 pkt. 5 lit a) i § 10 ust. 3 rozporządzenia "wypełniono wniosek" w części H i stanowi konsekwencję wydania decyzji administracyjnej uwzględniającej wniosek o wydanie prawa jazdy określonej kategorii wskazanej w części C wniosku. Treść tej czynności, tj. treść dokonywanych wpisów do tabeli w części H wniosku oraz dokumentu prawa jazdy będzie wykraczać po zakres rozstrzygnięcia zawarty w wydawanej decyzji administracyjnej, jeżeli jej adresat posiadał już wcześniej prawo jazdy innych kategorii. Skoro decyzją organ "przyznaje osobie, o której mowa w części A wniosku, uprawnienia do kierowania pojazdami" to oznacza, że przyznaje tylko uprawnienia objęte wnioskiem. Natomiast decyzja nie obejmuje uprawnień już posiadanych. Nie można bowiem przyznać uprawnień, które strona już posiada. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że kwestionowane przez skarżącego daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy wpisane do części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy nie stanowią elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej zgodnie z jego wnioskiem decyzji administracyjnej, lecz stanowią wyłącznie czynność materialno-techniczną. Zatem skoro skarżący w odwołaniu zakwestionował jedynie część decyzji w zakresie określenia terminu ważności posiadanych już uprzednio kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, to w istocie wniósł odwołanie od czynności materialno-technicznej, które jest niedopuszczalne. Przy czym istnieje możliwość zaskarżenia takiej czynności w ramach odrębnej skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 22 stycznia 2021 r. skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie i zarzucił mu naruszenie: – przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez wydanie aktu w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, mimo że organ powinien wydać poprawny dokument prawa jazdy z uwzględnieniem wcześniej nabytych przez skarżącego bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r.; – przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 i art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności niemożność wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, mimo, że nie występowała okoliczność mogąca usprawiedliwić zastosowanie przez organ art. 10 § 2 k.p.a.; – błędne wykonywanie czynności materialno-technicznej wydania nowego blankietu prawa jazdy. Jednocześnie skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, względnie o uchylenie postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. SKO pismem z dnia 1 marca 2021 r. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz akcentując, że skarżący zakwestionował wyłącznie część decyzji w zakresie określenia terminu ważności posiadanych uprzednio kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, co oznacza, że wniósł odwołanie od czynności materialno-technicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo, oraz czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego słuszności bądź też celowości oraz nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyganie sprawy przez sąd następuje bez związania go zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności, przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. było postanowienie SKO z dnia [...] r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego z dnia 25 listopada 2020 r. od decyzji organ I instancji z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do samej procedury stwierdzenia uprawnień i terminu ich ważności podać należy, iż zgodnie z art. 10 u.k.p. prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W oparciu o ten przepis organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy kategorii B+E wydał decyzję administracyjną z dnia [...] r., posługując się drukiem wniosku o wydanie prawa jazdy, wypełnionym przez skarżącego. W konsekwencji tej decyzji organ I instancji wydał skarżącemu prawo jazdy druk serii [...] numer [...], ważne do dnia [...] czerwca 2035 r. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z który, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zagadnienie dopuszczalności bada się już w fazie wstępnej postępowania odwoławczego i należy rozpatrywać je w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy szczególnych ustaw. By móc skutecznie skorzystać z odwołania należy spełnić łącznie następujące warunki: odwołanie musi być dopuszczalne, musi być wniesione w przepisanej formie oraz czasie. Natomiast niedopuszczalność musi wynikać bądź to z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Do pierwszej z tych grup zalicza się brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpania przysługujących środków odwoławczych. Dlatego też nie jest dopuszczalne odwołanie od czynności organu administracji publicznej, która nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 i art. 107 k.p.a. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., zatem istnieje przedmiot zaskarżenia. Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe, zważywszy na jednoznaczną treść odwołania skarżącego z dnia 25 listopada 2020 r. Skarżący zaznaczył w nim, że wnosi odwołanie "w sprawie decyzji wydanej [...] r." (cytat). W tym miejscu należy podkreślić, że treść odwołania nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (por. art. 128 k.p.a.). Kwestią dodatkową jest czynność wydania skarżącemu w formie czynności materialno-technicznej dokumentu prawa jazdy. Dokonanie przez SKO kwalifikacji odwołania, jako dotyczącego wyłącznie części określenia terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami, czyli od czynności materialno-technicznej wpisu do prawa jazdy daty ważności określonych kategorii prawa jazdy nie było uprawnione. W ramach rozpoznawanej obecnie sprawy Sąd nie ocenia prawidłowości dokonanych wpisów, gdyż taka ocena wykraczałaby poza ramy postępowania w przedmiocie dopuszczalności odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1484/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 457/20 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 520/20). Jednakże, zgodnie z art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., czynność wpisu do prawa jazdy terminu jego ważności objęta jest również kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne i podlega zaskarżeniu. Nie ulega wątpliwości, że skarżący z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia powziął informację o możliwości zaskarżenia odrębną skargą czynności materialno-technicznej. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty stały się zasadne, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl