II GZ 160/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1796/20 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w sprawie ze skargi S.K. na czynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonym postanowieniem z 10 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1796/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę S. K. na czynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zaskarżony akt Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej – czynność materialno - techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta jest kognicją wojewódzkich sądów administracyjnych. Ponieważ jednak ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi ani wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od dnia, w którym skarżący dowiedział się o jej podjęciu. Sąd I instancji uznał, że z akt sprawy nie wynika, w jakim dokładnie dniu skarżący dowiedział się o ww. czynności organu, na pewno jednak nie nastąpiło to później niż w dniu 31 stycznia 2020 r., kiedy to skarżący odebrał dokument prawa jazdy. Tak więc trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Sądu upływał z dniem 2 lutego 2020 r. Tymczasem skarga została wniesiona w dniu 1 września 2020 r., a więc po terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a., mających wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez błędne przyjęcie, że skarżący dowiedział się o terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie później niż w dniu 31 stycznia 2020 r., podczas gdy organ nie pouczył skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu, a także błędne przyjęcie, że uchybienie terminowi 30 dni na wniesienie skargi nastąpiło z winy skarżącego, podczas gdy organ pouczył o błędnym środku zaskarżenia, tj. odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego, a tym samym nieuzasadnione odrzucenie skargi, 2. przepisów postępowania tj. art. 163 § 1 p.p.s.a., mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez brak uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób odpowiadający wymogom prawa, w szczególności poprzez brak odniesienia się przez Sąd do argumentów skarżącego, w zakresie niepouczenia przez organ o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia dokonania czynności, co więcej, pouczenie o niewłaściwym środku zaskarżenia, a także niewyjaśnieniu, dlaczego uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. nastąpiło z winy skarżącego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie czynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w postaci wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy została uznana przez Sąd I instancji za czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi ani wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od dnia, w którym skarżący dowiedział się o jej podjęciu. W tej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżący o czynności dowiedział się w dniu 31 stycznia 2020 r. Natomiast skargę wniósł 1 września 2020 r., a więc z upływem trzydziestodniowego terminu. WSA nie uwzględnił natomiast faktu, że skarżący został przez organ pouczony o środku zaskarżenia poprzez przysługujące mu prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast SKO w Warszawie uznało niedopuszczalność odwołania wskazując, że czynność materialno-techniczna wymiany prawa jazdy podlega kognicji sądów administracyjnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma rację skarżący, które wskazał, że o pierwszym sygnałem o złym środku odwoławczym było dopiero postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania, a Sąd I instancji winien był się do tego odnieść. Nieprawidłowe jest też stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, który wskazywał, że na stronie internetowej organu znajdują się wszystkie istotne pouczenia w podziale na kategorię spraw. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w świetle rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), która formułuje prawo do sądu "jako gwarancję poszanowania praw człowieka", uznać należy, że zasadnym będzie przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania, wskazując, że błędne pouczenie, zawarte w rozstrzygnięciach organów, nie może rodzić dla strony negatywnych konsekwencji. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 p.p.s.a. Odnosząc się z natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.