II SA/Gl 21/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 października 2025 r. nr SKO.GN/41.8/196/2025/10794 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w sprawie sprostowania omyłki pisarskiej oddala skargę.

Po rozpatrzeniu wniosku R. M. (strona) w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...] wydanego przez Burmistrza C. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia 24 października 2025 r. nr SKO.GN/41.8/196/2025/10794 orzekło odmówić stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia. Jak wskazało Kolegium z akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia 25 lipca 2022 r. zostało skierowane do M. N. jako pełnomocnika M. M., W. M. oraz J Sp. z o.o. Powyższe postanowienie zostało doręczone M. N., który w chwili wydania tego postanowienia nie był już pełnomocnikiem ww. stron. Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 26 października 2021 r. udzielone przez M. M. i W. M. ważne do dnia 30 czerwca 2022 r. Tym samym Kolegium stwierdziło, że pełnomocnictwo w stosunku do M. M. wygasło 30 czerwca 2022 r. natomiast w stosunku do W. M. wygasło z dniem jego śmierci w dniu 27 kwietnia 2022 r. Spadkobiercą Pana W. M. w momencie wydania ww. postanowienia była żona —M. M., która zmarła dnia 1 lutego 2025 r. i jedynym spadkobiercą jest córka — R. M.. Organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r. (VII SA/Wa 1878/17), którego tezy podzieliło, a w którym stwierdzono, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Pozbawienie strony prawa do udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie jak wynika z akt postępowania oraz treści odwołania z akt sprawy wynika, że W. M. zmarł przed wydaniem przez Burmistrza Miasta C. postanowienia z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...] w sprawie sprostowania omyłki pisarskiej. Organ wskazał, że z art. 30 § 4 k.p.a. jednoznacznie wynika, że jeżeli śmierć osoby, której przysługiwałby status strony postępowania, nastąpiła przed wszczęciem tego postępowania, organ nie ma obowiązku ustalenia jej następców prawnych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy następcy prawni zmarłego mogą zatem wystąpić z podaniem o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...] Co istotne, na pozbawienie prawa do udziału w postępowaniu może powołać się jedynie strona, która bez własnej winy została pozbawiona prawa do udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz w piśmiennictwie (por. np. wyroki NSA z 21 października 2009 r., II OSK 1628/08, OSP 2011/2/23 z aprobującą glosą J. Borkowskiego, wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., łl OSK 782/16, wyrok WSA w z 6 grudnia 2017 r., II SA/Rz 1021/17 (lex nr 2436055) przyjmuje się jednolicie, że zarzut pominięcia w postępowaniu administracyjnym może postawić wyłącznie osoba, której to pomięcie dotyczy. Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło, że adresatami postanowienia z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...] byli M. M. i W. M., nie można zatem uznać, że postanowienie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. W ocenie Kolegium wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 25 lipca 2022 r. nie może skutkować wyeliminowaniem tego postanowienia trybie nieważnościowym. Strona ma jednak możliwość wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niedopuszczenie następców prawnych zmarłej strony postępowania do tego postępowania skutkuje naruszeniem przez organ prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) i jest przesłanką do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia zaskarżonego aktu i stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta C. z dnia 25 lipca 2022 r., znak sprawy: [...], ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Katowicach naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, czym wydano "decyzję" naruszającą słuszny interes strony w szczególności: - wskazanie przez organ, że adresatem postanowienia z dnia 25 lipca 2022 r. byli Państwo M. M. oraz W. M., w sytuacji, gdy adresatem skarżonego postanowienia był Pan M. N., - stwierdzenia przez Organ, że "W. M." zmarł, podczas gdy W. M. nie jest stroną postępowania, - uznanie, że wniosek złożony został przez M. i W. M., - poprzez stawianie znaku równości pomiędzy osobami o nazwiskach M. i M1., w sytuacji gdy są to zupełnie różne osoby, - poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia w jakimkolwiek zakresie do złożonego wniosku w zakresie żądania stwierdzenia nieważności, a wyłącznie przedstawienie rozległego wywodu na temat niezwiązany z wnioskiem, tj. wznowienia postępowania, o które strona nie wnosiła, - poprzez niewyjaśnienie przez organ w jakimkolwiek zakresie wadliwości skarżonego postanowienia z dnia 25 lipca 2022 r., w tym do kogo postanowienie miało byś skierowane i jakie skierowanie tegoż orzeczenia do innych osób rodzi skutki prawne, 2) art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia w sytuacji, gdy doszło przy jego wydaniu do rażącego naruszenia przepisów prawa, tj.: - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 § k.p.a. oraz art. 30 § 4 k.p.a. poprzez pominięcie, że postanowienie skierowane zostało do osoby zmarłej,' a nie do jej spadkobierców, - art. 40 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za skutecznie skierowanie i doręczenie "decyzji" osobie niebędącej pełnomocnikiem, 3) art. 156 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i niestwierdzenie, że "decyzja" została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie podczas gdy: - adresatem "decyzji" jest M. N., niebędący pełnomocnikiem M. M. oraz W. M. w momencie wydawania oraz doręczania postanowienia z dnia 26 lipca 2022 r., - abstrahując pod powyższego, postanowienie skierowano do M. N., jako pełnomocnika W. M., tj. do osoby zmarłej, a nie jego spadkobierców. WSA w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozstrzyganej sprawie skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza C. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr [...] Sprostowanie to dotyczyło nazwiska zmarłych rodziców skarżącej. Zostało ono skierowanie do rąk osoby, która była pełnomocnikiem zmarłych, przy czym na dzień wydania postanowienia, pełnomocnictwo to wygasło. Stąd skarżąca wywodzi, że w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która [...] została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Na początku należy wskazać, że postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca nie zostało wydane na wniosek byłego pełnomocnika jej zmarłych rodziców. Zostało ono wydane z urzędu, co wyraźnie wynika z akt administracyjnych. Jednocześnie należy podkreślić, że postanowienie o sprostowaniu oczywistej pomyłki pisarskiej nie ma "samodzielnego" bytu prawnego. Jest ono związane z aktem "prostowanym". Zatem trudno uznać, ażeby tego typu akt mógł zostać skierowany do innej strony, niż adresaci rozstrzygnięcia "głównego". Stąd zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. należy uznać za chybiony. Nie można również zgodzić się z zarzutami procesowymi skierowanymi przeciw postanowieniu SKO. Nie odnosił się on do zarzutów nieważnościowych, gdyż wyraźnie i kilkukrotnie wskazał, że w sprawie nie doszło do skierowania postanowienia z 2022 r. do osoby nie będącej stroną w postępowaniu. Podkreślił, że faktycznie doszło do pominięcia skarżącej w postępowaniu, ale stanowi to przesłankę do wznowienia postępowania a nie stwierdzenia nieważności. W sposób przekonujący Kolegium oparło swe rozważania na treści art. 30 § 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni". Należy zgodzić się z organem, że jeżeli śmierć osoby, której przysługiwałby status strony postępowania, nastąpiła przed wszczęciem tego postępowania, organ nie ma obowiązku ustalenia jej następców prawnych. I faktycznie W okolicznościach rozpoznawanej sprawy następcy prawni zmarłego mogą zatem wystąpić z podaniem o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z 2022 r. Sąd dostrzega, iż organ w uzasadnieniu swojego postanowienia użył imienia i nazwiska W. M.. Należy to traktować jednak jako omyłkę pisarską, która nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.