II SA/Gl 192/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że wraz z żoną zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. 100 m2 i nie posiada żadnego innego majątku. Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest emerytura skarżącego w wysokości 2269 zł netto miesięcznie, natomiast jego małżonka nie otrzymuje żądnych świadczeń i pozostaje na jego utrzymaniu. Pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w druku urzędowego formularza poprzez udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się. W wyznaczonym terminie skarżący zadośćuczynił temu wezwaniu przesyłając szereg dokumentów, w oparciu o które ustalono, że za odpady płaci 135 zł kwartalnie (45 zł miesięcznie); za wodę – 73 zł; za energię elektryczną 160 zł co dwa miesiące (80 zł miesięcznie); za gaz 36,64 zł; za usługi telekomunikacyjne – 33 zł; za lekarstwa – około 100 zł. Zakup opału w skali roku to wydatek rzędu 2500 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W rozpoznawanej sprawie, na obecnym etapie postępowania sądowego jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł – zgodnie z treścią § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193 oraz z 2006 r. poz. 322). W razie oddalenia skargi i złożenia wniosku o uzasadnienia orzeczenia skarżący zobligowany będzie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, a ewentualne skorzystanie z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej wiązać się będzie z wydatkiem kolejnych 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Łącznie więc należności z tytułu kosztów sądowych nie powinny przekroczyć 300 zł. Odrębną natomiast kwestią są wydatki na fachowego pełnomocnika. Rynek usług prawniczych jest w tym względzie zróżnicowany i uzależniony od szeregu czynników. Warto jednak podkreślić, że na obecnym etapie postępowania udział takiego pełnomocnika nie jest, z formalnego punktu widzenia niezbędny, gdyż dopiero sporządzenie skargi kasacyjnej podlega przymusowi adwokacko – radcowskiemu. Zestawienie wysokości uzyskiwanego w rodzinie skarżącego dochodu z udokumentowanymi wydatkami pozwala stwierdzić, że nie można zaliczyć go do grona osób ubogich, a więc takich, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie zdobyć środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Zauważyć bowiem trzeba, że łączna suma stałych, miesięcznych wydatków kształtuje się bowiem na poziomie około 400 zł i nawet jeżeli doliczy się do tego koszty zakupu opału rozbite na 12 miesięcy, to łącznie wydatki nie przekraczają 600 zł. Do stałych wydatków nie zaliczono natomiast kosztów turnusu rehabilitacyjnego a to z tego względu, że jest to wydatek incydentalny a nie ponoszony co miesiąc. Oceniając z tej perspektywy wniosek strony nie można stwierdzić, że położenie jego rodziny uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Co więcej, w żadnym miejscu nie powołano przyczyn, dla których małżonka skarżącego nie uzyskuje jakichkolwiek świadczeń (rentowego, emerytalnego, przedemerytalnego), co również nie pozostaje obojętne dla rozstrzygnięcia. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.