II SA/Gl 175/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi B. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalności odwołania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie B. L. (dalej jako strona lub skarżący) 2 listopada 2020 r. odebrał w siedzibie Urzędu Miejskiego w P. prawo jazdy nr [...], w którym stwierdził ograniczony termin ważności jego uprawnień do kierowania pojazdami. Pismem z 4 listopada 2020 r. strona wystąpiła do wyżej wymienionego organu administracji publicznej o wyjaśnienie tej kwestii. Organ ten pismem z [...] r. poinformował stronę, że decyzja w tej sprawie znajduje się na odwrocie wniosku i jest ona ogłaszana ustnie osobie składającej wniosek o wymianę prawa jazdy. W dniu 12 listopada 2020 r. strona sporządziła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W piśmie tym wskazała, że odwołuje się od decyzji z [...] r. w sprawie wydania przedmiotowego prawa jazdy. W motywach odwołania podniosła, że na terytorium Rzeczypospolitej uzyskała uprawnienia do kierowania pojazdami, które były bezterminowe, natomiast na otrzymanym druku prawa jazdy widnieje data ważności tego dokumentu [...] 2035 roku. W jego ocenie takie określenie jego uprawnień do kierowania pojazdami narusza zasadę praw nabytych, do których należy również bezterminowość prawo jazdy. Zdaniem strony wymianie podlegał sam dokument, a nie kwestia posiadanych uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw przebieg poszczególnych czynności procesowych, które miały miejsce w rozpoznawanej sprawie. W następstwie analizy zgromadzonego materiału organ ten ustalił, że organ pierwszej instancji [...] r. wydał skarżącemu decyzję, mocą której ustalił terminy ważności przysługujących jej uprawnień do kierowania pojazdami. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do regulacji prawnych normujących kwestie wydania prawa jazdy i wydawanych w tym zakresie decyzji administracyjnych. W ocenie wypowiadającego się organu w omawianym zakresie organ administracji publicznej pierwszej instancji obowiązany był do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (decyzji administracyjnej) oraz do dokonania czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu stosownego dokumentu, będącego odzwierciedleniem treści wydanej decyzji. Przyjmując taką interpretację obowiązujących regulacji organ ten odwołał się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem organu, skoro strona zakwestionowała wyłącznie część decyzji w zakresie czynności materialno-technicznej dotyczącej wpisu do prawa jazdy daty ważności wymienionej kategorii prawa jazdy, to tym samym odwołanie od takiej czynności stosownie do postanowień art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne. W końcowej części uzasadnienia organ wskazał stronie, że od przywołanej czynności przysługuje jej możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na czynność organu. Pismem procesowym z 15 stycznia 2021 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W motywach skargi skarżący, podniósł że wystąpił do Prezydenta Miasta P. o wydanie prawa jazdy w ramach wymiany prawa jazdy [...]. Powyższy organ wydał skarżącemu prawo jazdy zawierające uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie Rzeczypospolitej do [...] 2035 r. Zdaniem skarżącego uzyskując uprawnienia do kierowania w Polsce: kategoria B uzyskane [...] r. oraz kategoria A uzyskane [...] r. dysponował nimi bezterminowo i teraz oczekuje analogicznego wpisu do przywołanego dokumentu. Zdaniem skarżącego takie rozstrzygnięcie jest sprzeczne z prawem, ponieważ obecnie wymieniany jest jedynie dokument, a nie przyznawane jest prawo. Nadto podkreślił, że prawo nie może działać wstecz i zmieniać przysługujące uprawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie przywołując argumentację zamieszczoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że przedmiotom kontroli tutejszego Sądu jest postanowienie organu wyższego stopnia, mocą którego organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania akcentując, że strona wnosi odwołanie od tej części decyzji, która jest czynnością materialno-techniczną, a tym samym od niej nie przysługuje odwołanie. Stanowisko organu odwoławczego co do zasady jest trafne i nie budzi istotniejszych zastrzeżeń. Takie rodzą się natomiast w kontekście rozpoznawanej sprawy, albowiem analiza przedłożonych akt administracyjnych pozwala uznać, że organ ten ograniczył swoją analizę tylko do jednego zagadnienia, a mianowicie do tego, że skarżący kwestionuje wpisane daty do wydanego mu dokumentu, którym jest blankiet prawa jazdy. W tej sytuacji rozważenia wymaga całość działań podejmowanych przez wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej. Podkreślić należy, że skarżący [...] r. w siedzibie organu pierwszej instancji złożył wniosek o wymianę prawa jazdy z [...] na polskie i na tę okoliczność złożył stosowne dokumenty. Nadto w ramach prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji skontaktował się z właściwym podmiotem prowadzącym system EUCARIS i uzyskał od niego stosowne informacje. Następnie organ ten [...] r. wydał decyzję o wydaniu uprawnień do kierowania pojazdami. W decyzji tej zamieścił daty ważności decyzji i posiadanych przez skarżącego uprawnień. W następstwie wydanej decyzji przygotowany został blankiet prawa jazdy i [...] r. został wydany skarżącemu. Skarżący po otrzymaniu powyższego blankietu podjął działania zmierzające do wyjaśnienia dat zamieszczonych na nim, ponieważ w jego ocenie nastąpił błąd, albowiem w jego ocenie winien mieć uprawnienia do kierowania pojazdami przyznane bezterminowo, a nie na okres 15 lat, jak uczynił to organ pierwszej instancji. Wyrazem działań skarżącego w tym zakresie jest jego pismo z 4 listopada 2020 r. skierowane do organu pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że skarżący podjął działania zmierzające do podważenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz wykonanej czynności materialno-technicznej związanej z wydaniem stosownego blankietu prawa jazdy. W ramach odrębnego postępowania tutejszy Sąd rozpoznawał kwestię czynności materialno-technicznej, natomiast skarżący w odrębnym trybie wniósł środek odwoławczy do organu wyższego stopnia. Odwołanie to skarżący sporządził 12 listopada 2020 r. i skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym podniósł, że wnosi odwołanie od decyzji z [...] r. i wskazał, że dotyczy wydania prawa jazdy. Podkreślić należy, że [...] r. organ pierwszej instancji nie wydawał żadnej decyzji administracyjnej, lecz wydał skarżącemu blankiet prawa jazdy. Dodatkowo zauważyć trzeba, że sporządzenie blankietu prawa jazdy z zamieszczonymi na nim datami, poprzedzone jest wydaniem decyzji administracyjnej, co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło [...] r. W przywołanej tu decyzji organ pierwszej instancji ustalił okres ważności dokumentu wydawanego skarżącemu. Zatem [...] r. organ pierwszej instancji wydał decyzję administracyjną kształtującą sytuację prawną skarżącego. Sporządzenie blankietu prawa jazdy i wydanie go skarżącemu było już tylko następstwem wydanej decyzji administracyjnej. Z treści odwołania skarżącego wynika, że kwestionuje on te postanowienia uzewnętrznione w blankiecie prawa jazdy, które związane są z terminem posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazane terminy zostały określone, co zostało już zaznaczone, w decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. W poddanym kontroli tutejszego Sądu rozstrzygnięciu organu odwoławczego organ ten przyjął, że skarżący wniósł odwołanie nie od decyzji z [...] r. lecz od czynności materialno-technicznej, czyli od wydania blankietu prawa jazdy. Nadto organ ten w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyraźnie zaznaczył, że skarżący kwestionuje jedynie część decyzji administracyjnej, w zakresie określenia terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami, to w istocie wniósł odwołanie od czynności materialno-technicznej. Przestawione powyżej stanowisko organu odwoławczego nie jest prawidłowe i to z dwóch powodów. Po pierwsze jeżeli organ ten miał wątpliwości co do zakresu pisma procesowego skierowanego do niego przez skarżącego, to przed wydaniem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia obowiązany był wyjaśnić występującą wątpliwość. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie podjął tego typu działań, a tym samym dopuścił się naruszenia postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wyjaśnił wszystkich istotnych elementów rozpoznawanej sprawy. Po drugie wskazany organ odwoławczy dopuścił się kolejnego naruszenia przepisów prawa, a w szczególności art. 127 § 1 w związku z art. 128 przywołanego powyżej Kodeksu. Z przywołanych przepisów wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie, a strona niezadowolona nie musi uzasadniać swojego stanowiska wystarczy, że jest niezadowolona z otrzymanego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie skarżący w sposób dobitny akcentował swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W tym miejscu odnieść należy się do stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia, a mianowicie organ odwoławczy wskazał w nim, że strona wnosi odwołanie od tej części decyzji administracyjnej, która posiada charakter czynności materialno-technicznej. Takie stanowisko organu odwoławczego jest błędne. Decyzja administracyjna jest dokumentem, który może zawierać różne elementy składowe, jednakże nie może być dzielona na części, które można kwestionować w drodze odwołania, jak również na części, które nie mogą być w drodze takiej czynności procesowej kwestionowane. Decyzja administracyjna wydawana przez organy administracji publicznej jest dokumentem jednorodnym i jakikolwiek wyraz niezadowolenia z jej treści musi zostać rozpoznany w ramach postępowania odwoławczego. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia postanowień art. 134 przywoływanego Kodeksu, ponieważ wydał rozstrzygnięcie formalne w sytuacji, w której winien podjąć działania zmierzające do doprecyzowania treści odwołania, względnie widząc niezadowolenie z wydanej decyzji rozpoznać odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji z [...] r., o ile odwołanie to wniesione zostało w terminie otwartym do dokonania tej czynności procesowej. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają uznać, że wydanie kwestionowanego przez skarżącego postanowienia było przedwczesne i obarczone jest uchybieniami, które uzasadniają jego eliminację z porządku prawnego, ponieważ wyczerpana jest przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy ustali wspólnie ze skarżącym, czy wnosi on odwołanie od decyzji z [...] r., w której zamieszczono daty posiadanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, czy też od czynności materialno-technicznej, którą jest wydanie blankietu prawa jazdy, co nastąpiło [...] r. Po wyjaśnieniu wskazanych okoliczności organ odwoławczy będzie uprawniony do wydania stosownego rozstrzygnięcia mając w polu widzenia treść obowiązujących przepisów prawa. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy. Wobec powyższego należało orzec stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przywoływanej ustawy i uchylić zaskarżone postanowienie. mr