Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gl 172/26

Wyrok WSA w Gliwicach z 30 czerwca 2026 r., II SA/Gl 172/26 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
30 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 grudnia 2025 r. nr IFXIV.7840.6.26.2025 w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 26 kwietnia 2022 r., nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt budowlany i udzielił D. Sp. z o.o. z siedzibą w D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...]; obręb [...], położonych w S. przy ul. [...]. Pismem z 24 listopada 2023 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S. (dalej jako skarżąca lub Spółdzielnia) powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją. Skarżąca wywiodła, że nie brała w tym postępowaniu udziału bez własnej winy, jako że nie uznano jej za stronę, chociaż powinna mieć taki status, gdyż planowane zamierzenie budowlane nie posiada dostępu do drogi publicznej, zaś proponowany przez inwestora dojazd do takiej drogi miałby przebiegać po działce pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym, a w rezultacie owa działka znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Nadto podkreślono, że wspomniany wyżej fakt braku dostępu do drogi publicznej stanowi nową istotną dla sprawy okoliczność nieznaną organowi, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z 5 grudnia 2023 r. nr [...] [...] Prezydent Miasta S. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie zakończone wskazaną wyżej decyzją własną z 26 kwietnia 2022 r., a następnie decyzją z 27 lutego 2024 r., nr [...] [...] odmówił uchylenia tego aktu oraz stwierdził, że brak jest podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołana decyzja z 27 lutego 2024 r. została zaskarżona przez Spółdzielnię odwołaniem, po rozpoznaniu którego Wojewoda Śląski decyzją z 10 stycznia 2025 r. nr [...] uchylił ów akt i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przy wydawaniu tego aktu brała udział osoba podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W międzyczasie, decyzją z 6 maja 2024 r. nr [...] organ pierwszej instancji przeniósł decyzję z 26 kwietnia 2022 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę, na rzecz G. Sp. z o.o. Sp. J. (dalej jako inwestor). W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta S. postanowieniem z 19 marca 2025 r., nr [...] [...] powtórnie wznowił postępowanie zakończone powołaną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie wydał decyzję z 26 maja 2025 r., nr [...], mocą której raz jeszcze odmówił uchylenia tego aktu oraz stwierdził, że brak jest podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w odpowiedzi na stosowne wezwanie skarżąca przedłożyła pismo z 8 lutego 2024 r., w którym oświadczyła, że nie występowała z wnioskiem w trybie art. 36 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualnie Dz. U. z 2026 r., poz. 538) o wykup nieruchomości lub jej części przez gminę w związku z uniemożliwieniem lub istotnym ograniczeniem w korzystaniu z nieruchomości obejmującej działkę nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w S. w związku z uchwaleniem planu miejscowego (uchwała Rady Miejskiej w S. z [...] r., nr [...]), na mocy którego owa działka (będąca w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni a zarazem wskazana przez inwestora jako zapewniająca projektowanemu zamierzeniu dostęp do drogi publicznej) została zakwalifikowana do symbolu J.KD3 D - tereny dróg publicznych - ulica dojazdowa. Równocześnie w cytowanym piśmie skarżąca wskazała, że nie występowania na podstawie art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualnie Dz. U. z 2026 r., poz. 399) o odszkodowanie w związku z wydzieleniem działki pod drogę publiczną. Sprecyzowała przy tym, że nową okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia postępowania ma być informacja o braku zapewnienia spornej inwestycji dostępu do drogi publicznej oraz podkreśliła, że inwestor nie posiada zgody na korzystanie z przedmiotowej działki nr [...] - zarówno na przejazd jak i na przyszłe zlokalizowanie w niej przyłączy mediów. W tym miejscu organ administracji wywiódł, że skarżącej nie przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony postępowania. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (aktualnie Dz. U. z 2026 r., poz. 524 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, z kolei w świetle art. 3 pkt 20 tej regulacji, pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zdaniem organu, Spółdzielnia nie może wywodzić statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 26 kwietnia 2022 r. z faktu bycia użytkownikiem wieczystym sąsiadującej z terem inwestycyjnym działki o nr [...] (obręb [...]), gdyż nieruchomość ta nie doznaje żadnych ograniczeń w sposobie jej zabudowania w następstwie realizacji spornego zamierzenia, natomiast inne ewentualne formy ograniczenia w zagospodarowaniu owej działki, jak również subiektywne uciążliwości (jak np. hałas czy spaliny) nie stanowią przesłanki umożliwiającej zakwalifikowanie przedmiotowej nieruchomość do obszaru oddziaływania tej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. W konsekwencji, obszar oddziaływania wskazanego zamierzenia obejmuje wyłącznie działki wchodzące w skład terenu inwestycyjnego, został prawidłowo wyznaczony na zasadzie art. 20 ust. 1 pkt 1c powołanej ustawy i nie obejmuje rzeczonej działki nr [...] co spowodowało, że skarżącej nie uznano za stronę postępowania. Odnosząc się natomiast do sygnalizowanej przez Spółdzielnię przesłanki polegającej na pojawieniu się nowej, nieznanej organowi, istotnej okoliczności mającej jej zdaniem polegać na braku dostępu spornej inwestycji do drogi publicznej wyjaśniono, że zaprojektowany dostęp do takiej drogi w istocie ma się odbywać przez teren działki nr [...] będącej w użytkowani wieczystym Spółdzielni. Podkreślono jednak, że owa nieruchomość użytkowana jest jako działka drogowa drogi dojazdowej wewnętrznej faktycznie i trwale istniejącej o odpowiedniej szerokości jezdni i jej ukształtowaniu, umożliwiającej nieprzerwany i nieskrępowany dostęp ogółowi osób, o czym może świadczyć brak szczególnego oznakowania drogi jako prywatnej, służącej wyłącznie obsłudze terenów należących do Spółdzielni. Nadto droga ta figuruje w dokumentach urzędowych i na mapach pod nadaną jej administracyjnie nazwą (ul. [...]) a jej obszar obejmujący ulicę, chodniki i wydzielone miejsca postojowe zawiera się w liniach rozgraniczających drogi publicznej - dojazdowej ustalonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 30 marca 2017 r. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji podniósł, że opisane wyżej okoliczności faktyczne pozwalały na zaaprobowanie planowanego przez inwestora dostępu do drogi publicznej przez wspomnianą działkę. Z kolei podnoszona przez Spółdzielnię kwestia braku umocowań prawnych związanych z bezumownym korzystaniem z należącej do niej działki, w tym podstaw do ustanowienia służebności drogi koniecznej, może stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym, natomiast pozostaje poza zakresem postępowania prowadzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody Śląskiego domagając się uchylenia tego aktu i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Spółdzielnia podniosła zarzuty naruszenia norm procesowych zawartych w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie ustalenia: (a) czy planowana inwestycja potrzebuje przyłączenia do sieci energetycznej, wodociągowej i kanalizacji ogólnospławnej, a jeśli tak, czy będzie to wymagało wejścia na teren będącej jej własnością działki nr [...] oraz koniecznością uzyskania jej zgody na umieszczenie tam urządzeń infrastruktury i ustanowienie służebności przesyłu; (b) czy mając na uwadze charakterystykę planowanej inwestycji (budynek mieszkalny wielorodzinny) i przewidywany sposób jej użytkowania przewidziano odpowiedni zjazd z drogi publicznej, zgodny z obowiązującymi przepisami prawa; (c) czy mając na uwadze charakterystykę tej inwestycji i przewidywany sposób użytkowania zapewniono jej odpowiednie dojście i dojazd do drogi publicznej, zgodne z obowiązującymi przepisami prawa; (d) czy mając na uwadze charakterystykę tego zamierzenia zapewniono poszanowanie uzasadnionych interesów Spółdzielni, jako użytkownika wieczystego działki nr [...], po której będzie się odbywał dojazd do spornego zamierzenia, co wręcz uniemożliwi jej korzystanie z owego prawa. Zarzuciła również naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 powołanego Kodeksu, poprzez odmowę uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy w postępowaniu zakończonym tą decyzją przysługiwał jej przymiot strony, a bez własnej winy nie brała w tym postępowaniu udziału i dodatkowo wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne związane z brakiem zapewnienia spornej inwestycji odpowiedniego dojazdu, a także potrzeby wejścia na teren nieruchomości należącej do Spółdzielni celem wykonania przyłączy mediów. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez sporządzenie niepełnego, bardzo lakonicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do podnoszonych przez nią argumentów dotyczących niezapewnienia planowanej inwestycji odpowiedniego dojazdu, dojścia oraz nieuwzględnienia konieczności wejścia na teren należącej doń działki celem wykonania przyłączy mediów. Równocześnie Spółdzielnia podniosła zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, a mianowicie: art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, polegające na błędnym uznaniu, że nie przysługiwał jej status strony w postępowaniu, podczas gdy mając na uwadze charakterystykę planowanej inwestycji, do której dojazd będzie się odbywał przez nieruchomość będącą w jej użytkowaniu wieczystym, co wręcz uniemożliwi korzystanie z tego prawa, powinna być uznana za stronę przedmiotowego postępowania; art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w związku z § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy planowana inwestycja nie posiada zgodnego z tymi przepisami dojazdu i dojścia, co powinno skutkować uchyleniem decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego; art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w związku z § 56 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. poz. 1518 ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy mając na uwadze charakterystykę spornej inwestycji i planowany sposób użytkowania, który spowoduje zwiększony ruch samochodów osobowych i ciężarowych, należało uznać, że obecnie istniejący zjazd nie spełnia wymogów określonych w tym rozporządzeniu, co winno poskutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 wspomnianego Kodeksu. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zaprezentowała szeroką argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Decyzją z 9 grudnia 2025 r., nr IFXIV.7840.6.26.2025 Wojewoda Śląski utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wpierw zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Następnie zaznaczył, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca zgłosiła go bowiem 24 listopada 2023 r., czyli w ciągu miesiąca od 26 października 2023 r., kiedy to (zgodnie z jej oświadczeniem) powzięła wiedzę o decyzji Prezydenta Miasta S nr [...] z 26 kwietnia 2022 r. otrzymując od inwestora skan tego aktu. Następnie Wojewoda Śląski zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji o tym, że Spółdzielnia nie jest stroną postępowania zakończonego powyższą decyzją, w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane albowiem nieruchomość, do której przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego, sąsiadująca z objętą pozwoleniem na budowę działką, nie wchodzi w zakres obszaru oddziaływania tego zamierzenia budowlanego w znaczeniu nadanym przez art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy. Zgodnie bowiem z aktualnym brzmieniem tej ostatniej normy, o zakwalifikowaniu nieruchomości do obszaru oddziaływania inwestycji, a tym samym posiadaniu przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przesądza sam tytuł prawny do nieruchomości sąsiadującej z projektowanym zamierzeniem ani też każde oddziaływanie tej inwestycji na ową nieruchomość, lecz wyłącznie takie, które spowoduje ograniczenia w jej zabudowie. W tym miejscu podkreślono, że będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącej działka nr [...] jest obecnie wykorzystywana jako droga (ul. [...]) i takie przeznaczenie koresponduje z zapisami jej księgi wieczystej, gdzie jako sposób korzystania z terenu wpisano "Dr- drogi", jak również z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdzie objęto ją symbolem [...] D - tereny dróg publicznych - droga dojazdowa. Podkreślono, że taki charakter działki wyklucza uznanie, jakoby projektowane przedsięwzięcie mogło powodować ograniczenia w możliwości jej zabudowy, gdyż nie wpłynie na jej dotychczasowy sposób wykorzystania. O posiadaniu przez Spółdzielnię statusu strony w przedmiotowym postępowaniu nie decyduje także fakt, że inwestor wskazał ową działkę jako dostęp planowanego zamierzenia do drogi publicznej, gdyż także ta okoliczność nie zmieni przeznaczenia rzeczonej nieruchomości, tym bardziej, że zgodnie z zapisami miejscowego planu została ona objęta obowiązkiem zachowania ulicy o szerokości w liniach rozgraniczających od 10 m do 22 m, co uwzględniając jej kształt uniemożliwia zabudowę. Wojewoda dodał, że Spółdzielnia nie wskazała żadnego przepisu obowiązującego prawa, z którego wynikałoby, że sporna inwestycja spowoduje ograniczenia w zabudowie wzmiankowanej działki ani też nie wykazała, aby owo zamierzenie utrudniało jej realizację obowiązków wynikających z art. 8 ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 889 ze zm.), polegającego utrzymaniu, przebudowie, remontach, ochronie i oznakowaniu drogi wewnętrznej. W tym kontekście wywiedziono, że podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące dojazdu do spornej inwestycji przez działkę nr [...] mogą wskazywać na istnienie jej interesu faktycznego, który występuje, gdy dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisów prawa nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki. Dlatego ewentualne uciążliwości, jakie mogą się pojawić w związku z przedmiotowym zamierzeniem, w tym wynikające z dojazdu do niego za pośrednictwem rzeczonej działki pozostają bez wpływu na ustalenie obszaru oddziaływania tej inwestycji a roszczenia z niniejszego tytułu mają charakter cywilnoprawny i podlegają rozstrzyganiu przez sądy powszechne, a nie przez organy administracyjne. Nadto zwrócono uwagę, że wbrew twierdzeniom Spółdzielni w sprawie nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten nakazuje bowiem inwestorowi poszanowanie interesów osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu, tymczasem skoro wspomniana działka nr [...] nie wchodzi w obszar oddziaływania spornego zamierzenia, to nie sposób uznać, aby mogło ono naruszyć interes prawny skarżącej będącej użytkownikiem wieczystym owej nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do drugiej przesłanki wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie powołał się na orzecznictwo sądowe podkreślając, że wykluczenie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 powołanego Kodeksu powoduje niemożność rozpatrywania pozostałych przesłanek wznowienia postępowania. W rezultacie, skoro uznano, że podmiot żądający wznowienia postępowania nie jest jego stroną, brak jest możliwości badania złożonego przezeń wniosku pod kątem ewentualnego wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub dowodów, które nie były znane organowi w chwili orzekania. Niezadowolona z powyższej decyzji Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu, jak również poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia norm procesowych zawartych w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym między innymi brak ustalenia: czy planowana inwestycja z uwagi na swa charakterystykę (budynek mieszkalny wielorodzinny) potrzebuje przyłączenia do sieci energetycznej, wodociągowej i kanalizacji ogólnospławnej, a jeśli tak, czy będzie to wymagało wejścia na teren należący do Spółdzielni, czy przewidziano dla tego budynku odpowiedni dojazd i dojście oraz czy może on oddziaływać negatywnie na pozostające w zasobach Spółdzielni nieruchomości gruntowe, budynki i elementy infrastruktury (np. poprzez drgania przekraczające obowiązujące normy) - co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego uznania, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę tego zamierzenia. W skardze tej zarzucono również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz z art. 151 § 1 pkt 1 powołanego Kodeksu, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia rozstrzygnięcia o pozwoleniu na budowę, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w postępowaniu zakończonym tą decyzją Spółdzielni przysługiwał jej przymiot strony, a zarazem pomimo braku winy nie brała w tym postępowaniu udziału, zaś dodatkowo wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, co powinno poskutkować uchyleniem owej decyzji. Nadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak odniesienia się do większości podnoszonych przez nią argumentów i informacji związanych między innymi z potrzebą przyłączenia spornej inwestycji do sieci energetycznej, wodociągowej i kanalizacji ogólnospławnej (wymagającej wejścia na należący doń teren), brakiem zapewnienia dla projektowanego budynku odpowiedniego dojazdu i dojścia oraz jego negatywnego oddziaływania na pozostające w zasobach Spółdzielni nieruchomości gruntowe, budynki i elementy infrastruktury (np. poprzez drgania przekraczające obowiązujące normy), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie pozwala poznać motywów działania organu ani ustalić, co legło u podstaw podjętego przezeń rozstrzygnięcia. Równocześnie skarżąca zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego, a mianowicie: art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, poprzez błędne uznanie, że nie przysługiwał jej status strony w postępowaniu, podczas gdy mając na uwadze charakterystykę planowanej inwestycji będącej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, potrzebę przyłączenia spornej inwestycji do sieci energetycznej, wodociągowej, kanalizacji ogólnospławnej i sieci ciepłowniczej (co wymaga wejścia na należący do niej teren), brak zapewnienia dla projektowanego przedsięwzięcia odpowiedniego dojazdu i dojścia oraz jego negatywnego oddziaływania na pozostające w zasobach Spółdzielni nieruchomości gruntowe, budynki i elementy infrastruktury, powinna ona być uznana za stronę przedmiotowego postępowania; art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w związku z § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez - jak to określono - "utrzymanie w mocy" decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy planowana inwestycja nie posiada zgodnego z tymi przepisami dojazdu i dojścia, co powinno skutkować uchyleniem decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego; art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w związku z § 56 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, poprzez - jak to określono - "utrzymanie w mocy" decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy mając na uwadze charakterystykę spornej inwestycji i planowany sposób użytkowania, który spowoduje zwiększony ruch samochodów osobowych i ciężarowych należało uznać, że obecnie istniejący zjazd nie spełnia wymogów określonych w tym rozporządzeniu, co winno poskutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego; § 11 ust. 2 pkt 2 w związku z § 204 ust. 3 pkt 3 oraz z § 204 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia pozwolenia na budowę, podczas gdy planowania inwestycja negatywnie oddziałuje na pozostające w zasobach skarżącej sąsiednie nieruchomości gruntowe oraz budynki i elementy infrastruktury między innymi poprzez wibracje przekraczające dopuszczalne normy, a tym samym narusza obowiązujące przepisy prawa, co powinno skutkować uchyleniem wspomnianego pozwolenia na budowę oraz wydaniem nowej decyzji o odmowie udzielenia tego pozwolenia. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia zaprezentowała obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów wskazując między innymi, że inwestor wystąpił do Urzędu Miejskiego w S. z wnioskiem o określenie warunków korzystania z dojazdu do terenu budowy spornej inwestycji dla pojazdów o zwiększonym tonażu a w odpowiedzi poinformowano go o konieczności uzgodnień z innymi podmiotami będącymi zarządcami działek, po których przejazd miał się odbywać i zwrócono mu uwagę na kwestie potencjalnych szkód, jakie inwestycja może spowodować. Zdaniem skarżącej sporne zamierzenie może spowodować szkody dla działki drogowej nr [...] i spowodować ograniczenie czy wręcz uniemożliwienie korzystania z przysługującego jej do tej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego. Zaznaczono, że mimo braku zgody Spółdzielni, przejazd ciężkiego sprzętu budowlanego przez ową działkę był cały czas realizowany, w wyniku czego doszło do uszkodzenia ogrodzenia, odchylenia od pionu słupów oświetleniowych przy granicy inwestycji, powstania szczelin w podłożu przylegającym do terenu prowadzonych prac, pęknięć w nawierzchniach utwardzonych oraz zarysowania ściany zewnętrznej budynku wymiennika ciepła. Na tę okoliczność do skargi dołączono fotografie oraz powołano się na sporządzoną na zlecenie Spółdzielni opinię techniczną, w której stwierdzono, że istniejące uszkodzenia mogą świadczyć o osłabieniu stateczności gruntu oraz o potencjalnym zagrożeniu bezpieczeństwa użytkowników obiektów znajdujących się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Dodano, że inwestor w piśmie z 20 października 2025 r. zwrócił się do Spółdzielni z prośbą o zgodę na przeprowadzenie bezpłatnego monitoringu drgań oraz inwentaryzacji uszkodzeń i stanu technicznego budynków należących do zasobów Spółdzielni, co wskazuje, że sam przyznał wprost, iż planowane przedsięwzięcie negatywnie oddziałuje na sąsiednie nieruchomości. Równocześnie skarżąca wywiodła, że pismem z 8 grudnia 2025 r. poinformowała o powstałych szkodach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.. W jej ocenie orzekające w sprawie organy całkowicie pominęły opisane wyżej fakty. W tym miejscu Spółdzielnia powołała się na orzecznictwo sądowe zaznaczając, że stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę powinny być nie tylko podmioty, których prawa zostały przez planowaną inwestycję naruszone, lecz także te, względem których istnieje sama potencjalna możliwość naruszenia ich praw. Warunkiem jest tu więc nie naruszenie interesu prawnego osoby trzeciej, lecz samo posiadanie przez nią interesu prawnego. Nadto ponownie podkreślono, że przewidziany przez inwestora dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] nie spełnia wymogów wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podnosząc, że motywy wydanej w sprawie decyzji zostały w sposób wyczerpujący przedstawione w jej uzasadnieniu, a zarzuty skarżącej nie wnoszą nowych okoliczności mogących mieć wpływ na to rozstrzygnięcie. Pismem z 29 stycznia 2026 r. Spółdzielnia, na poparcie swojej skargi, nadesłała do Sądu swoją korespondencję z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S., prowadzoną w ramach toczącego się postępowania kontrolnego dotyczącego spornej inwestycji, w tym protokoły kontroli stanu technicznego znajdującego się w jej zasobach budynku przy ul. [...] nr [...] w S. oraz opinie techniczne dotyczące wchodzących w skład tego zasobu budynków przy ul. [...] nr [...] i nr [...] potwierdzające wystąpienie poważnych szkód spowodowanych przejazdem i pracą ciężkiego sprzętu w ramach realizacji spornej inwestycji oraz fotografie obrazujące te szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 tej regulacji, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała bowiem, że kwestionowany przez stronę akt odpowiada wymogom prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie decyzja odmawiająca uchylenia, po wznowieniu postępowania administracyjnego, kończącej to postępowanie ostatecznej decyzji Prezydenta M. z 26 kwietnia 2022 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...]; obręb [...], położonych w S. przy ul. [...]. Skarżąca wniosła o wznowienie tego postępowania powołując się na przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego i w tych ramach podnosząc, że będąc stroną rzeczonego postepowania bez własnej winy nie brała w nim udziału oraz, że wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności nieznane organowi przy wydawaniu decyzji. W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że organ pierwszej instancji słusznie rozstrzygnął o wznowieniu postępowania. W sytuacji bowiem, gdy wznowienie ma nastąpić - jak domagała się Spółdzielnia - z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, rozpatrując dopuszczalność wznowienia, nie bada się już na tym etapie, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż owo zagadnienie staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 powołanego Kodeksu (vide wyroki NSA: z 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06, publ. Lex nr 510752 oraz z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09, publ. LEX nr 597851). Kwestia legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tego Kodeksu należy zasadniczo do sfery materialnoprawnej, gdyż to przepisy prawa materialnego statuują legitymację materialną podmiotu żądającego wznowienia postępowania, a nie jest dopuszczalne dokonywanie ocen w zakresie prawa materialnego na etapie poprzedzającym wznowienie postępowania. Postępowanie wznowieniowe oparte na powyższej przesłance jest prowadzone zarazem co do tego, czy wnioskodawca jest stroną z punktu widzenia materialnoprawnego, jak i co do spełnienia przesłanki z tegoż przepisu. Jeśli zatem wniosek o wznowienie postępowania jest umotywowany przesłanką, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a zarazem wnioskodawca uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, lecz został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja jego twierdzeń jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia, a to powinno nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania wznowieniowego organ administracji może bowiem weryfikować twierdzenia strony dotyczące jej interesu prawnego w zakończonym postępowaniu zwykłym (por: M. Jaśkowska w: M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - uwagi dotyczące art. 147, publ. Lex 2024 r. oraz wyrok WSA w Gdańsku z 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 218/14, publ. LEX nr 1503784). W rozpoznanej sprawie organ pierwszej instancji słusznie dokonał takiej oceny w ramach wszczętego uprzednio postępowania wznowieniowego. W jej wyniku uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji z 26 kwietnia 2022 r., którą owo wznowione postępowanie zostało zakończone albowiem ustalił, że skarżąca nie jest jego stroną. Zdaniem Sądu stanowisko to zasługuje na aprobatę. Wymaga podkreślenia, że zarówno w sprawach o pozwolenie na budowę prowadzonych w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych - w tym wznowieniowym, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (vide: wyrok NSA z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, publ. Lex nr 339465). Wspomniany art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego określa mianowicie, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny sprowadza się przy tym do związku pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną danego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na jego sytuację w zakresie prawa materialnego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja obszaru oddziaływania obiektu została przy tym sformułowana w art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy, który (w mającym zastosowanie w niniejszej sprawie brzmieniu po nowelizacji wprowadzonej ustawą z 13 lutego 2020 r. - Dz. U. poz. 471) określa, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta S. o udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzenia planowanego przez inwestora. Równocześnie wywodzi ona swój interes prawny w tym postępowaniu z posiadanego prawa użytkowania wieczystego sąsiadującej ze sporną inwestycją działki nr [...] Zdaniem Sądu, takie stanowisko skarżącej nie zasługuje na akceptację. Spółdzielnia podkreśla, że w wyniku realizacji owego przedsięwzięcia, prawo użytkowania wieczystego przysługujące jej do wspomnianej działki zostanie znacznie ograniczone, gdyż nieruchomość ta została wskazana przez inwestora jako dostęp do drogi publicznej i ma być tak wykorzystana zarówno po oddaniu projektowanego budynku do użytkowania, jak i wcześniej, w ramach jego budowy, do czego, zważywszy charakter owego zamierzenia, nie jest przystosowana. Argumentacja ta nie stanowi jednak dostatecznej podstawy do uznania wyżej wymienionej za stronę spornego postępowania. W świetle powołanego wyżej art. 3 ust. 20 ustawy - Prawo budowlane, nie budzi wątpliwości, że obszarem oddziaływania obiektu budowanego będzie jedynie taki obszar, w stosunku do którego ów obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości (vide: wyrok NSA z 11 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 1789/22, publ. Lex nr 3860978). Niezbędne jest tu więc wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, a więc powodujące ograniczenia w zabudowie wynikające z odrębnych przepisów (patrz: wyrok NSA z 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2013/22, publ. Lex nr 3864501). Na poparcie swojego stanowiska Spółdzielnia powołała cały szereg wyroków wydanych przez sądy administracyjne, jednak znaczna większość tych orzeczeń zapadła na gruncie art. 3 ust. 20 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu sprzed wspomnianej wyżej nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r. Tymczasem wymaga podkreślenia, że w świetle aktualnie obowiązującej treści tego przepisu, która miała zastosowanie w sprawie niniejszej, przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed tą zmianą "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu". Przedmiotowa nowelizacja wśród wielu innowacji mających na celu usprawnienie i uproszczenie procesu inwestycyjnego wprowadziła zatem zmianę o charakterze fundamentalnym, mającą wpływ na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren pozostający w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19, publ. Lex nr 3316702 i z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2282/23, publ. ONSAiWSA 2024/4/48). Ograniczenia w zabudowie są zaś jednoznaczne do ustalenia, jako że odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymagania dotyczące zabudowy (przede wszystkim dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy, obszarem oddziaływania planowanego obiektu budowlanego będzie obszar, w stosunku do którego obiekt ten wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że spowoduje jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. Znowelizowana definicja obszaru oddziaływania obiektu jest kolejnym (po nowelizacji wprowadzonej ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw) działaniem ustawodawcy zmierzającym do wyeliminowania zbyt szerokiego przyznawania statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Pojęcie "zabudowa" mieści się bowiem w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, lecz jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową (por. wyroki NSA: z 11 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2858/18; z 25 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3630/18; sygn. akt II OSK 1443/19; z 4 lipca 2022 r., - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). W świetle powyższego stwierdzić przyjdzie, że status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje wyłącznie osobie, która po pierwsze - posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu budowalnego i po drugie - nieruchomość ta dozna ograniczeń w dopuszczalnej dotychczas zabudowie na skutek realizacji projektowanego obiektu. Oba te elementy wystąpić muszą łącznie i niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej, ze względu na powstanie planowanego zamierzenia. Tylko bowiem istnienie takiego przepisu determinuje interes prawny danego podmiotu w postępowaniu toczącym się w przedmiocie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie przesądza o posiadaniu przez ów podmiot statusu strony w tym postepowaniu. W warunkach rozpoznanej sprawy skarżąca wskazała na szereg niewątpliwych uciążliwości, jakie spowoduje planowane zamierzenie budowlane w zakresie korzystania z działki nr [...], do której przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego, jednak w żaden sposób nie określiła, aby owa inwestycja spowodowała ograniczenie w zabudowie tej nieruchomości. Jak zwróciły uwagę wypowiadające się w sprawie organy, wskazana działka jest obecnie bezspornie wykorzystywana jako droga, takie przeznaczenie figuruje w zapisach jej księgi wieczystej (sposób korzystania z terenu określony jako "Dr-drogi", przy czym oznaczono ją jako "ulica [...]") oraz w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdzie objęto ją symbolem J.KD3 D - tereny dróg publicznych - droga dojazdowa. W rezultacie organy te słusznie stwierdziły, że charakter przedmiotowej działki zasadniczo wyklucza uznanie, aby sporna inwestycja mogła powodować ograniczenia w możliwości jej zabudowy albo zmienić dotychczasowy sposób jej wykorzystania zwłaszcza, że zgodnie z zapisami miejscowego planu została ona objęta obowiązkiem zachowania ulicy o szerokości w liniach rozgraniczających od 10 m do 22 m (§ 25 ust. 2 pkt 1 lit b miejscowego planu), co uwzględniając jej kształt, siłą rzeczy uniemożliwia jakąkolwiek ewentualną zabudowę. Prawidłowo też wywiodły, że o uznaniu Spółdzielni za stronę nie może przesądzać fakt, że inwestor przewidział przedmiotową działkę jako zapewniającą dostęp projektowanego zamierzenia do drogi publicznej, gdyż także to nie powoduje modyfikacji jej dotychczasowego przeznaczenia. Równocześnie Spółdzielnia nie wskazała żadnego przepisu obowiązującego prawa, z którego wynikałoby, że sporna inwestycja wywrze skutek w postaci ograniczeń w zabudowie tej działki ani też nie określiła, w jaki sposób owo zamierzenie miałoby jej utrudniać realizację obowiązków wynikających z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji w trybie wznowieniowym była w pełni zasadna. Skoro bowiem skarżąca nie była stroną w postępowaniu zakończonym jej wydaniem, to nie wystąpiła sytuacja opisana w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniająca wzruszenie przedmiotowego aktu w trybie art. 151 § 1 pkt 2 tego Kodeksu. Podnoszone przez Spółdzielnię zarzuty dotyczące nieprawidłowości, do jakich doszło przy wykonywaniu robót prowadzonych w ramach budowy spornego przedsięwzięcia oraz wyrządzonych w związku z tym szkód powstałych w obrębie działki drogowej nr [...] jak również w sąsiednich budynkach należących do jej zasobów pozostają natomiast poza zakresem niniejszego postępowania, gdyż nie mają ścisłego związku z treścią decyzji kończącej postępowanie objęte jej wnioskiem o wznowienie. W świetle art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, okoliczności te nie mogły przesądzać o przyznaniu skarżącej statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę albowiem kluczowe znaczenie ma to, że owa decyzja nie powodowała ograniczeń w możliwości zabudowy sąsiednich nieruchomości, do których przysługuje jej tytuł prawny, a w konsekwencji nieruchomości te nie stanowiły obszaru oddziaływania projektowanego budynku. Nieprawidłowości, które zaistniały w trakcie budowy spornego zamierzenia i wynikłe stąd szkody stanowią - jak wynika z przedstawionej przez skarżącą dokumentacji - przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego i mieszczą się w zakresie właściwości tego organu, natomiast wykraczają poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które wyznacza zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia odmawiającego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, w którym to zakresie nie mieści się ocena wadliwego (niezgodnego z prawem, sztuką budowlaną czy też z warunkami określonymi w przedmiotowym pozwoleniu) wykonywania prac w ramach realizacji inwestycji objętej tą decyzją oraz jego negatywnych dla skarżącej skutków. Poza podstawą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżąca umotywowała wniosek o wznowienie postępowania powołując się dodatkowo na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 wskazanego Kodeksu i w tych ramach wywodząc, jakoby wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nieznane organowi, który ją wydał. Odnosząc się do przedmiotowej kwestii w pierwszym rzędzie przyjdzie wyjaśnić, że Spółdzielnia zasadniczo nie mogła skutecznie domagać się równoczesnego wznowienia postępowania na takiej podstawie. Jak słusznie zauważył Wojewoda Śląski, wykluczenie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego powoduje niemożność rozpatrywania pozostałych przesłanek zawartych we wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, gdyż mogą one podlegać ocenie dopiero po uznaniu wnioskodawcy za stronę postępowania (vide wyroki WSA: w Szczecinie z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 86/14, w Poznaniu z 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 319/24 i z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 57/23 - orzeczenia dostępne w CBOSA). W orzecznictwie pojawił się również pogląd odmienny, wyrażony między innymi w powołanym w skardze wyroku NSA z 16 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 81/23 (publ. Lex nr 3568923), gdzie wskazano na konieczność zbadania wszystkich przesłanek wymienionych we wniosku o wznowienie postępowania. Nawet jednak, gdyby przychylić się do tego stanowiska, stwierdzić przyjdzie, że w warunkach niniejszej sprawy brak analizy jej okoliczności pod kątem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego pozostaje bez wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Skarżąca dopatrywała się owej przesłanki w tym, że sporna inwestycja nie posiada w jej ocenie dostępu do drogi publicznej, gdyż wskazana przez inwestora jako ów dostęp, pozostająca w jej użytkowaniu wieczystym działka nr [...] nie zapewnia temu przedsięwzięciu dojazdu ani dojścia odpowiedniego do jego charakterystyki i przewidywanego sposobu użytkowania. Nie wskazano tu więc w istocie żadnej okoliczności, która nie byłaby znana organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na budowę. W zatwierdzonym mocą tej decyzji projekcie zagospodarowania terenu określono bowiem wyraźnie, że dojazd i dojście inwestycji do drogi publicznej zapewniony jest z działki drogowej - ul. [...] (pkt. 5.5 części opisowej - str. 5 projektu), a z mapy stanowiącej str. 5 tego projektu wynika, że chodzi o działkę nr [...], zatem wydając przedmiotową decyzję organ administracji architektoniczno-budowlanej niewątpliwie zatem wiedział o wskazanym fakcie. Spółdzielnia nie powołuje tu więc żadnej nowej nieznanej temu organowi okoliczności, a jedynie kwestionuje dokonaną przez ów organ ocenę, że tak zaprojektowany dostęp do drogi publicznej jest wystarczający. Przytoczona wyżej argumentacja skarżącej w żadnym razie nie wskazuje na istnienie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Za przesłankę taką nie może być również uznana okoliczność, że wykonanie przyłączy mediów do planowanej inwestycji wymagać będzie wejścia na teren nieruchomości będących własnością Spółdzielni i umieszczenia tam urządzeń infrastruktury czy ustanowienia służebności przesyłu. Po pierwsze bowiem, także te informacje były znane organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na budowę, skoro w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania terenu wskazano dane dotyczące parametrów technicznych sieci i urządzeń uzbrojenia terenu, w tym podano lokalizację projektowanych przyłączy do poszczególnych mediów (pkt 5.6 części opisowej - str. 5 projektu). Po wtóre natomiast, kwestie związane z realizacją owych przyłączy, w tym konieczność uzyskania na to stosownych zgód Spółdzielni czy też ustanowienia ewentualnych ograniczonych praw rzeczowych należą do zagadnień o charakterze cywilnoprawnym, które mogą stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym natomiast wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Konkludując należy stwierdzić, że skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności mogących podlegać zakwalifikowaniu jako przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż powołując się na ten przepis nie podała żadnych nowych istotnych faktów czy dowodów, o których istnieniu organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wiedział w dacie orzekania o udzieleniu pozwolenia na budowę, lecz jedynie zakwestionowała ocenę okoliczności faktycznych sprawy sformułowaną w wydanej przez ów organ decyzji. W tym miejscu wypada dodać, że wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego skutkuje wyłącznie uruchomieniem postępowania zmierzającego o ustalenia, czy wskazana we wniosku przyczyna wznowienia rzeczywiście w sprawie zaistniała. Na tym etapie sprawy organy nie rozpoznają jej po raz kolejny w pełnym zakresie, gdyż postępowanie wznowieniowe nie może służyć ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy i zastępować postępowania odwoławczego. Z tego też względu pojęcie "nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne" należy interpretować w sposób ścisły, wąsko (zob. wyroki NSA: z 10 lutego 2026 r. sygn. akt III OSK 2619/24, publ. Lex nr 4032146 oraz z 8 maja 2026 r., sygn. akt I OSK 1691/24, publ. Lex nr 4099388). Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że kwestionowany przez stronę akt nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, został wydany w wyniku prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego oraz poprzedzony postępowaniem czyniącym, wbrew twierdzeniom skarżącej, zadość zasadom procesowym wyrażonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z jego art. 7 i art. 77 § 1. Dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na złożony przez skarżącą wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez żadną z pozostałych stron żądania przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 lutego 2026
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Aneta Majowska Krzysztof Nowak Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny