II SA/Gl 1648/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 30 października 2025 r. nr IFXIV.7840.9.15.2025 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia 6 czerwca 2025 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 6 czerwca 2025 nr [...] Prezydent Miasta D. zatwierdził projekt budowlanym i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora, G. S. obejmujące inwestycję pod nazwą; "Budowa hostelu, dz. nr [...],[...],[...],[...] obręb D. przy ul[...]/[...] w D. (działki oznaczone na projekcie zagospodarowania terenu nr [...] km [...], [...] km [...], [...] km [...], [...] km [...] obręb D.). Organ administracji zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zostało ono wszczęte w 2019 r. Od samego początku kwestią sporną było to, czy przedmiotowa nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej. Inwestor wskazywał, że istnieje możliwość włączenia się bezpośrednio do drogi [...]. To jednak stało w sprzeczności z przepisami o drogach publicznych. Z tego też powodu organ administracji decyzją z dnia 24 maja 2019 r. nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia wnioskowanego pozwolenia na budowę. Od decyzji skutecznie wniesiono odwołanie. Decyzją z dnia 13 grudnia 2019 r. r. znak [...] Wojewoda Śląski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/GL 155/20 oddalił skargę inwestora. Od wyżej wskazanego wyroku WSA skargę kasacyjną złożyli zarówno inwestor, jak i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2769/20 orzekł kasatoryjnie uchylając zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że "okoliczność prawnej możliwości zjazdu, a więc dostępu do drogi publicznej, wymagała poczynienia ustaleń w oparciu o konkretne dokumenty potwierdzające legalność zjazdu, w tym także o zatwierdzony projekt organizacji ruchu na danym odcinku drogi krajowej." Ponadto skarżący kasacyjnie w piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2021 r. zawarł informację, że na "legalnie wybudowanym i usytuowanym zjeździe przy ul[...] dawniej [...] zapewniającym dostęp do drogi publicznej została przywrócona przez zarządcę drogi organizacja ruchu na tej drodze polegająca na odtworzeniu linii krawędziowej przerywanej zamiast krawędziowej linii ciągłej". Podejmując postępowanie organ I instancji wystosował do zarządcy drogi ekspresowej [...] ulicy [...] - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K., pismo w którym odniósł się do wytycznych NSA zawartych w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie. Wniesiono o udostępnienie zatwierdzonego projektu organizacji ruchu na odcinku drogi krajowej, który obejmuje rejon działki nr [...] obręb D. (dawniej dz. nr [...] km [...] obręb [...]). Wystosowano również prośbę o inne dokumenty, jeśli GDDKiA je posiada, odnoszące się do zjazdu w rejonie działki [...] obręb D.. Do pisma dołączono kopię projektu zagospodarowania terenu. Jak ustalono również, w oparciu o zapadły uprzednio wyrok WSA w Gliwicach inwestor może korzystać z działek nr [...] i [...] obręb D. bez konieczności uzyskania dodatkowych służebności drogowych ponieważ usytuowane są w ciągu drogi wewnętrznej określonej w planie miejscowym jako 7KDW, konieczne stało się ustalenie czy te dwie działki zapewnią Inwestorowi przejazd do drogi publicznej w wymaganej szerokości 5 m, o ile działki te mają połączenie z drogą ekspresową poprzez legalny zjazd. Dnia 8 marca 2024 r. p.o. zastępcy dyrektora Oddziału ds. Zarządzania Drogami i Mostami Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad udzielił odpowiedzi na pisma kierowane przez organ. W piśmie wskazano, "że "zjazd" w km ok. [...] strona lewa drogi ekspresowej [...] w rejonie działki [...] (obecnie dz. nr [...]) jest zjazdem nielegalnym, Oddział nie dysponuje dokumentacją projektową, bo de facto zjazd w omawianej lokalizacji nie istnieje". Do pisma dołączono wyciąg z projektu organizacji ruchu z 2015 roku - inwentaryzacja. Na rysunku tym widać, że w rejonie działki [...] (obecnie dz. nr [...]) jak i działki [...] (obecnie dz. nr [...]) widnieje linia ciągła. Do pisma dołączono również wyciąg z zatwierdzonego projektu organizacji ruchu z 2021 roku dla rozbudowy drogi [...] w D.. Na podstawie przedstawionych załączników graficznych do projektu organizacji ruchu z 2015 roku jak i zatwierdzonego projektu organizacji ruchu z 2021 roku dla rozbudowy drogi [...] w D. zjazd z drogi ekspresowej [...] na działki nr [...] (dawniej działka nr [...]) jak i na działkę sąsiednią nr [...] (dawniej działka nr [...]) nie istnieje. Na projektach zachowana jest linia ciągła, a dodatkowo projektowane są skarpy, które zmienią ukształtowanie terenu w rejonie tych działek. Ponadto z ogólnodostępnych źródeł, między innymi zdjęć satelitarnych czy portalu GOOGLE EARTH widać, że jezdnia w rejonie spornego zjazdu jest uszkodzona, a linie są niewidoczne. Dnia 5 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta D. wydał decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nr [...], powołując się na fakt, że przedmiotowy zjazd jest nielegalny gdyż nie ma dokumentów, które potwierdzałyby jego legalność. Zarówno zarządca drogi jak i inwestor nie są w posiadaniu stosownych dokumentów. Na skutek odwołania inwestora Wojewoda Śląski decyzją znak [...] z dnia 2 października 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskazał, że organ I instancji powinien zwrócić się do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie legalności zjazdu z drogi SI wskazanego w projekcie inwestycji jako dostęp do drogi publicznej, co stanowić będzie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. zawieszono postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie pozwolenia na budowę i w tym samym dniu, odrębnym pismem zwrócono się do Śląskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach o przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie czy zjazd z drogi krajowej [...] w rejonie działek nr [...], [...] i działek na których projektowana jest inwestycja jest zjazdem legalnym. Dnia 1 kwietnia 2025 r. wpłynęło pismo Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, że skargę dotyczącą legalności przedmiotowego zjazdu uznaje się za bezzasadną. ŚWINB po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2024 r. (sygn. II OSK 804/22), w którym sąd stwierdził, że: "w orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie rozważano możliwość domniemywania przeciwnego rozwiązania, a mianowicie niezgodności z prawem określonego obiektu budowlanego. W praktyce ukształtowała się pogląd, zasługujący na określenie linii orzeczniczej, a mianowicie, że jeśli inwestor lub aktualny właściciel obiektu nie przedłoży na żądanie organu nadzoru budowlanego pozwolenia na budowę wraz z dokumentacją budowlaną dotyczącą obiektu budowlanego wykonanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. to nie można ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o budowie obiektu bez wymaganych pozwoleń, a tym samym naruszeń prawa. W konsekwencji organ uznał, że z uwagi na fakt, że istniejącego zjazdu zgodnie ze stanowiskiem ŚWINB nie można uznać za nielegalnego, a przedmiotowe działki objęte wnioskiem mają dostęp do drogi Zarządca drogi nie przedstawił żadnych dokumentów, które podważałby powyższe stanowisko, a organ administracji architektoniczno - budowlanej nie jest właściwy do orzekania w kwestii legalności obiektów budowlanych. W związku z powyższym po przeprowadzeniu postępowania zgodnie ze wskazaniami organów nadrzędnych i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2769/20 należało orzec o udzieleniu pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 35 ustawy Prawo Budowlane projekt budowlany sprawdzono kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Projektanci, w myśl art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oświadczyli, iż sporządzili projekt budowlany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Sprawdzono zgodność projektu budowlanego Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. dla terenów w rejonie ul. [...] oraz terenów przemysłowych w rejonie ulic: [...] i [...] (Dz. Urz. woj. Śl. z dnia [...] r. poz. [...]). Wobec powyższego, zgodnie z art. 35 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, należało orzec jak w sentencji. Odwołanie od tej decyzji złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Zarzucił organowi I instancji naruszenie: 1) art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: "Pr. bud.") - przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że w zatwierdzanym decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym spełnione są wymogi określone w treści § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), tj. bez zapewnienia odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu użytkowania obiektu budowlanego dojazdu i dojścia do planowanego hostelu, w sytuacji gdy projekt ten zakłada skomunikowanie bezpośrednio z drogi ekspresowej [...], w sposób oczywisty pozostałe w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa - tj. § 55 ust. 1 pkt 1 oraz ust, 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1518) oraz obowiązującego w momencie złożenia wniosku przez inwestora § 9 ust. 1 pkt 2 oraz § 113 ust. 7 pkt 1 i 5 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r. poz. 124); 2) art. 29 ust. 1 oraz ust. 3a w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm., dalej: "u.d.p.") przez wadliwe stwierdzenie, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB") jest organem właściwym do stwierdzenia, czy zjazd z drogi ekspresowej [...] jest zjazdem legalnym, w sytuacji gdy jedynym organem władnym do rozstrzygnięcia w tym zakresie jest zarządca drogi, którego decyzja administracyjna o lokalizacji zjazdu jest warunkiem obligatoryjna dla lego legalności - w przedmiotowej sprawie zarządcą drogi ekspresowej [...] jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad: 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, błędną ocenę i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie: - ustalenia, że zarządca drogi nie przedstawił żadnych dokumentów, które podważałyby stanowisko ŚWINB w zakresie legalności przedmiotowego zjazdu, w sytuacji gdy nie jest możliwym przedłożenie dowodu negatywnego - nie istnieje domniemanie legalności zjazdu, w przypadku braku wydania decyzji o lokalizacji zjazdu indywidualnego przez zarządcę drogi publicznej; - pominięcie w ustaleniach organu I instancji istnienia w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 27 lipca 2018 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję GDDKiA z dnia 13 kwietnia 2018 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego; prawidłowość ww. decyzji GDDKiA została potwierdzona wyrokami sądów administracyjnych: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2330/18) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2479/19); - ustalenia, że "zjazd" z drogi ekspresowej nie można uznać za nielegalny, w sytuacji gdy nie istnieje wybudowany zgodnie z prawem zjazd z drogi ekspresowej [...] do nieruchomości inwestora, - ustalenia, że usytuowanie zjazdu nie zagrażałoby bezpieczeństwu ruchu drogowego, w sytuacji gdy teren obejmujący działki Inwestora zlokalizowany jest w obszarze oddziaływania węzła drogowego na skrzyżowaniu drogi ekspresowej z ulicą [...] w D. oraz na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu - co jednoznacznie wskazuje, że lokalizacja zjazdu do planowanej inwestycji stanowiłby zagrożenie dla ruchu drogowego. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy w pełni podzielając jego ustalenia i wywiedzione z nich skutki prawne. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad działający przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego i zasądzenia kosztów postępowania zarzucił Wojewodzie Śląskiemu: 1) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez przyjęcie, że w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym spełnione są wymogi określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), bez sprawdzenia czy w przedmiotowej sprawie zapewniono odpowiedni do przeznaczenia i sposobu użytkowania obiektu budowlanego dojazd i dojście, w sytuacji gdy projekt ten zakłada skomunikowanie bezpośrednio z drogi ekspresowej [...], co w sposób oczywisty i rażący pozostaje w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa - tj. § 55 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518) oraz obowiązującego w momencie złożenia wniosku przez inwestora § 9 ust. 1 pkt 2 oraz § 113 ust. 7 pkt 1 i 5 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r. poz. 124); 2) naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 4 Pr.b. przez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta D., która została wydana na podstawie projektu budowlanego niezawierającego oświadczenia właściwego zarządcy drogi (tutaj: GDDKiA) o możliwości połączenia działki Inwestora z drogą publiczną (tutaj: drogą ekspresową SI), zgodnie z przepisami o drogach publicznych; 3) naruszenie art. 29 ust. 1 oraz ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 889, dalej: "u.d.p.") oraz art. 82 ust. 3 pkt 3 Pr.bud. przez niczym nieuzasadnione i w sposób oczywisty sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa przyjęcie, że właściwym w kwestii rozstrzygnięcia o legalności przedmiotowego zjazdu jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, w sytuacji, gdy jedynym organem władnym do rozstrzygnięcia w tym zakresie jest zarządca drogi, którego decyzja administracyjna o lokalizacji zjazdu (art. 29 i nast. u.d.p.) jest warunkiem obligatoryjnym dla jego legalności - w przedmiotowej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydał w tym zakresie ostateczną i prawomocną decyzję z dnia 27 lipca 2018 r. znak: [...], której prawidłowość została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2330/18, a następnie potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2479/19; 4) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, w tym na skutek naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, błędną ocenę i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie: - ustalenia, że zarządca drogi (GDDKiA) nie przedstawił żadnych dokumentów, które podważałyby stanowisko ŚWINB w zakresie legalności przedmiotowego zjazdu, w sytuacji, gdy nie jest możliwym przedłożenie dowodu negatywnego - w przypadku braku wydania pozytywnej decyzji o lokalizacji zjazdu indywidualnego przez zarządcę drogi publicznej nie istnieje domniemanie jego legalności; - pominięcia istnienia w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji GDDKiA z 27 lipca 2018 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję GDDKiA z dnia 13 kwietnia 2018 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego; prawidłowość ww. decyzji GDDKiA została potwierdzona prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2330/18 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2479/19; - ustalenia, że "zjazd" z drogi ekspresowej (bardziej odpowiednim byłoby "faktyczna możliwość zjazdu". Tzw. "zjazd jest nielegalny, w sytuacji, gdy nie istnieje urządzony zgodnie z prawem zjazd z drogi ekspresowej [...] do nieruchomości inwestora; - ustalenia, że usytuowanie zjazdu nie zagrażałoby bezpieczeństwu ruchu drogowego, w sytuacji, gdy teren obejmujący działki Inwestora zlokalizowany jest w obszarze oddziaływania węzła drogowego na skrzyżowaniu drogi ekspresowej z ulicą [...] w D. oraz na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu - co jednoznacznie wskazuje, że lokalizacja zjazdu do planowanej inwestycji stanowiłaby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego; - pominięcia faktu, iż w związku z niebezpieczną praktyką przekraczania linii ciągłej krawędziowej łącznicy węzła drogi ekspresowej [...] przez użytkowników sąsiadujących nieruchomości - GDDKiA zamontował w 2019 r. barierę drogową celem ukrócenia takiej praktyki; 30 marca 2019 r. inwestor wraz z drugą osobą przy użyciu palnika dokonali odcięcia słupka stalowego bariery drogowej oraz odkręcenia poprzecznych elementów bariery powodując szkodę w mieniu Skarbu Państwa; Przedmiotowy czyn został zakwalifikowany z art. 288 § 1 k.k., a inwestor wyrokiem karnym został zobowiązany (wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] r., sygn. akt [...]) do naprawienia wyrządzonej szkody - co jednoznacznie potwierdza, iż inwestor zapewnił sobie faktyczną możliwość zjazdu na swoją nieruchomość poprzez czyn zabroniony. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie jest kwestia dostępu nieruchomości przewidzianej do zainwestowania do drogi publicznej, drogi ekspresowej [...]. Następować ma to za pośrednictwem działek nr [...] i [...] obręb D. usytuowanych w ciągu drogi wewnętrznej określonej w planie miejscowym jako 7KDW. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od zarządcy drogi, brak jest istniejącego zjazdu umożliwiającego skomunikowanie nieruchomości skarżącego z drogą ekspresową. Organy administracji architektoniczno-budowlanej uznały zaś, że nie można domniemywać, że istniejące fizycznie połączenia pomiędzy drogą [...] a drogą wewnętrzną 7KDW powstało nielegalnie. Z tym poglądem skład obecnie orzekający się zgadza, uwzględniając stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2769/20. Konieczne jest zatem ustalenie, czy w sprawie zostały spełnione wymagania określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), a w konsekwencji, czy zaistniały przesłanki przewidziane w art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: "Pr. bud."). Ani ustawa Prawo budowlane, ani rozporządzenie nie definiują wprost pojęcia dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z § 14 rozporządzenia do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m (ust. 1). Dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów (ust. 2). Do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m (ust. 3). Już na tym etapie należy uznać, że twierdzenie o możliwym dostępie działki inwestora do drogi publicznej jest bardzo wątpliwe. Taki dostęp obejmuje dojście do działki. Przyjmując stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej ruch pieszych (oraz rowerzystów) miałby się odbywać drogą ekspresową, co oczywiście jest niedopuszczalne. To samo dotyczy zjazdu z drogi ekspresowej. Taka sytuacja stanowi wykroczenie w świetle art. 97 Kodeksu wykroczeń w powiązaniu z art. 40 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Organy administracji architektoniczno-budowlanej zdają się również nie dostrzegać, że w rejonie "zjazdu" z [...] obowiązuje określona organizacja ruchu. A tą wprowadza zarządca drogi. I jego decyzją niedopuszczalny jest ruch pomiędzy drogą wewnętrzną a [...]. Zarządca wprowadził tam stosowne oznakowanie poziome, wzmacniając je dodatkowo barierami uniemożliwiającymi zjazd (usuniętymi nielegalnie przez inwestora, za co ten ostatni poniósł odpowiedzialność karną). Twierdzenie w takiej sytuacji, że działka inwestora ma dostęp do drogi publicznej (w wariancie zaproponowanym przez inwestora) jest po prostu nieprawdziwe. Inaczej mówiąc, fakt fizycznego połączenia drogi publicznej z określoną nieruchomością nie uprawnia do twierdzenia, że jest to zjazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. O tym, czy jest to zjazd decyduje zarządca drogi organizując ruch. Problem uzyskania na budowę takiego zjazdu pozwolenia na budowę ma charakter wtórny i służebny. Organy administracji badając dostęp działki przeznaczonej do zainwestowania skoncentrowały się na aspekcie "budowlanym" sprawy. I trafnie ustaliły, że nie można kwestionować legalności części obiektu budowlanego łączącego fizycznie drogę [...] z drogą wewnętrzną. Ale nie oznacza to, że działka przeznaczona do zainwestowania ma automatycznie dostęp do drogi publicznej w znaczeniu prawnym, czy ów łącznik jest zjazdem w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tego aktu "budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2". Cały czas umyka organom administracji architektoniczno-budowlanej, że inspektor wskazuje jako dojazd do swojego zamierzenia drogę wewnętrzną, która w sensie prawnym nie ma połączenia z drogą ekspresową, bo takiego mieć nie może. W przypadku tego typu drogi zjazd z nich może być następować z wykorzystaniem węzłów drogowych. Rozwiązanie takie jest oczywiste. Trudno wyobrazić sobie, że dopuszczalne będzie włączanie się do ruchu (bez odpowiedniej infrastruktury) w sytuacji, gdy dany typ drogi przewiduje dopuszczalną prędkość 120 km/h. W rozstrzyganej sprawie nie wykazano, że zezwolenie na budowę zjazdu zostało wydane. A brak jakichkolwiek przesłanek by domniemywać jego istnienie. Co więcej, odmówiono zgody na budowę zjazdu i orzeczenie w tym zakresie jest prawomocne i ostateczne. Wobec powyższego, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.