Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gl 1631/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 15 kwietnia 2026 r., II SA/Gl 1631/25

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
15 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 7 listopada 2025 r. nr SKO IV 424/605/2025 w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi K.D. (dalej: Strona, Skarżący) z dnia 3 grudnia 2025 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej nr SKO IV 424/605/2025 z dnia 7 listopada 2025 r. w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 5 września 2025 r. nr [...] Prezydent Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji) w powołaniu na art. 2 pkt 9, art. 5 ust. 3 i ust. 3a, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 438 z późn. zm., dalej: u.p.o.u.a.), uznał Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec dziecka A. D. . Sprawa rozpoznawana jest ponownie. Uprzednia decyzja organu z dnia 6 maja 2025 r. nr [...] została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia 23 czerwca 2025 r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że wobec braku skutecznej egzekucji świadczeń alimentacyjnych w okresie świadczeniowym 2024/2025 wypłata świadczeń realizowana jest z funduszu alimentacyjnego. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu doręczone w dniu 31 marca 2025 r., co zostało uznane za uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu i złożenie oświadczenia majątkowego. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone w dniu 24 kwietnia 2025 r. Organ ustalił, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...] Skarżący został zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka w wysokości 1.500 zł miesięcznie, natomiast zgodnie z zaświadczeniem komorniczym z dnia 24 kwietnia 2025 w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu z regulowania zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Następnie Skarżący w dniu 19 maja 2025 r. umożliwił przeprowadzenie wywiadu, złożył oświadczenie majątkowe i oświadczył, że nie zamierza rejestrować się jako osoba bezrobotna, ponieważ planuje rozpoczęcie działalności gospodarczej, a w dniach 19 i 23 maja 2025 r. do akt wpłynęły potwierdzenia przelewów alimentów bezpośrednio do uprawnionej. Wpływ ww. dokumentów już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 6 maja 2025 r., stanowił podstawę uchylenia decyzji przez organ odwoławczy. W toku ponownie prowadzonego postępowania, organ pismem z dnia 4 lipca 2025 r. wezwał Skarżącego do przedłożenia zaświadczenia o zarejestrowaniu w Powiatowym Urzędzie Pracy, a w przypadku podjęcia pracy przedłożenia kserokopii umowy o pracę, zlecenie lub o dzieło, bądź wpisu do centralnej ewidencji działalności gospodarczej. Organ zobowiązał Stronę do zarejestrowania w urzędzie pracy oraz przedłożenia dokumentu potwierdzającego wykonanie zobowiązania w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, które nastąpiło w dniu 9 lipca 2025 r. Skarżący nie dokonał rejestracji i nie nawiązał kontaktu z organem, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło natomiast 31 grudnia 2015, zaś wpis wykreślono w dniu 25 kwietnia 2019 r. Z zaświadczenia Komornika Sadowego wynika, że Skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy uiścił kwoty: 133,60 zł w dniu 20 marca 2025 r., 733,77 zł w dniu 30 maja 2025 r., 786,31 zł w dniu 2 lipca 2025 r., nie dokonał zatem wpłat w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych alimentów. Ponadto nie dostarczył potwierdzenia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej oraz nie spełnił zobowiązania do zarejestrowania się jako osoba bezrobotna albo poszukująca pracy w terminie wskazanym w wezwaniu. Decyzja została doręczona w dniu 19 września 2025 r. W odwołaniu wniesionym w ustawowym terminie Skarżący podkreślił, że decyzja pozbawiona jest podstaw, ponieważ realizuje obowiązek alimentacyjny względem córki w całości w każdym miesiącu, oraz przedłożył potwierdzenia płatności. Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją nr SKO IV 424/605/2025 z dnia 7 listopada 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan sprawy, przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił, że zaistnienie jednej z przesłanek art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. inicjuje wszczęcie postępowania, w toku którego organ zgodnie z art. 5 ust. 3a ustala, czy dłużnik przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50%. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała jedna z przesłanek z art. 5 ust. 3, tj. Skarżący nie dostarczył dokumentu potwierdzającego rozpoczęcie wykonywania działalności, i nie zarejestrował się w urzędzie pracy w terminie wskazanym w wezwaniu, ponadto nie wywiązał się z zobowiązań jak tego wymaga ust. 3a. Z załączonych do odwołania potwierdzeń przelewów wynika natomiast, że "wpłaty alimentów nie są dokonane za wszystkie ww. miesiące". Z tych względów, organ odwoławczy stwierdził spełnienie przesłanek uznania Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja została doręczona w dniu 19 listopada 2025 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że do skargi przedkłada potwierdzenia realizowania zobowiązań alimentacyjnych, dosłane przy piśmie z dnia 22 stycznia 2026 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach, sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie, uznanie Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oparły o ustalenie niewywiązania się z nałożonego wezwania organu pierwszej instancji oraz braku regulowania należność alimentacyjnych przez okres 6 miesięcy w wysokości nie niższej niż 50% bieżących alimentów. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jak stanowi art. 3 u.p.o.u.a., w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego (ust. 1). Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów (ust. 2). Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania (ust. 4). Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 2 omawianej ustawy, w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika: 1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny wraz ze wskazaniem nie dłuższego niż 30-dniowy terminu na wykonanie tego zobowiązania; 2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o rynku pracy i służbach zatrudnienia, - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3). Jednocześnie ustawodawca przewidział, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (art. 5 ust. 3a). Bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, to m.in. egzekucja, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych (art. 2 pkt 2), natomiast przed dłużnika alimentacyjnego ustawa rozumie osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 3). Już w tym miejscu dostrzec należy, że akta nie zawierają wskazanego tytułu wykonawczego, uniemożliwiając tym weryfikację spoczywającego na Skarżącym obowiązku alimentacyjnego. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał o spełnieniu w odniesieniu do Skarżącego przesłanek do wydania decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Po pierwsze, zwrócić należy uwagę, że organy orzekające w sprawie, dokonane ustalenia oparły o pismo komornika sądowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, z którego wynika, że w okresie ostatnich 6 miesięcy wyegzekwowano kwoty: 20.03.2025 r. 133,60 zł, 30.05.2025 r. 733,77 zł, 02.07.2025 r. 786,31 zł (karta nr 68 akt administracyjnych). W treści zaświadczenia komornika nie zawarto jednak żadnych dodatkowych danych liczbowych odnośnie kwoty ewentualnego zadłużenia Skarżącego. W aktach brak zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierającego informacje o stanie egzekucji, przyczynach bezskuteczności egzekucji oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów. Co istotne, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie ustalił, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy Skarżący wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Pamiętać bowiem należy, że okres ostatnich 6 miesięcy oznacza okres poprzedzający wydanie decyzji przez organ drugiej instancji. Stanowisko to wyrażane w orzecznictwie, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1347/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 915/21). Nie może ujść uwadze, że Skarżący do odwołania załączył szereg dokumentów, które w jego ocenie, miały potwierdzać wywiązywanie się przez niego z obowiązków alimentacyjnych. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ograniczył postępowanie jedynie do skontrolowania okresu ustalonego przez organ pierwszej instancji, a w aktach z etapu postępowania odwoławczego pozostaje jedynie notatka służbowa z dnia 5 września 2025 r., sporządzona po telefonicznym ustaleniu z kancelarią komornika sądowego, że - jak wskazano - od 25 sierpnia 2025 r. nie została wyegzekwowana żadna kwota tytułem alimentów na rzecz wierzyciela A. D. , ostatnia wpłata pochodzi z dnia 2 lipca 2025 r. i została ujęta w zaświadczeniu z dnia 25 sierpnia 2025 r. (karta nr 71 akt administracyjnych). Tymczasem art. 5 ust. 3a u.p.u.a. wymaga ustalenia czy dłużnik alimentacyjny faktycznie nie wykonał obowiązku alimentacyjnego, a okoliczność niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego nie może być ustalona wyłącznie na podstawie zaświadczenia komornika (podobnie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 781/18, E. Tomaszewska, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, wyd. III Lex el. 2025). Obowiązkiem organu odwoławczego było zatem prawidłowo ustalić i zbadać okres ostatnich sześciu miesięcy przypadających bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wynika to z zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., stanowiącej konkretyzację art. 78 Konstytucji RP, na organie odwoławczym spoczywa obowiązek rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, dokonania oceny materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa materialnego. Środek odwoławczy powinien natomiast stwarzać realną możliwość oceny pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i dokonania jego uchylenia bądź zmiany (por. L. Garlicki (red.), Konstytucja RP. Komentarz, t. 5, Warszawa 2007, s. 7). Powyższe zyskuje akceptację zarówno orzecznictwa jak i doktryny przedmiotu, wskazuje się bowiem, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1, poz. 35), właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3400/19, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021). Organ odwoławczy miał przy tym obowiązek zweryfikowania okoliczności podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu odnośnie wywiązywania się przez niego z obowiązku alimentacyjnego za ostatnie 6 miesięcy, tj. okresu bezpośrednio poprzedzającego zaskarżoną decyzję. Na etapie postępowania drugoinstancyjnego organ nie skorzystał jednak z instytucji art. 136 k.p.a. Pomimo twierdzeń odwołania oraz przedłożonych i znajdujących się w aktach potwierdzeń przelewów, organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "wpłaty alimentów nie są dokonane za wszystkie ww. miesiące" (str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Dostrzec jednak należy, że w aktach - jako przedłożone do odwołania -zalegają potwierdzenia przelewów dla następujących okresów: 30.07.2025 - kwota: 1.500 zł, tytułem "alimenty lipiec", odbiorca "A. D"; 30.06.2025 - kwota: 1.500 zł, tytułem "alimenty czerwiec", odbiorca "A. D. "; 22.05.2025 - kwota: 1.500 zł, tytułem "alimenty za maj", odbiorca "A. D. "; 10.04.2025 - kwota: 1.500 zł, tytułem "alimenty kwiecień 2025", odbiorca "A. D" (karty nr 73-87 akt administracyjnych). W aktach zalegają ponadto, przedłożone w toku postępowania pierwszoinstancyjnego (19 maja 2025 r.) potwierdzenia: 12.03.2025 - kwota: 1.490 zł, tytułem "alimenty", odbiorca "A. D. "; 12.03.2025 - kwota: 10 zł, tytułem "alimenty", odbiorca "A. D. "; 12.03.2025 - kwota: 1.000 zł, tytułem "alimenty luty", odbiorca "A. D. "; 12.03.2025 - kwota: 1.000 zł, tytułem "alimenty", odbiorca "A. D. "; 06.02.2025, kwota: 400 zł, odbiorca "A. D. "; 06.02.2025 - kwota: 100 zł, odbiorca "A. D. "; 31.12.2024 - kwota: 300 zł, odbiorca "A. D. ". Za okres kwiecień - lipiec 2025 potwierdzenia regulowania obowiązku alimentacyjnego Skarżący przedłożył do odwołania, natomiast za poprzedni okres do pisma z dnia 19 maja 2025 r. Jak wynika z ich treści, na dzień złożenia odwołania stanowiły potwierdzenia wpłat za co najmniej 6 miesięcy. Ustalenie wywiązywania się w każdym miesiącu z ww. zobowiązań, w określonej przez ustawę wysokości nie niższej niż 50%, jak już wyjaśniono, powinno dotyczyć okresu bezpośrednio poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Ustaleń w tym zakresie organ odwoławczy jednak zaniechał, nie wezwał również Skarżącego do przedłożenia potwierdzeń za dalszy okres po wniesieniu środka odwoławczego. Po drugie, nie może ujść uwadze, że zobowiązanie art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.u.a., może nastąpić wyłącznie, po stwierdzeniu, że dłużnik alimentacyjny "nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań", która to okoliczność musi pozostawać w związku z "brakiem zatrudnienia". Dopiero wówczas organ jest uprawniony do zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako osoba bezrobotna albo poszukująca pracy. W rozpoznawanej sprawie, w dniu 19 maja 2025 r. do organu wpłynęły potwierdzenia regulowania alimentów, za okresy jak wymieniono powyżej, jednocześnie znane było już organowi oświadczenie, złożone przez Skarżącego, w którego treści podał, że jest "ratownikiem górskim, kandydatem, jest muzykiem perkusistą i nauczycielem gry na instrumentach", podejmuje prace na umowę o dzieło oraz prace dorywcze w różnych miastach na terenie kraju, nie zamierza rejestrować się w urzędzie pracy, ponieważ planuje rozpoczęcie działalności gospodarczej, ponadto rejestracja uniemożliwiłaby wykonywanie umów o dzieło (karta nr 30 akt administracyjnych), zaś w kwestionariuszu wywiadu alimentacyjnego podał wysokość dochodu z ostatnich 3 miesięcy 2.000 zł, zadeklarował uiszczanie od 6 miesięcy alimentów w pełnej wysokości (karta nr 29 akt administracyjnych). Pomimo wskazanych dowodów, organ pismem z dnia 4 lipca 2025 r. nałożył obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.o.u.a. (karta nr 60 akt administracyjnych). Organ odwoławczy również do tych okoliczności wynikających z akt sprawy się nie odniósł, co stanowi dodatkowe uchybienie przepisom postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie budziło wątpliwości Sądu, że w sprawie doszło do naruszenia art. 15 i art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Powyższe nie pozwalało na tym etapie do odniesienia się do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Należy pamiętać, że konsekwencje wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mają bardzo poważny charakter, gdyż ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest podstawą wniosku o ściganie za przestępstwo niealimentacji określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego (art. 5 ust. 3b pkt 1 u.p.o.u.a.). Poza zainicjowaniem postępowania przygotowawczego o czyn niealimentacji, organ właściwy dłużnika po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy (art. 5 ust. 3b pkt 2 u.p.o.u.a.). Obliguje to zatem organy orzekające w sprawie do szczególnej staranności i aktywności w postępowaniu. Tym wymaganiom w toku kontrolowanego postępowania nie uczyniono zadość. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, przeprowadzi uzupełniające postępowanie wyjaśniające i w zależności od jego wyniku podejmie rozstrzygnięcie uzasadniając swoje stanowisko jak reguluje to art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania. W sprawie nie powstały bowiem należne stronie skarżącej koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/ Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/ Tomasz Dziuk

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny