II SA/Gl 1517/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 września 2025 r. nr SOIa.621.51.2025 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.

Wojewoda Śląski (dalej – organ odwoławczy, Wojewoda) decyzją z dnia 25 września 2025 r., nr SOIa.621.51.2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 274 – dalej u.e.l.), po rozpoznaniu odwołania B. S. (dalej – skarżąca, Strona), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 7 sierpnia 2025 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu położonym w K. przy ul. [...]. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 26 lutego 2025 r. S. W. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o wymeldowanie B. S. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ulicy [...] w K.. W treści wniosku wskazała, że Strona wyprowadziła się ze spornego lokalu w lipcu 2020 r., z powodu konfliktów spowodowanych nieuiszczaniem przez B. S. rachunków za użytkowanie lokalu. Obecnie Strona bywa w przedmiotowym lokalu sporadycznie, wyłącznie w ramach odwiedzin. S. W. z racji podeszłego wieku wymaga opieki osób trzecich, pomaga jej druga córka, K. W. oraz wnuczka, M. W.. Do wniosku dołączono kserokopie m.in. dokumentu potwierdzającego wysokość opłat za użytkowanie lokalu w 2016 r. oraz 2024 r., oświadczenia złożonego do Komunalnego Zakładu Gospodarki Komunalnej w K. o 1 osobie zamieszkującej ww. lokal oraz kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] w K. z 8 stycznia 2008 r. nr [...] r. Do wniosku załączono także pełnomocnictwo udzielone przez S. W. wnuczce, M. W.. W dniu 6 marca 2025 r. M. W. przedłożyła do akt kserokopię zaświadczenia z 28 lutego 2025 r. nr [...], w którym Kierownik Oddziału Eksploatacji Budynków nr [...] Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w K. potwierdził aktualność tytułu prawnego S. W. do przedmiotowego lokalu. Na okoliczność faktów wskazanych przez wnioskodawcę organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W sprawie wyjaśnienia złożyli sąsiedzi z lokali położonych pod tym samym adresem, tj. [...] w K. oraz znajomi rodziny. Świadkowie jednomyślnie stwierdzili, że Strona nie zamieszkuje obecnie w lokalu położonym przy ulicy [...] w K. od 3-4 lat. Jej wizyty mają charakter sporadyczny i krótkotrwały. Wskazano również, że opuszczenie przez Stronę lokalu spowodowane było konfliktami rodzinnymi z powodów finansowych, m.in. nie dokładania się przez stronę do rachunków i kosztów utrzymania. W treści pisma z 15 maja 2025 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że po powrocie z [...] córki B. S. pozwoliła jej wraz z małoletnią córką wprowadzić się do zajmowanego przez nią lokalu. Z czasem narastały jednakże konflikty między zamieszkującymi lokal kobietami, zwłaszcza na tle finansowym: Strona nie partycypowała w kosztach utrzymania lokalu. Kłótnie z czasem przerodziły się w awantury i przemoc fizyczną względem wnioskodawczyni, co skutkowało założeniem w 2018 r. Niebieskiej Karty. Pokój zajmowany przez Stronę był przez kilka lat niezamieszkały i zamknięty na klucz. W pokoju przechowywane były rzeczy należące do Strony i jej córki. L. W dniach 13 kwietnia 2025 r. i 13 maja 2025 r. Strona usiłowała wejść do mieszkania, została wezwana Policja i B. S. opuściła lokal. Strona nie ma obecnie dostępu do mieszkania, gdyż wymienione zostały zamki w drzwiach. Pełnomocnik wnioskodawczyni w obszernych wyjaśnieniach z 20 maja 2025 r., potwierdziła wszystko powyższe i dodała, że nie wyraziła zgody na obecność w trakcie oględzin lokalu Strony i jej córki. Zdaniem organu I instancji wbrew twierdzeniom Strony w zajmowanym przez nią przed laty pokoju nie prowadziła ona żadnych prac remontowych. W pomieszczeniu tym znajdowały się nieliczne rzeczy osobiste należące do Strony i jej córki, nie posiada natomiast kluczy i dostępu do lokalu, zaś wnioskodawczyni ponosi całość kosztów utrzymania mieszkania i jest wyłącznym najemcą lokalu. W trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzono oględziny lokalu położonego przy ulicy [...] w K., w trakcie których pełnomocnik wnioskodawczyni, udostępniający lokal do oględzin, nie wyraził zgody na wstęp do lokalu Strony i jej córki. W trakcie oględzin ustalono, że lokal położony jest na parterze, w sąsiedztwie lokalu [...] i [...], składa się z dwóch pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki z WC. W lokalu stwierdzono damskie rzeczy osobiste, odzież, obuwie, kosmetyki. Pełnomocnik wnioskodawczyni wyjaśniła do protokołu, że Strona to jej ciocia, która w 2020 r. opuściła sporny lokal. Opuszczenie nastąpiło na skutek licznych kłótni i nieporozumień wynikających z braku uiszczania jakichkolwiek opłat za lokal. Ostatni raz w pokoju Strona przebywała 17 kwietnia 2025 r., gdy w obecności Policji zabrała torbę z częścią rzeczy należących do niej, m.in. pościel, ręczniki. W łazience znajduje się pralka należąca do ww., którą dzieliła z panią S. W.. Pełnomocnik oświadczyła, że Strona w lokalu położonym przy ulicy [...] w K. nie mieszka, nie nocuje, nie stołuje się i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Nie partycypuje również w kosztach utrzymania lokalu. Analiza dołączonych do wniosku o wymeldowanie kserokopii dokumentów wskazujących wysokość czynszu ustalonego na lokalu położonym przy ulicy [...] w K. wykazuje znaczny spadek zużycia zimnej wody w 2024 r. względem 2016 r. (z 52,38 zł na 22,29 zł), co potwierdza zamieszkiwanie w lokalu tylko jednej osoby. Powyższe ustalenia stoją zatem w sprzeczności z wyjaśnieniami Strony o jej trwałym i stałym zamieszkiwaniu w spornym lokalu. Po przeprowadzeniu analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w K.. Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył obowiązujące przepisy i wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, że Strona nie mieszka pod wskazanym adresem i spełnione zostały przesłanki z art. 35 u.e.l., tj. doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez stronę miejsca zameldowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Strona wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Podkreśliła przede wszystkim, iż nie zgadza się z decyzją o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego oraz z ustaleniami przeprowadzonego postępowania dowodowego, a mianowicie nie opuściła trwale mieszkania przy ul. [...] w K.. Ponadto nie została dopuszczona do przedmiotowego lokalu przez najemczynię lokalu wraz z wnuczką, M. W.. Dodatkowo zarzuciła niewiarygodność świadków, składających w sprawie wyjaśnienia. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z 25 września 2025 r., nr SOIa.621.51.2025 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji nakreślił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył i omówił przepisy u.e.l. stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 35 u.e.l., tj. doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżącą miejsca zameldowania. Podkreślono, że strona obecnie w przedmiotowym lokalu nadal nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Ponadto, ww. nie posiada i nigdy nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. W lokalu tym zamieszkuje i nim dysponuje wieloletnia najemczyni - S. W., która w trakcie postępowania wyjaśniającego konsekwentnie deklarowała brak zgody na ponowne zamieszkanie strony w spornym lokalu. Dalej wskazano, że również kwestia pozostawienia w spornym lokalu pojedynczych rzeczy osobistych i majątkowych należących do skarżącej nie ma wpływu na wydanie niniejszej decyzji, gdyż fizycznej nieobecności w lokalu na użytek obowiązku meldunkowego nie może zastępować pozostawienie w nim jakichkolwiek rzeczy. Pozostawienie w lokalu rzeczy nie świadczy bowiem o skoncentrowaniu w nim spraw życiowych Strony, a opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nadto zameldowanie dotyczy faktu pobytu osoby w danym lokalu, nie zaś pozostawionych w nim rzeczy. Odnosząc się z kolei do wskazanego dopiero na etapie odwołania wniesionego powództwa sądowego w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania lokalu położonego przy ulicy [...] w K. (sygn. akt [...]) wskazano, że postępowanie to jest dopiero na bardzo wczesnym etapie i nie sposób obecnie przesądzić, że zakończy się ono w sposób korzystny dla Strony. Stwierdził, że organ administracyjny orzeka natomiast na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w czasie rozpatrywania sprawy i nie może oczekiwać na ewentualną zmianę takiego stanu w bliżej nieokreślonej przyszłości. Natomiast w przypadku, gdy postępowanie sądowe w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania lokalu położonego przy ulicy [...] w K. zakończy się prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w sposób korzystny dla Strony i ponownie zamieszka ona w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu, wówczas będzie to stanowić podstawę do ponownego zameldowania jej w tymże lokalu. Jest to jednak obecnie zdarzenie przyszłe i niepewne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Wojewody, Strona powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając nietrwałość opuszczenia przez nią mieszkania przy ul. [...] w K., kwestię niedopuszczenia jej do mieszkania przez najemczynię lokalu, panią S. W. wraz z wnuczką, M. W. oraz niewiarygodność świadków, składających w sprawie wyjaśnienia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę i zawarte w niej stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ocenie Sądu została poddana decyzja Wojewody z dnia 25 września 2025 r., nr SOIa.621.51.2025, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 7 sierpnia 2025 r. o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu położonym w K. przy ul. [...]. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 35 u.e.l. Przepis ten stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z uregulowania tego wynika, że postępowanie może być zainicjowane z urzędu, a także na wniosek właściciela lokalu oraz podmiotu dysponującego tytułem do lokalu (np. najmu lokalu). Powyższy przepis określa ponadto przesłanki wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z nim podstawą do wydania takiej decyzji jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Ostatnia z wymienionych przesłanek nie rodzi wątpliwości interpretacyjnych, a mianowicie należy ją wiązać z brakiem przedsięwzięcia czynności formalnych wymeldowania, określonych w art. 34 u.e.l. W kwestii natomiast pierwszej z przesłanek, tj. opuszczenia lokalu, istotnym jest, by miało ono charakter trwały i dobrowolny. Co do zasady opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana, można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia interesów życiowych w inne miejsce, a nie, na przykład, z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Podkreślić jednak należy, że wystąpienie tych cech warunkowane jest obiektywnymi okolicznościami stanu faktycznego podlegającego indywidualnej ocenie. Oczywiście ustalając "trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu" nie można wyłącznie poprzestawać na twierdzeniach (oświadczeniach) osoby zainteresowanej rozpatrzeniem sprawy. Trzeba zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3427/18, Lex nr 2825816). Jak zaznaczono wcześniej, wymeldowanie z pobytu stałego wymaga co do zasady wykazania, że osoba zameldowana w miejscu pobytu opuściła je oraz, że miała wolę takiego działania. Okoliczności faktyczne, a niekiedy nawet prawne, mogą prowadzić do wniosku, że faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło, mimo że osoba nie miała woli przeniesienia miejsca swoich spraw życiowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący dokonały ustaleń w powyższej kwestii. Przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym są prawidłowe. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy obydwu instancji przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego. Zgromadzone w toku postępowania przez organy administracji dowody zdaniem Sądu potwierdzają trafność poczynionych przez te organy ustaleń, iż skarżąca nie przebywała w miejscu zameldowania, to jest w K. przy ulicy [...] i opuszczenie tego miejsca miało charakter trwały. W celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie przebywa pod adresem zameldowania organ I instancji przeprowadził szereg czynności. Podczas żadnej z kontroli przeprowadzonych w spornym lokalu przez organy Policji, nie zastano skarżącej w spornym lokalu. W lokalu tym przebywała wyłącznie okazjonalnie i sporadycznie, przechowując pojedyncze rzeczy osobiste i majątkowe w pomieszczeniu zamkniętym na klucz. Skarżąca nie prowadzi natomiast w spornym lokalu gospodarstwa domowego, nie nocuje w nim i nie przebywa. Z zeznań świadków, tj. sąsiadów zamieszkujących lokale położone pod tym samym adresem, tj. [...] w K. oraz znajomych rodziny wynika również, że skarżąca nie zamieszkuje obecnie w spornym lokalu od 3-4 lat. Jej wizyty mają charakter sporadyczny i krótkotrwały. Wskazano także, że opuszczenie przez Stronę lokalu spowodowane było konfliktami rodzinnymi z powodów finansowych, m.in. nie dokładania się przez stronę do rachunków i kosztów utrzymania. Zdaniem Sądu wskazane w sprawie okoliczności w pełni uzasadniają twierdzenie, iż opuszczenie tego mieszkania przez skarżącą miało charakter trwały. Sporadyczne przebywanie skarżącej w spornym mieszkaniu nie może być zatem podstawą do uznania, iż przebywa ona tam z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność, iż w mieszkaniu tym znajdują się pojedyncze rzeczy należące do skarżącej nie może stanowić dowodu że skarżąca stale tam zamieszkuje. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność skarżącej nie świadczy o tym, że nie opuściła ona tego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. A zatem pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08, opubl. LEX nr 484172). Podkreślić w tym miejscu należy, że ocena czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały nie może być oparta na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulegnie zmianie i być pojmowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Pojmowanie bowiem trwałości jako synonimu określenia "na zawsze" powodowałoby niemożność wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa i przez następnych kilkanaście lat przebywać nie może albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie (zob. wyroki NSA: z 12 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 210/19, publ. Lex nr 3034265 i z 21 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3209/18, publ. Lex nr 3331923 oraz wyrok tutejszego Sądu z 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 493/08, publ. Lex nr 537913). Sama zaś deklaracja zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie jest przeszkodą do wymeldowania i nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 37/15, publ. Lex nr 1788014). Skarżąca dopiero na etapie odwołania wniosła powództwo sądowe w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania lokalu położonego przy ulicy [...] w K. (sygn. akt [...]), a zatem jest na bardzo wczesnym etapie i nie sposób obecnie przesądzić, że zakończy się ono w sposób korzystny dla strony. Podejmowane zaś na jej żądanie interwencje Policji w spornym lokalu sprowadzały się, jak wynika z akt sprawy, do udzielania pouczeń skarżącej. Nota bene pierwsze z tych interwencji miały miejsce 13 kwietnia 2025 r. i 13 maja 2025 r., podczas których skarżąca usiłowała wejść do mieszkania, została wezwana Policja, w konsekwencji czego zmuszona była opuścić lokal. Obecnie nie ma dostępu do mieszkania, gdyż wymienione zostały zamki w drzwiach. Ostatni raz w pokoju skarżąca przebywała 17 kwietnia 2025 r., gdy w obecności Policji zabrała torbę z częścią rzeczy należących do niej, m.in. pościel, ręczniki. Ponadto z dołączonych do wniosku o wymeldowanie kserokopii dokumentów wskazujących wysokość czynszu ustalonego na lokalu położonym przy ulicy [...] w K. wykazuje znaczny spadek zużycia zimnej wody w 2024 r. względem 2016 r. (z 52,38 zł na 22,29 zł), co potwierdza zamieszkiwanie w lokalu tylko jednej osoby. Powyższe ustalenia stoją zatem w sprzeczności z wyjaśnieniami skarżącej o jej trwałym i stałym zamieszkiwaniu w spornym lokalu. Tym samym po analizie materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu Sąd podzielił stanowisko organów stwierdzające, iż przedstawiane przez skarżącą dowody prowadzą do uznania, iż to skarżąca pragnie stworzyć pozory przebywania w mieszkaniu ulicy [...] w K.. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że kwestionowany przez skarżącą akt nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, został wydany w wyniku prawidłowego zastosowania art. 35 u.e.l. i oraz poprzedzony postępowaniem czyniącym zadość zasadom procesowym wyrażonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Dlatego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.