II SA/Gl 1441/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. S. i B. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] roku numer [...], nakazał inwestorom B. i J. S. oraz R..i W. K. dokonać rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej usytuowanego na działce numer 1. w K.. Jak ustalił organ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Gminy M. w dacie decyzji określał teren posadowienia ww. budynków jako teren bez prawa do zabudowy. Decyzja ta jest ostateczna. Brak realizacji nałożonego obowiązku spowodował wszczęcie postępowania egzekucyjnego. PINB pismami z dnia [...] roku upomniał każdego ze współwłaścicieli budynku, pouczając o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku dalszego niezrealizowania obowiązku. Następnie dnia [...] r. wystawił tytuły wykonawcze numer [...] dotyczące obowiązku wykonania rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej na inwestorów, w których wskazano następujące środki egzekucyjne: - grzywna w celu przymuszenia; - wykonanie zastępcze. Zarzuty do tego tytułu wnieśli J. i B. S. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuty te dotyczyły: - określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia; - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie w sprawie zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., będącego podstawą decyzji o nakazie rozbiórki. W ocenie wnoszących zarzuty tytuł wykonawczy nie określa, który budynek ma podlegać rozbiórce, a ponadto organ wystawił cztery tytuły wykonawcze, dotyczące tego samego obowiązku. Niezależnie od tego, w ocenie składających zarzut, wykonanie przymusowe obowiązku o charakterze niepieniężnym jest niewykonalne na gruncie rozpatrywanej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] roku, znak: [...] organ uznał zarzuty za nieuzasadnione. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, organ wskazał, że "Późniejsza ewentualna zmiana planu nie wpływa jednak na trwałość decyzji administracyjnej". Treść obowiązku w tytule egzekucyjnym jest zaś taka sama jak w decyzji nakazującej rozbiórkę. Zażalenie na to postanowienie złożyli B. i J. S. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Podnieśli w nim argumentację tożsamą z wcześniej zgłoszoną w zarzutach. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznał, zarówno ustalenia organu I instancji, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów zażalenia stwierdził, że: - wbrew podniesionym zarzutom obowiązek w tytule wykonawczym wskazano zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. Z treści obowiązku wynika co stanowiło podstawę normatywną nałożenia obowiązku, jaki akt był podstawą zobowiązania, wskazano datę i numer tego orzeczenia oraz wskazano, poprzez powtórzenie sentencji decyzji nakładającej obowiązek, treść zobowiązania, - egzekwowany obowiązek został przedstawiony prawidłowo, co prowadzi do wniosku o bezzasadności zarzutu, - na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania zbyt dużej uciążliwości określonego środka egzekucyjnego. Należy wskazać w jaki sposób egzekucja prowadzona przy użyciu tego środka jest dla zobowiązanego dokuczliwa. Z uwagi na brak takiego wskazania w zarzutach do prowadzonego postępowanie egzekucyjnego, nie można tego zarzutu uznać za trafiony, - nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, że przed NSA toczy się postępowanie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., którego korzystne dla zobowiązanych zakończenie spowoduje możliwość legalizacji przedmiotowych budynków rekreacji indywidualnej. Ewentualna zmiana planu nie wpłynie na trwałość decyzji administracyjnej nakazującej dokonanie rozbiórki. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył J.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił ŚWINB w Katowicach: - art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, - art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zarzuty były zasadne, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że Rada Gminy M. uchwaliła nowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan ten jest na etapie zaskarżenia go do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Korzystne orzeczenie NSA spowoduje, iż będzie możliwa legalizacja budynku. Doprowadzenie zatem do egzekucji obowiązku wydaje się być przedwczesne. W ocenie skarżącego tytuł wykonawczy nie określa w sposób precyzyjny obowiązku wynikającego z decyzji rozbiórkowej. Na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego nie będzie możliwe ustalenie który dokładnie budynek ma podlegać rozbiórce. Dlatego też obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny Skargę identycznej treści złożyła B.S.. Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 27 listopada połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania. Odpowiadając na obydwie skargi organ administracji wniósł o ich oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. WSA stwierdził co następuje Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] roku, znak: [...], w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 - dalej "u.p.e.a."), zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest bowiem wykonanie ostatecznego nakazu rozbiórki. Inaczej mówiąc organ egzekucyjny jest zobowiązany doprowadzić do sytuacji by samowola została zlikwidowana poprzez rozbiórkę - czyli faktyczne usunięcie istniejącego obiektu. Taka rozbiórka może zostać wykonana samodzielnie przez inwestora, albo w ramach wykonania zastępczego. Innej możliwości realizacji obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej w takim przypadku nie ma. Sąd dokonał analizy wszystkich ewentualnych podstaw zarzutów wskazanych w 33 § 1 u.p.e.a. i uznał, że w przypadku rozpatrywanej sprawy one nie występują. W szczególności niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. W sprawie funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o rozbiórce. Rozbiórka ta nie została wykonana co obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nie doszło tu również do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Odstąpienie od egzekucji mogłoby taką zasadę naruszyć. Za zupełnie nieuzasadniony Sąd uznaje również argument że Rada Gminy M. uchwaliła nowy plan zagospodarowania przestrzennego. Orzeczenie nakazu rozbiórki nastąpiło na gruncie obowiązywania konkretnego planu miejscowego, który nie dopuszczał budowy na działce numer 1. w K. obiektu rekreacji indywidualnej. Nie można się wreszcie zgodzić z zarzutem, że na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego nie będzie możliwe ustalenie który dokładnie budynek ma podlegać rozbiórce. Wspomniany tytuł dokładnie określa (poprzez odwołanie do decyzji PINB) przedmiot egzekwowanego obowiązku. Tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2021 r., działając z urzędu, sprostował oczywistą pomyłkę pisarską w wyroku z dnia 17 marca 2021 r. poprzez dodanie po wyrazach "sprawy ze skargi J.S." wyrazów "i B.S.". Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. ----------------------- 6