II SA/Gl 1371/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. B. (B.) i A. B. (B.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr SKO.4102.23.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia albo przywrócenia środowiska do stanu właściwego oddala skargę.

Decyzją z dnia 8 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżących J. B. i A. B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia 29 kwietnia 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na M. P. i M1. P. obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia albo przywrócenia środowiska do stanu właściwego w związku z funkcjonowaniem przydomowej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 17 kwietnia 2023 r. do Urzędu Gminy w M. wpłynęło pismo skarżących o przeprowadzenie kontroli na działce o nr [...] położonej w miejscowości M. ul. [...] należącej do M1. i M. P., z uwagi na duży hałas jaki emituje znajdująca się na tej działce przydomowa elektrownia wiatrowa. Ponadto śmigła elektrowni wiatrowej obracają się w słońcu i rzucają cień na działkę stron. W związku z powyższym, pismem z dnia 24 maja 2023r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie, a następnie powołał Sp. z o.o. E. jako biegłego w niniejszej sprawie. W konsekwencji tego, biegły złożył do akt sprawy opracowanie pt. sprawozdanie z pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska z przydomowej turbiny wiatrowej zlokalizowanej pod adresem ul. [...], [...] M. Organ I instancji podniósł, że teren objęty zgłoszeniem jest oznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. jako MN, RM, DG - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zagrodowa i związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku w zależności od przeznaczenia terenu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Z przepisów rozporządzenia wynika, że dla terenów MN, RM, DG dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia wynosi LAeqD 55, a dla pory nocy LAeqN 45. Organ pierwszej instancji dokonał oceny sporządzonej w sprawie opinii i ustalił, że według przeprowadzonych pomiarów - w odniesieniu do działki położonej przy ul. [...] – nie było przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w porze dziennej, a wystąpiło nieznaczne przekroczenie w porze nocnej. Pomiary wykazały występowanie hałasu w wielkości 46,3 dB przy niepewności pomiaru +U95+ wynoszącej +/- 1,9 dB. Dla porównania poziom tła czyli dźwięku emitowanego przez źródła naturalne np. drzewa wynosi 41,5 dB. Brak jest więc przesłanki wskazującej na negatywne i ponadnormatywne oddziaływania na środowisko. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżących organ odwoławczy stwierdził, że z opinii biegłego wynika, iż co do jednego punktu pomiarowego w porze nocnej zostały przekroczone normy hałasu, jednakże przekroczenie to nie było znaczne, a dodatkowo z opinii wynika, iż niepewność pomiaru wynosi 1,9 (dB). Wskazał ponadto, że średni poziom tła akustycznego pochodzącego od szumu traw i liści na drzewach w czasie podmuchów wiatru wyniósł 41,5 dB. Wobec tego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że brak jest przesłanki wskazującej na negatywne i ponadnormatywne oddziaływania na środowisko. Ponadto podkreślił, że postępowanie z art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej również u.p.o.ś. (Dz. U. z 2024 r. poz. 54) jest prowadzone w interesie ogółu społeczeństwa. Natomiast kwestie związane z wyrządzeniem szkody lub ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości podnoszone w odwołaniu, mogą być rozstrzygane na drodze powództwa cywilnego. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący J. B. i A. B. (zwani dalej również stroną skarżącą) – reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym – podnieśli zarzut błędnego ustalenia przez organ, że funkcjonowanie przydomowej elektrowni wiatrowej na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w M. (stanowiącej własność M1. i M. P.) nie stanowi negatywnego oddziaływania na środowisko, podczas gdy natężenie negatywnych następstw istnienia tego urządzenia budowlanego w rzeczywistości daje rozpatrywać się w granicach naruszeń mogących być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego z art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zarzucili również błędne ustalenie w sprawie, że wskazany problem daje się poddać procesowi subsumpcji jedynie w przypadku przepisów prawa cywilnego (art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego), gdy w ocenie skarżących zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego. W związku z powyższymi zarzutami wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 145a §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązanie organu do wydania decyzji ze wskazaniem rozstrzygnięcia lub sposobu załatwienia sprawy (tj. wydania decyzji o której mowa w art. 363 u.p.o.ś.). W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że ze względu na charakterystykę niniejszej sprawy, przedstawiony stan faktyczny daje się poddać procesowi subsumpcji również w przypadku przepisów prawa cywilnego w zakresie tzw. Immisji. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na niniejsze postępowanie, gdyż podjęcie przez stronę skarżącą działań przewidzianych w prawie cywilnym stanowi jedną z dwóch możliwości rozwiązania niniejszego problemu. Przedstawiony stan faktyczny jest bowiem relewantny z punktu widzenia zarówno prawa administracyjnego, jak i prawa cywilnego. Następnie strona skarżąca podniosła, że oczywiste jest, iż funkcjonowanie przydomowej elektrowni wiatrowej emituje uciążliwy dźwięk oraz powoduje tzw. migotanie światła. W dłuższej perspektywie, wskazane naruszenie może powodować negatywne skutki nie tylko dla strony skarżącej, lecz także dla pozostałych właścicieli nieruchomości sąsiednich, lub innych ludzi przebywających w okolicy. W konsekwencji możliwe jest ustalenie postaci tego naruszenia oraz osoby fizycznej za nie odpowiedzialnej. Strona dodała, że przeprowadzenie ekspertyz i pomiarów w kwestii emitowanego dźwięku nie jest wystarczające dla stwierdzenia braku istnienia negatywnego oddziaływania na środowisko i należy ten problem rozpatrywać również w kontekście negatywnego oddziaływania wizualnego (tzw. miganie światła). Niezbędne jest również wskazanie, iż fakt przekroczenia wskaźnika hałasu w porze nocnej jest istotny dla niniejszej sprawy i nie powinien być ignorowany. Choć wykazane odchylenie w rzeczywistości ma małą wartość liczbową, skutek, jaki powoduje dla środowiska i osób znajdujących się w pobliżu, ma zdecydowanie duże znaczenie. Strona skarżąca podniosła, że nie sposób się również zgodzić z twierdzeniem, jakoby wysoki poziom hałasu tła akustycznego w porze dnia i nocy pochodził od szumu traw i liści na drzewach w trakcie podmuchu wiatru. W ocenie strony takie stwierdzenie nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego i w rzeczywistości zwiększenie hałasu tła akustycznego spowodowane jest właśnie funkcjonowaniem przydomowej elektrowni wiatrowej. Strona podkreśliła, że uwzględniając ustalone standardy korzystania ze środowiska, oparte w głównej mierze na jego rekreacyjnej właściwości, należy stwierdzić, iż istnienie przydomowej elektrowni wiatrowej ma negatywny wpływ na środowisko oraz osoby znajdujące się nieopodal tego miejsca. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na wymienione w decyzji osoby obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia albo przywrócenia środowiska do stanu właściwego w związku z funkcjonowaniem przydomowej elektrowni wiatrowej. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 363 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54), zwanej dalej również u.p.o.ś. - wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do: - 1) ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; - 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Jak podkreśla się w orzecznictwie – zastosowanie art. 363 ust. 1 u.p.o.ś. ma miejsce wtedy, gdy doszło do negatywnego oddziaływania na środowisko, a więc przekroczenia dopuszczalnej ingerencji w stan środowiska naturalnego. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3138/21). W przedmiotowej sprawie niekwestionowane było ustalenie przez organ, że teren objęty zgłoszeniem jest oznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. jako MN, RM, DG - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zagrodowa i związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 112) określa dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku w zależności od przeznaczenia terenu. Według przepisów wymienionego rozporządzenia, dla terenów zabudowy zagrodowej, terenów rekreacyjno – wypoczynkowych, terenów mieszkaniowo – usługowych dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia wynosi LAeqD 55, a dla pory nocy LAeqN 45. Akta postępowania administracyjnego zawierają opracowane przez E. Sp. z o.o. [...] - na zlecenie organu I instancji - "sprawozdanie z pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska z przydomowej turbiny wiatrowej zlokalizowanej pod adresem ul. [...], [...] M.". Wnioski zawarte w wymienionym sprawozdaniu w pełni potwierdzają ustalenia organu dotyczące tego, że w odniesieniu do przedmiotowej działki położonej przy ul. [...] – nie było przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w porze dziennej, a wystąpiło nieznaczne przekroczenie w porze nocnej, gdyż pomiary wykazały występowanie hałasu w wielkości 46,3 dB przy niepewności pomiaru wynoszącej +/- 1,9 dB. Uwzględniając zatem dopuszczalny poziom hałasu dla pory nocy określony w przepisach rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2007 r. dla wymienionego przeznaczenia terenu oraz wskazaną w opinii wartość 1,9 dB jako niepewność pomiaru – jako prawidłowe ocenić należało stwierdzenie przez organ braku przesłanki wskazującej na negatywne i ponadnormatywne oddziaływania na środowisko. Podkreślenia wymagało, że wyżej wymienione sprawozdanie z pomiarów poziomu hałasu, jest autoryzowane przez eksperta ds. akustyki i zostało przez niego podpisane. Zarzuty skargi nie zasługiwały zatem na uwzględnienie, gdyż w oparciu o powyższe ustalenia, prawidłowo organ I instancji umorzył na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Podkreślenia w zawiązku z tym wymagało, że – jak trafnie wskazał organ odwoławczy – podnoszone przez stronę kwestie związane z ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości, mogą być rozstrzygane na drodze powództwa cywilnego. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z czterech zdjęć przedmiotowego urządzenia i nagrań video, wskazać należało, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie zaistniały zatem przesłanki zastosowania wymienionego przepisu postępowania, a na marginesie podnieść należało, że dokumentacja fotograficzna znajduje się w omawianym wyżej "sprawozdaniu z pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska z przydomowej turbiny wiatrowej zlokalizowanej pod adresem ul. [...], [...] M.". Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w szczególności spełniającego warunki określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także w art. 6 K.p.a. W tych okolicznościach brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem decyzji organów obydwu instancji, wydanych na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.. W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.