II SA/Gl 1268/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Jacka Pańczyka sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania w wyniku wznowienia postępowania uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.

Dnia [...] r. P.T. zam. G. ul. [...] wystąpiła do Starosty w W. o wydanie prawa jazdy kategorii B. Ostatecznie organ decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wydaniu tego prawa jazdy. Prokurator Rejonowy w J. dnia [...] r. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji. Przyczyną jego złożenia była okoliczność, iż zaświadczenie o odbyciu przez stronę szkolenia okazało się fałszywe. Zostało wydane przez D.W., który prowadził własny ośrodek nauki jazdy, który nigdy nie był wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia kierowców. Postępowanie karne przeciwko D.W. oraz współpracującemu z nim P.P. zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. (sygn. [...]). Jak wynika z protokołu przesłuchania P.T., jako świadka w postępowaniu karnym, w trakcie kursu nie miała ona zajęć teoretycznych, ilość zajęć praktycznych wyniosła około 30 a egzamin wewnętrzny w ogóle nie był przeprowadzony. Starosta [...] zgodnie z żądaniem sprzeciwu wznowił postępowanie w sprawie. Dnia [...] r. została przesłuchana P.T.. Oświadczyła, iż dostała od D.W. materiały do szkoleń. Miała również zajęcia praktyczne. Zasady ruchu drogowego były jej znane, gdyż wcześniej uczęszczała w szkole na zajęcia w celu zdania karty rowerowej. Jednocześnie przygotowywała się teoretycznie we własnym zakresie. W trakcie dalszego postępowania organ dokonał analizy dokumentacji "A" w którym szkolenie odbywała P.T. Jako świadek zostali również przesłuchani A.T. i T.T.. Ostatecznie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] odmówił uchylenia swej decyzji z [...] r. o wydaniu prawa jazdy. W ocenie organu zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami. Przyznał, że "A" działał nielegalnie. Jednakże instruktor D.W. posiadał stosowane uprawnienia. Skarżąca nie brała udziału w zajęciach teoretycznych, ale odbyła zajęcia praktyczne. Wydane zaświadczenie o odbyciu kursu było fałszywe, ale posiada ono jedynie charakter deklaratoryjny. Strona faktycznie odbyła szkolenie. Na skutek odwołania Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło skarżoną decyzję, uchyliło decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o wydaniu P.T. (obecnie K.) prawa jazdy i wreszcie odmówił jej wydania prawa jazdy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w postępowaniu karnym zakończonym prawomocnym wyrokiem sądu karnego ustalono, że w zaświadczeniu o ukończeniu kursu podstawowego przez P.K. (T.) poświadczono nieprawdę. Okoliczność ta nie jest sporna. Nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 146 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Należało zatem wznowić postępowanie. Odnosząc się merytorycznie do sprawy Kolegium przytoczyło treść art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm). Jednym z warunków tam wskazanych jest odbycie szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy. Ze zgromadzonych dowodów wynika jednoznacznie, że P.K. (T.) nie ukończyła takiego kursu. Nie odbyła bowiem ani jednej godziny kursu teoretycznego, nie odbyła również egzaminu wewnętrznego. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła P.K.. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wstrzymania jej wykonania zarzuciła organowi II instancji naruszenie: - art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zebrania całości materiału dowodowego oraz dowolną jego ocenę, - art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszystkich kroków w sprawie dokładnego wyjaśnienia sprawy, - art. 10 i 11 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich dowolną ocenę i uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanek do uzyskania prawa jazdy, - art. 145 § 1 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędne zastosowanie, - art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji mimo braku przesłanek ku temu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż organ stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Od dnia wydania decyzji upłynęło już 5 lat, zatem z przyczyn, o których mowa w art. 146 § 1 wznowienie postępowania ze względu na to, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, nie było możliwe. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżąca kwestionuje zaistnienie w sprawie przesłanki sfałszowania zaświadczenia o odbytym szkoleniu. Podnosi, iż organ I instancji wykazał, że takie szkolenie miało miejsce. Świadczą o tym zeznania świadków oraz prowadzącego kurs. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Pismem z dnia [...] r. (które wpłynęło do Sądu dnia [...] r.) Prokurator Rejonowy w J. zgłosił swój udział w postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Podstawą materialno-prawną uzyskania prawa jazdy przez P.K. był art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz. U z 2010 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: 1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek; 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane; 3) odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie; 4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii; 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej sześciu miesięcy. Obecnie przesłanki uzyskania prawa jazdy reguluje art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978). W jego świetle prawo jazdy jest wydawane osobie, która: 1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii; 2) uzyskała orzeczenie: a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T; 3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii; 4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii; 5) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że [...]. Nowa ustawa umożliwia zdanie egzaminu na prawo jazdy bez uczestniczenia w kursie (w ograniczonym zakresie), jednakże jest to uzależnione od szczególnych przesłanek przewidzianych w art. 23 ustawy o kierujących pojazdami. Nie zwalnia to jednak od obowiązku uczestniczenia z zajęciach z zakresu ratownictwa. Konieczne jest wreszcie zdanie egzaminu teoretycznego, przed rozpoczęciem szkolenia praktycznego. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności notatki sporządzonej w [...] w J. z dnia [...] r., protokołu przesłuchania skarżącej z dnia [...] r., wyroku SR w C. z dnia [...] r. (sygn. [...] i wreszcie protokołu przesłuchania P.K. prze Starostę [...] z dnia [...] r. bezsporne jest, iż P.K. ubiegając się o prawo jazdy przedstawiła niezgodne ze stanem faktycznym zaświadczenie nr [...] wystawione przez [...] w C., o odbyciu szkolenia teoretycznego w ilości 30 godzin wykładowych. Nie odbyła również stosownego egzaminu wewnętrznego. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie składu orzekającego, skarżąca nie spełniła przesłanek do uzyskania prawa jazdy. Stąd zarzut naruszenia art. 10 i 11 ustawy o kierujących pojazdami należy uznać za zupełnie bezzasadny. Ustaleń tych dokonano w oparciu o jednoznaczny, i nie budzący żadnych wątpliwości materiał procesowy. Zatem również zarzuty niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy należy uznać za bezpodstawne. Za nietrafny skład orzekający uznaje wreszcie zarzut naruszenia art. 145 § 1 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędne zastosowanie. W świetle tych przepisów w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; [...]; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję [...]. Nie ulega wątpliwości, iż podstawowy w sprawie dowód jakim było zaświadczenie o odbyciu kursu teoretycznego okazał się fałszywy (co potwierdza sama skarżąca). Zasadne było zatem wszczęcie postępowania a w konsekwencji uchylenie decyzji, gdyż nie upłynął jeszcze termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.