II SA/Gl 1195/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 17 lipca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.175.2024.AT w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) z dnia 6 marca 2023 r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej k.p.a.), nakazano inwestorowi – B. G. (dalej: strona, skarżąca) zdemontować okno w zachodniej połaci dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości L. oraz wypełnić otwór okienny pokryciem dachowym, w terminie do dnia 31 maja 2023 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) postanowieniem z dnia 17 lipca 2024 r., nr WINB-WOA.7721.175.2024.AT, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano m. in., że PINB skierował zaskarżoną decyzję do strony reprezentowanej przez radcę prawnego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w dniu 14 marca 2023 r. przesyłka została przez pełnomocnika odebrana. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 marca 2023 r. Z kolei odwołanie datowane na dzień 15 kwietnia 2024 r. zostało nadane w dniu 16 kwietnia 2024 r. w formie przesyłki poleconej. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie złożyła strona. Zarzucono naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest błąd w ustaleniach faktycznych w postaci pominięcia przez organ kluczowej okoliczności w sprawie, a to wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji PINB Nr [...], po jej uzupełnieniu przez organ wydający na wniosek skarżącej postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 kwietnia 2024 r., a w konsekwencji powyższego niezastosowanie przez organ art. 111 §2 k.p.a. Podano, że błędnie uznano, iż strona wniosła odwołanie od decyzji PINB w Z. z uchybieniem terminu ustawowego, co nie ma miejsca w sprawie, wobec doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o sprostowania decyzji w dniu 4 kwietnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 k.p.a.). W świetle art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego, czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). WINB nie wziął jednak pod uwagę treści art. 111 k.p.a. W świetle tej regulacji strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (§ 1). Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (§ 1b). W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Wskazać należy, że pełnomocnik strony w dniu 25 marca 2023 r., a więc terminowo, wniósł o uzupełnienie decyzji Nr [...]. Organ I instancji zamiast wydać postanowienie w trybie art. 111 k.p.a. wydał w dniu 31 marca 2023 r. decyzję Nr [...] zmieniającą decyzję poprzednią. W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła odwołanie od decyzji zmieniającej, a rozpatrujący odwołanie WINB decyzją administracyjną z dnia 22 stycznia 2024 r. uchylił w całości decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze wskazaniem konieczności wydania postanowienia o uzupełnieniu decyzji Nr [...]. To z kolei nastąpiło postanowieniem PINB z dnia 26 marca 2024 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 kwietnia 2024 r. Zatem WINB powinien był dokonać ustaleń w kontekście treści art. 111 k.p.a., czego zaniechał. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia bacząc, by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.