II SA/Gl 1125/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2009 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a : 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że skarżący dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości [...] zł, zgromadzonymi na rachunku bankowym, a rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów z produkcji rolnej oraz wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez jego syna. W tej sytuacji nie można było stwierdzić, że uiszczenie wpisu od skargi oraz pozostałych, ewentualnych kosztów sądowych będzie dla J. W. niemożliwe. W sprzeciwie od tego postanowienia J. W. zakwestionował trafność rozstrzygnięcia referendarza, przywołując szereg okoliczności związanych ze swoją sytuacją rodzinna i finansową. Skarżący wskazał przy tym, że miejsce pracy jego syna – N. zostało zlikwidowane. Konsekwencją skutecznego wniesienia sprzeciwu jest utrata mocy postanowienia lub zarządzenia, przeciwko któremu został wniesiony (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Okoliczności dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego strony są wówczas badane przez Sąd w oparciu o informacje zawarte w druku formularza PPF oraz innych dokumentach nadesłanych przez stronę. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Odpłatność postępowania jest jedną z podstawowych zasad przyjętych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 199 P.p.s.a.). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego, co oznacza, że w uzasadnionych przypadkach strona może być zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W tym celu ustawodawca stworzył instytucję prawa pomocy, która w założeniu ma zagwarantować stronom dostęp do sądu, niezależnie od ich statusu majątkowego. J. W. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należy ustalić, czy osoba występująca z takim wnioskiem nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Opierając się na informacjach zawartych w druku formularza PPF oraz dokumentach nadesłanych przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek J. W. zasługuje na uwzględnienie w części. Nie można bowiem stwierdzić, że wnioskodawca zasługuje na całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz ze swoją rodziną [...] zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. około [...] m2. Źródłem utrzymania się jest dochód z prowadzonej produkcji rolnej w wysokości około [...] zł rocznie. Wnioskodawca korzysta również z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości [...] zł za hektar. Na rachunku bankowym J. W. posiada środki w wysokości [...] zł przeznaczone, wedle jego oświadczenia, na pokrycie wydatku związanego z jednorazową opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Ze sprzeciwu wynika, ze syn wnioskodawcy – N. utracił zatrudnienie. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają w ocenie Sądu uwzględnienie wniosku w części i zwolnienie J. W. z części wpisu od skargi. Jest to bowiem zasadniczy wydatek na tym etapie postępowania, zaś jego wysokość, ustalona w oparciu o wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi ponad [...] zł. Stąd też, mając na względzie opisaną przez skarżącego sytuacje materialną jego rodziny Sąd postanowił uwzględnić złożony wniosek w części. Wnioskodawca będzie zobowiązany uiścić wpis w wysokości [...] zł, gdyż nie spowoduje to pogorszenia się sytuacji materialnej jego rodziny. W ocenie Sądu J. W. będzie ponadto w stanie ponieść pozostałe wydatki związane z postępowaniem sądowym bez uszczerbku w utrzymaniu się jego rodziny. Nie są to bowiem kwoty, których wysokość przekraczałaby możliwości finansowe wnioskodawcy, a ponadto maja one charakter potencjalny, tzn. uzależniony od wyniku postępowania sądowego. Dodać przy tym trzeba, że okolicznością, która zaważyła na ocenie sytuacji materialnej wnioskodawcy jest fakt, iż J. W. dysponuje zgromadzonymi środkami pieniężnymi. W takiej sytuacji całkowite zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych byłoby nieuzasadnione. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 260 tej ustawy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.