II SA/Gl 1120/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]wydanym na podstawie art. 17, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 134 w związku z art. 129 § 2 Kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołanie M.C. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. o zatrzymaniu prawa jazdy, wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu. W uzasadnieniu stwierdziło, że decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta T. orzekł o zatrzymaniu M.C. dokumentu prawa jazdy, wydanego dnia [...]r. przez Prezydenta Miasta T.. Odwołanie od powyższej decyzji M.C. wniósł w piśmie z dnia [...]r. szeroko przedstawiając kwestię nieprawidłowości w doręczeniu korespondencji, w tym decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, co w konsekwencji pozbawiło go czynnego udziału w postępowaniu. Orzekając w przedmiocie wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że pismem z dnia [...]r. Prezydent Miasta T. poinformował M. C. o konieczności zwrotu prawa jazdy w związku z wydaną w [...] r. decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy. Pismo to M. C. odebrał osobiście, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Z treści ww. pisma wynikało, iż żądanie zwrotu dokumentu spowodowane jest decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. o zatrzymaniu prawa jazdy. W odpowiedzi na to pismo M. C., pismem z dnia [...]r. wystąpił do organu I instancji z żądaniem dostarczenia na prawidłowy adres decyzji z dnia [...]r. o zatrzymaniu uprawnień. Jako prawidłowy adres do doręczeń M. C. wskazał adres zamieszkania: ul. [...], T.. W związku w powyższym organ I instancji ponownie skierował do M. C. decyzję o zatrzymaniu uprawnień oraz żądanie zwrotu dokumentu na adres [...], T.. Prawidłowo oznaczona przesyłka (znak sprawy, data, oznaczenie pisma), zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana, z powodu niemożności doręczenia adresatowi lub innemu dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu w dniu [...]r., została w dniu [...]r. pozostawiona do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, a następnie z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, powtórnie awizowana w dniu [...]r. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 i § 2-4 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, w którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Zatem zdaniem SKO należało przyjąć, że decyzja została skutecznie doręczona z upływem 11 lutego 2016 r., tj. po 14 dniach od pierwszej awizacji. W myśl art. 129 § 2 Kpa: "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie". Zatem termin na wniesienie od przedmiotowej decyzji odwołania upłynął dnia 25 lutego 2016 r. Odwołanie zostało natomiast sporządzone w dniu 11 kwietnia 2016 r., i w tym dniu wniesione do organu I instancji, a więc po upływie ustawowego terminu. W tej sytuacji konieczne stało się zdaniem SKO stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kpa, zgodnie z którym: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie M. C. wniósł o jego uchylenie zarzucając, że zostało ono wydane bez rzetelnego rozpoznania sprawy oraz pominięciu dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru adresowanej do niego przesyłki. Nadto zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało mu doręczone w nieprawidłowej formie tj. z pominięciem drogi elektronicznej. W uzasadnieniu skargi zakwestionował fakt przyjęcia przez SKO doręczenia mu decyzji Prezydenta Miasta T. o zatrzymaniu prawa jazdy na adres: [...], T. w dniu 11 lutego 2016 w formie zastępczej (awiza). W tym względzie podniósł, że według jego ustaleń przesyłka ta była doręczana przez gońca a nie za pośrednictwem Poczty Polskiej. Z tego też powodu wobec stanowiska SKO przesyłka ta nie mogła być przechowywana w Urzędzie Pocztowym. Nadto zwrócił uwagę, że przesyłka ta została opatrzona numerem z [...]r., ma również przerobioną datę z [...]r.; stwierdził też, że pod tym adresem prowadzi również kancelarię doradztwa podatkowego "i nie ma takiej możliwości, żeby ktoś w tym domu nie przebywał". Istnieje też możliwość pozostawienia przesyłki u sąsiadów, co często jest przez doręczycieli praktykowane. W konsekwencji stwierdził, że powziął wątpliwości, czy realnie podjęto próbę doręczenia tej przesyłki i w jakim terminie. W odpowiedzi na skargę SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując co do zasady stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy przyznał rację skarżącemu, że istotnie przesyłka, na doręczeniu której w drodze awiza oparto zaskarżone orzeczenie doręczona była za pośrednictwem gońca, co nie miało jednak wpływu na treść kwestionowanego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący podniósł, że w świetle orzecznictwa doręczenie stronie pisma w formie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 Kpa) jest możliwe tylko przy zachowaniu wszystkich wymogów określonych w art. 44 Kpa procedury, który to wymóg w niniejszej sprawie nie został spełniony. Na dowodzie doręczenia, na który powołało się SKO, nie ma bowiem ani podpisu gońca jak i informacji czy i gdzie pozostawił on awizo. Orzekając na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne, stanowiące naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 140 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. , poz. 718 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Ustalenie, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. [...]zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa SKO oparło na stwierdzeniu, że decyzja ta została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 Kpa w dniu 11 lutego 2016 r. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie to budzi jednak istotne wątpliwości, które w postępowaniu administracyjnym nie zostały należycie wyjaśnione i rozważone. W tym względzie należy podzielić stanowisko skarżącego, wyrażone w jego piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2016 r., że skuteczność doręczenia zastępczego uzależniona jest od ścisłego przestrzegania wynikających z art. 44 Kpa zasad i procedur. Z ich realizacją prawodawca wiąże bowiem materialnoprawny skutek prawny doręczenia pisma adresatowi, w sytuacji gdy faktycznie takie doręczenie nie miało miejsca. Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że do wymogów w tym względzie należy zaliczyć czytelne wypełnienie przez doręczającego pracownika poczty, względnie przez osobę o jakiej mowa w art. 44 § 1 pkt 2 Kpa, dowodu doręczenia przez wpisanie daty podjęcia prób doręczenia, powodu niedoręczenia pisma adresatowi, faktu awizowania przesyłki, miejsca pozostawienia o tym informacji dla adresata oraz miejscu pozostawienia przesyłki wraz z pouczeniem o możliwości i terminie jej odbioru. Powyższe informacje na dowodzie doręczenia powinny być też opatrzone podpisem doręczyciela. Zachowanie powyższych wymogów w odniesieniu do dowodu doręczenia, na który powołało się w niniejszej sprawie SKO budzi zasadnicze zastrzeżenia i wątpliwości, które nie zostały przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy wyjaśnione i rozważone. Z dowodu tego nie wynika bowiem, czy i kiedy przesyłka była awizowana pierwszy raz, a w szczególności, że miało to miejsce w dniu 28 stycznia 2016 r. (na dowodzie tym można jedynie odczytać daty 4 lutego 2016 r, oraz 11 lutego 2016 r. ("04.02.16" i 11.02.16"). Nie ma żadnej adnotacji dlaczego nie doręczono przesyłki adresatowi, czy i gdzie pozostawiono wiadomość o próbie doręczenia oraz możliwości i terminie jej podjęcia i o miejscu złożenia przesyłki. Trudno też doszukać się podpisu doręczyciela. Nad tymi wadami SKO przeszło do porządku. W konsekwencji ustalenie, że doszło do zgodnego z prawem doręczenia przesyłki w dniu 11 lutego 2016 r. zostało dokonane również z naruszeniem art. 80 Kpa. Bez wyjaśnienia i rozważenia powyższych wątpliwości brak było też podstaw do przyjęcia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa i w konsekwencji do wydania orzeczenia opartego na treści art. 134 Kpa. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy p.p.s.a. W sytuacji, gdy jednocześnie z odwołaniem został złożony (jakkolwiek osobnym pismem) wniosek o przywrócenie terminu, który został też przekazany do SKO przez organ pierwszej instancji jednym pismem, w zaskarżonym postanowieniu powinna się też znaleźć informacja czy i jak wniosek ten został rozpoznany. Przed orzeczeniem o odmowie przywrócenia terminu nie byłoby bowiem dopuszczalne stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Uchybienie to nie mogło mieć jednak wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a. w sytuacji, gdy istotnie w tej samej dacie wniosek o przywrócenie terminu został oddalony. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważy SKO przedstawione wyżej wątpliwości przy doręczeniu zastępczym skarżącemu przesyłki z dnia 27 stycznia 2016 r. W miarę potrzeby przeprowadzi w tej kwestii dodatkowe postępowanie dowodowe. Na wynik sprawy nie mogła mieć zaś żadnego wpływu akcentowana przez skarżącego kwestia doręczenia mu zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 39¹ pkt 1 Kpa. Jest to bowiem zdarzenie, które miało miejsce już po wydaniu tego postanowienia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 210 § 2 i art. 211 ustawy p.p.s.a. mr