II SA/Gl 1102/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku – po przywołaniu argumentacji mającej przemawiać na rzecz skargi – oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, otrzymującą rentę rodzinną w wysokości 2100 zł, i że uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 2000 zł. Wyliczył też swoje stałe wydatki, uwzględniając m.in. raty kredytów (łącznie 1200 zł) oraz koszt zakupu paliwa (400 zł). Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku poza kilkudziesięcioletnim samochodem osobowym. Pismem doręczonym dnia 18 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia tych danych w terminie 7 dni poprzez udokumentowanie wskazanych przez niego dochodów i wydatków. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Według art. 255 P.p.s.a. wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Tymczasem skarżący w ogóle nie wykonał tego rodzaju wezwania – termin wyznaczony w tej materii upłynął bezskutecznie z dniem 27 grudnia 2017 r. – co wyłącza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów jego sytuacji, w szczególności dochodów i wydatków jego gospodarstwa domowego. W konsekwencji nie ma podstaw, by stwierdzić, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Taki stan rzeczy nie pozwala uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego wniosku nie można wówczas rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.