II SA/Gd 93/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (sprawozdawca) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2025 r. nr SKO Gd/4262/25 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.

S.G. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez opiekuna prawnego M.U. (dalej jako: opiekun prawny) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako: Kolegium, SKO) z 5 listopada 2025 r., nr SKO Gd/4262/25, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Skarszew (dalej jako: Burmistrz) z 8 września 2025 r., nr CUS.PS.02136.4.2025, w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z 16 lipca 2025 r. M.U. – opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionego brata S.G. – zwróciła się do Centrum Usług Społecznych w Skarszewach o umieszczenie brata w domu pomocy społecznej. Wniosek został oparty na postanowieniu Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 21 czerwca 2010 r., sygn. akt III RNs 110/10, wyrażającym zgodę na przyjęcie S.G. do domu pomocy społecznej – bez wymaganej zgody. Do wniosku dołączono obszerną dokumentację potwierdzająca stan zdrowia brata. Decyzją z 8 września 2025 r. Burmistrz odmówił umieszczenia S.G. w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że S.G. jest uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. Wymaga pomocy w opiece, pielęgnacji z powodu przebytego udaru mózgu w 2014 r. oraz po złamaniu kończyny górnej prawej. Jest spowolniały psychoruchowo, czasami zdezorientowany w czasie, ale bez ostrych objawów psychotycznych. Bezspornie wymaga okresowej kontroli lekarza, lekarza psychiatry czy lekarza neurologa a w obecnym stanie rzeczy wymaga terapii odwykowej - alkoholowej. Jak ustalił organ, skarżący miał zalecenia całkowitego zakazu spożywania alkoholu, leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego, leczenia w Poradni Neurologicznej oraz regularnego przyjmowania leków, czego nie czyni. Odnosząc się zaś do opinii z 2010 r., na którą powołano się we wniosku, organ uznał, że przez wzgląd na upływ 15 lat od jej sporządzenia, nie sposób uznać tego dokumentu za miarodajny. Należy bowiem badać aktualne okoliczności sprawy. W opinii organu wymienione na zaświadczeniu lekarskim rzeczy mogą być zapewnione w sposób wystarczający w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, w formach oferowanych przez gminę, gdyż w zakresie zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych ubezwłasnowolniony wymaga tylko dozoru. Badania, kontrole u lekarza psychiatry, pielęgnacja czy działania zapobiegawcze, mogą być realizowane w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w warunkach ambulatoryjnych bądź szpitalnych, pod nadzorem osoby trzeciej. Jak wskazano, S.G. porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki, nie ma problemu z porozumiewaniem się, a sprawy urzędowe prowadzone są przez jego opiekuna prawnego. Jest w stanie funkcjonować w środowisku. Jest konieczność kontroli mycia ww., pilnowania i utrzymania czystości oraz porządku w domu. Powyższe nie wynika z jego trudności zdrowotnych, wiekowych czy fizycznych lecz z niechęci do dbania o czystość i higienę osobistą spowodowaną przez wieloletnie uzależnienie od alkoholu. Wskazano też, że S.G. sprzedał dom, lecz w akcie notarialnym ma gwarancję zamieszkiwania w jednym pokoju tegoż domu do śmierci. W pozostałej części domu zamieszkuje niespokrewniona rodzina, która nabyła nieruchomość. Rodzina nowych właścicieli pozostaje w ścisłym kontakcie z opiekunem prawnym. Ze strony współlokatorów głównymi zarzutami wobec S.G. jest nadużywanie alkoholu, brak higieny osobistej oraz porządku w jego pokoju. Burmistrz wskazał nadto, że od 2015 r. S.G. jest uczestnikiem Dziennego Domu Pobytu "Senior +" w S., gdzie ma zapewnioną opiekę przez 5 dni w tygodniu od poniedziałku do piątku przez 8 godzin dziennie. W opinii kierownika DDP "Senior +" S.G. jest osobą samodzielną, pomocną, nawiązującą relacje z innymi seniorami, choć potwierdzono również epizody zachowań niestosownych. W opinii Burmistrza głównym powodem, dla którego siostra - opiekun prawny zdecydowała się wystąpić z wnioskiem o umieszczenie brata w Domu Pomocy Społecznej jest to, iż brat zakłóca spokój jej oraz jej rodziny będąc w stanie upojenia alkoholowego, jednak uciążliwość zainteresowanego dla najbliższych nie może by główną przesłanką do umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Tymczasem z danych uzyskanych z lokalnego Posterunku Policji nie wynika, aby w ostatnich latach, miesiącach miały miejsce interwencje policji pod adresem zamieszkania opiekuna prawnego czy też pod adresem zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej. Opiekun prawny nie złożył oficjalnych doniesień czy też zawiadomień wobec S.G. o popełnieniu przez niego przestępstwa. Jak zwrócił uwagę Burmistrz, korzystanie z usług świadczonych przez domy pomocy społecznej jest ostateczną formą, którą organy pomocy społecznej winny wykorzystywać. Przymusowe skierowanie takiej osoby do zakładu opieki społecznej uzależnione jest m.in. od braku możliwości korzystania przez chorego z opieki innych osób. Natomiast Gmina dysponuje szerokim zakresem takich usług, w tym usługami opiekuńczymi zwykłymi i specjalistycznymi (w zależności od wieku i indywidualnych potrzeb), szerokim wachlarzem innych form pomocy w zależności od problemu społecznego. Jest możliwość przyznania S.G. pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznym. W odwołaniu od tej decyzji M.U. zarzuciła brak prawidłowej analizy załączonych do wniosku zaleceń lekarskich zapewnienia całodobowej opieki, zaspokojenia potrzeb chorego oraz niezastosowanie się do postanowienia Sądu z 21 czerwca 2010 roku. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pomocowy nie ma kompetencji do stawiania diagnoz medycznych, ani przeprowadzenia oceny medycznej. Tymczasem z załączonych do wniosku zaleceń lekarskich wynika, że S.G. potrzebuje stałej, całodobowej opieki, jego stan zdrowia nie rokuje poprawy, przez zachodzi konieczność umieszczenia go w DPS. Wskazywana przez organ okresowa opieka i kontrola medyczna nie zawiera w sobie znamion stałej opieki, lecz ograniczoną – co zmienia treść powołanych opinii lekarzy specjalistów. Odwołująca się zakwestionowała też stwierdzenie organu, że aktualnie brat potrzebuje terapii odwykowej – alkoholowej. Tymczasem brat nie rokuje poprawy, dlatego też strona nie argumentowała o możliwości odbycia przez niego terapii odwykowej. Zamiast tego brat potrzebuje stałego nadzoru, monitorowania jego poczynań pod stałą opieką. W środowisku bez ograniczeń nie jest w stanie samodzielnie dokonywać właściwych wyborów. Poddaje się manipulacji, jest wyśmiewany. Brat samodzielnie spożywa posiłki ale nie potrafi ich przygotować, nie jest w stanie zaplanować i dokonać zakupów spożywczych, czy chemicznych. Ma zaburzenia w zakresie liczenia, znajomości pieniądza. Ma problemy z wysławianiem się, poruszaniem oraz prawidłowym postrzeganiem otaczającego świata. Często moczy się pod siebie, potrzebuje opieki w zakresie utrzymania higieny. Nie wynika to z jego uporczywości czy lenistwa a z ograniczeń zdrowotnych. Także opinia psychologiczna z 30 czerwca 2025 r. potwierdza całkowitą zależność brata od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego, oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem. Skarżący ma obniżone funkcje poznawcze, intelekt, cierpi na zaburzenia zachowania i emocji oraz na zaburzenia wolitywne. Wobec powyższego lekarz orzecznik ZUS orzekł o znacznym stopniu niepełnosprawności chorego - na stałe. Ponadto decyzja określająca poziom wsparcia potwierdza potrzebę całodobowej opieki nad bratem. Wreszcie odwołująca się wskazała, że prawomocne postanowienie Sądu z 21 czerwca 2010 r. jest ostateczną decyzją prawną, której muszą przestrzegać wszystkie instytucje, w tym ośrodki pomocy społecznej. Pracownik socjalny jako osoba niebędąca stroną postępowania o umieszczenie w DPS, nie może kwestionować prawomocnego postanowienia Sądu. W związku z tym ośrodek pomocy społecznej jest zobowiązany do jego wykonania. Pracownicy ośrodka nie przeprowadzają kolejnej oceny zasadności wniosku, ponieważ nie jest to w ich kompetencjach, a postawienie się przeciw orzeczeniu sądu byłoby naruszeniem prawa. Odwołująca się zwróciła też uwagę, że postanowienia Sądu w sprawach opiekuńczych (takich jak umieszczenie w DPS bez zgody) nie podlegają klasycznemu przedawnieniu jak roszczenia majątkowe. To nie jest "roszczenie o zapłatę", lecz orzeczenie sądu regulujące sytuację osoby chorej. Ma ono charakter decyzyjny i wykonawczy - pozwala umieścić daną osobę w DPS. Samo z siebie nie traci mocy po określonym czasie (nie ma ustawowego terminu "ważności"). Decyzją z 5 listopada 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie prawa do umieszczenia w DPS uzależnione jest od łącznego spełniania przesłanek: 1) osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, 2) osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, 3) osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, a rozpatrując wniosek w tym zakresie organ obowiązany jest ustalić w sposób nie budzący wątpliwości zarówno stan zdrowia przyszłego pensjonariusza, jak i możliwości samodzielnego funkcjonowania, zakres koniecznej dla wnioskodawcy pomocy w kontekście ww. przesłanek. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie zasadnie organ I instancji uznał, że pomimo choroby alkoholowej i wynikających z tej choroby zachowań (brak dbałości o czystość i utrzymanie higieny osobistej, a także złośliwość i wulgarność), S.G. jest w stanie, przy wsparciu w środowisku, zadbać o swoje potrzeby i nie wymaga całodobowej opieki. Aktualna sytuacja zdrowotna i potrzeby brata wnioskującej uzasadniają zapewnienie mu dodatkowej pomocy i wsparcia w postaci usług opiekuńczych. W niniejszej sprawie odmowa skierowania brata do domu pomocy społecznej została poprzedzona zbadaniem jego sytuacji codziennej oraz oceną możliwości udzielenia mu pomocy w miejscu jego zamieszkania. Zebrane w sprawie dowody potwierdzają, że choroba brata nie uniemożliwia mu funkcjonowania w dotychczasowym środowisku, przy zapewnieniu wsparcia dotychczas udzielanego (uczestnictwo w DDP Senior+ pięć dni w tygodniu) i nowo proponowanego przez CUS w Skarszewach (usługi opiekuńcze, asystencja osobista osoby niepełnosprawnej). Powyższe czyni zasadną wydaną decyzję odmowną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S.G. zarzucił naruszenie: 1) art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r., poz. 1214), dalej jako: "u.p.s.", poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do skierowania ubezwłasnowolnionego do domu pomocy społecznej, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wymaga on całodobowej opieki, której nie można zapewnić w środowisku; 2) art. 59 ust. 1 u.p.s., poprzez niewłaściwe ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej i zdrowotnej S.G., w szczególności poprzez pominięcie rzeczywistego zakresu jego niesamodzielności oraz faktycznych możliwości sprawowania opieki w środowisku; 3) art. 3 ust. 1 u.p.s., poprzez wydanie decyzji sprzecznej z celem pomocy społecznej, którym jest wspieranie osób w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać własnymi siłami; 4) art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności rzeczywistego zapotrzebowania skarżącego na całodobową opiekę; 5) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów, w tym najważniejszej aktualnej dokumentacji medycznej, opinii lekarskich, faktycznych warunków opieki w środowisku domowym; 6) art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącą do błędnych wniosków co do możliwości zapewnienia skarżącemu opieki w warunkach domowych; 7) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niejasne wyjaśnienie przesłanek, na których organ się oparł, co jest rażącym uchybieniem proceduralnym (brana pod uwagę jedynie opinia pracowników podległych Burmistrzowi); 8) art. 8 k.p.a. w prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób, który nie budzi zaufania obywateli do władzy publicznej, naruszając przy tym zasady proporcjonalności, bezstronności - uznana w otrzymanej decyzji została jedynie opinia jednej strony; organ oparł swoje rozstrzygnięcie w sposób jednostronny, przyznając przymiot wiarygodności wyłącznie opiniom Kierownik DDP Senior+ oraz pracownika CUS w Skarszewach, które to osoby pozostają w stosunku zależności służbowej oraz budżetowej od Burmistrza, co w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego poddaje w wątpliwość ich pełną obiektywność w niniejszej sprawie; pomijanie stanowiska strony podważa zaufanie do bezstronności władzy publicznej. Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego proponowane przez organ usługi opiekuńcze nie są tożsame z całodobową opieką, ponieważ mają one charakter czasowy i ograniczony czasowo. Skarżący jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności z powodu choroby psychicznej, wymagającą stałej, całodobowej opieki i nadzoru. Usługi opiekuńcze, które z istoty swej mają charakter czasowy i ograniczony godzinowo, nie są w stanie zapewnić opieki całodobowej ani ciągłego nadzoru nad osobą chorą. Organ pominął jednak faktyczny stan zdrowia skarżącego, koncentrując się na incydentalnych przejawach jego samodzielności, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego. Skarżący zauważył, że tylko według opinii kierownika placówki DDP Senior+ w S. i pracownika CUS stan ogólny zdrowia skarżącego jest dobry. Opinie te jednak znacząco różnią się od opinii specjalistów, które załączono do dokumentacji medycznej, w której wskazuje się potrzebę stałej, 24 - godzinnej opieki nad skarżącym. Organ według własnej opinii ustalił, że oferowana doraźna pomoc w formie dodatkowej pomocy (jakiej?) i wsparcie w postaci usług opiekuńczych jest wystarczające - co jest nieprawdą. Organ nie wskazał, że w gminie możliwe jest zapewnienie opieki 24-godzinnej na dobę, opieki także w nocy i w dni wolne, stałego nadzoru, a nie tylko pomocy przy czynnościach. Tymczasem, w najnowszej decyzji nr 22/002086/2025/1 z dnia 28 września 2025 r. określającej poziom potrzeby wsparcia S.G., orzeczono pogłębienie trudności w zakresie samodzielności fizycznej, psychicznej i intelektualnej. Stwierdzono znaczne pogorszenie stanu zdrowia, czego potwierdzeniem jest ustalenie nowej, zwiększonej potrzeby wsparcia na poziomie 86 punktów. Jest to kolejne potwierdzenie realnego stanu zdrowia S.G., który nie może pozostawać choćby częściowo bez opieki. W orzecznictwie zaś wskazuje się, że jeśli stan zdrowia osoby wymaga stałej, całodobowej opieki i nadzoru, to usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania są z założenia niewystarczające, a tym samym nie zapewniają "niezbędnej pomocy". Występuje wtedy niewystarczalność usług środowiskowych, ponieważ usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mają z reguły charakter doraźny (określona liczba godzin dziennie). W przypadku osób wymagających stałej obecności osoby drugiej, pomoc kilkugodzinna nie rozwiązuje problemu bezpieczeństwa i zaspokojenia podstawowych potrzeb przez pozostałą część doby. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z 16 lutego 2026 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i podtrzymał zarzuty skargi. Na rozprawie przedstawicielka ustawowa skarżącego oświadczyła, że: stan zdrowia skarżącego się sukcesywnie pogarsza; obecnie otrzymał on 86 punktów w decyzji o potrzebie wsparcia; wcześniej skarżący otrzymał decyzję, z której wynikało 78 punktów (decyzja z 1 stycznia 2025 r.); przedstawicielka ma kontakt z bratem, który po pobycie w domu seniora przychodzi do niej pijany i robi awantury; nie rozmawiała jeszcze z bratem na temat umieszczenia go w domu pomocy społecznej, bo uważa, że to jeszcze nie jest na to czas, bo nie ma decyzji; nie występowała do sądu o zwolnienie z opieki nad bratem, bo teraz brat jest w domu seniora, więc nie widzi takiej potrzeby; już sama potrzebuje opieki; ma tylko zgodę sądu na umieszczenie brata w domu pomocy społecznej z 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne. Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Jeżeli zaś podczas tej kontroli sąd nie dopatrzy się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował decyzje dotyczące skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej, w których organy pomocowe uznały, że brak jest podstaw do skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej, gdyż jest on w stanie – przy wsparciu w środowisku – zadbać o swoje potrzeby i nie wymaga całodobowej opieki. Zdaniem organów, zamiast skierowania do domu pomocy społecznej, zasadne jest udzielenie skarżącemu usług opiekuńczych. Z kolei opiekun prawny działający w imieniu skarżącego argumentował, że aktualny stan zdrowa skarżącego, którego organ nie uwzględnił, wskazuje, iż wymaga on całodobowej opieki, której nie można zapewnić mu w środowisku, co potwierdził sąd powszechny postanowieniem z 21 czerwca 2010 r. wyrażającym zgodę na przyjęcie skarżącego do domu pomocy społecznej bez jego zgody, które to orzeczenie nie ulegało przedawnieniu i powinno zostać wykonane. Rozstrzygając zaistniały między stroną a organem administracji publicznej spór Sąd uznał, że odmowa skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej była zasadna, choć organy błędnie uzasadniły swoje stanowisko. Jak zaś wskazuje się w orzecznictwie, brak jest podstaw do uchylenia decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy organ wprawdzie błędnie umotywował swoją decyzję, jednak kierunek rozstrzygnięcia sprawy jest zgodny z prawem (zob. wyrok NSA z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2776/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Powyższe stwierdzenie koreluje także z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., bowiem tylko naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mogłoby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji. W rozważanym wypadku naruszenie przez organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które słusznie zarzuciła strona skarżąca, nie miało jednak takiego wpływu, gdyż nawet prawidłowa i wszechstronna ocena dowodów dotyczących aktualnego stanu zdrowia i sytuacji skarżącego musiałaby prowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmawiającego skierowania go do domu pomocy społecznej, ze względu na wykładnię art. 38 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2024 r., poz. 917), dalej jako: "u.o.z.p.", które to przepisy powinny zostać uwzględnione w niniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, że choć przedmiotowe decyzje były wydawane w oparciu o art. 54 i art. 59 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 1214), dalej jako: "u.p.s.", gdyż podstawowym aktem prawnym normującym instytucję domów pomocy społecznej jest ustawa o pomocy społecznej wraz z aktami wykonawczymi do tej ustawy, to pewne zagadnienia w zakresie domów pomocy społecznej zostały również uregulowane w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Kompleksowość regulacji w tym zakresie zawarta w ustawie o pomocy społecznej w odniesieniu do fragmentaryczności regulacji zawartej w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, prowadzi do wniosku, że regulacja zawarta w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego stanowi lex specialis wobec regulacji zawartej w ustawie o pomocy społecznej. W konsekwencji w zakresie uregulowanym w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego regulacja ustawy o pomocy społecznej nie będzie miała zastosowania. Natomiast w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego będą miały zastosowanie wprost przepisy ustawy o pomocy społecznej (por. W. Sobejko (w:) Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz, wyd. II, red. P. Drembkowski, B. Kmieciak, R. Tymiński, Warszawa 2023, art. 38, art. 39, uw. II.1; wyrok NSA z 19 lutego 2026 r., sygn. I OSK 502/25, Baza Orzeczeń LEX nr 4034952). Z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie dotyczy skierowania do domu pomocy społecznej osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, dla której ustanowiono opiekuna prawnego. Do sytuacji takich osób i umieszczania ich w domach pomocy społecznej odnosi więc nie tylko art. 54 u.p.s., ale również art. 38 ust. 3 i 4 u.o.z.p. Wykładnia właśnie tych przepisów doprowadziła Sąd do wniosku, że - mimo uchybień procesowych, zaskarżone decyzje winny pozostać w obrocie prawnym, bowiem naruszenia te nie miały ostatecznie wpływu na wynik sprawy. Przechodząc do tej kwestii, tj. naruszenia przez organy przepisów postępowania, zdaniem Sądu istotnie organy w toku niniejszego postępowania nienależycie oceniły dowody w kontekście stanu zdrowia skarżącego i zakresu koniecznej opieki, w szczególności pomijając dokumentację medyczną przedkładaną w toku postępowania przez opiekuna prawnego, a dotyczącą aktualnego stanu zdrowia skarżącego. Występujący w imieniu skarżącego opiekun prawny przedkładał szereg opinii psychologicznych i psychiatrycznych, w których wskazywano na zaburzenia psychiczne skarżącego i na konieczność zapewnienia mu całodobowej opieki, w szczególności w formie umieszczenia w domu pomocy społecznej. Tymczasem organy skupiły się na ustaleniach wywiadu środowiskowego z 23 lipca 2025 r. oraz opinii Kierownika Dziennego Domu Pobytu Senior+ w S. sporządzonej 21 lipca 2025 r., co należy uznać za wybiórcze uwzględnienie i rozważenie materiału dowodowego. Jednakże, jak już zaznaczono, Sąd uznał, że te uchybienia procesowe nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż nawet uwzględnienie aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, powinno prowadzić do odmowy skierowania strony do domu pomocy społecznej z uwagi na wykładnię przepisów prawa materialnego. W tym zakresie Sąd zauważa, że - wbrew twierdzeniom skargi, organy nie mogły uznać, iż podstawą do skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej jest postanowienie Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 21 czerwca 2010 r., sygn. akt III RNs 110/10, w którym sąd wyraził zgodę na umieszczenie S.G. w domu pomocy społecznej bez wymaganej zgody. Choć żaden z organów nie dokonał w tym zakresie szerszej wykładni i uzasadnienia swojego stanowiska, to organy słusznie podnosiły, że przy kierowaniu osoby do domu pomocy społecznej konieczne jest badanie aktualnych okoliczności sprawy i z tego względu ww. orzeczenie, ani stanowiąca jego podstawę opinia psychologiczna, nie mogą mieć znaczenia dla skierowania skarżącego obecnie do domu opieki. Również Sąd nie zgadza się z twierdzeniem skargi, że ww. postanowienie może stanowić podstawę do umieszczenia skarżącego przez jego opiekuna prawnego w domu opieki. Powyższe stanowisko Sądu wynika z dokonania kompleksowej wykładni przepisów art. 38 u.o.z.p., uwzględniającej zmiany, jakie zostały dokonane w jego treści od czasu wydania postanowienia z 21 czerwca 2010 r. Należy bowiem zauważyć, że w dacie wydawania tego postanowienia art. 38 u.o.z.p. stanowił, że osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Z kolei art. 39 ust. 1 u.o.z.p. stanowił, że jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić również kierownik szpitala psychiatrycznego, jeżeli przebywająca w nim osoba jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, natomiast nie wymaga dalszego leczenia w tym szpitalu (ust. 2). W myśl zaś ust. 3 jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. W 2017 roku doszło jednak do istotnej zmiany ww. przepisów, dokonanej ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 2439) z dniem 1 stycznia 2018 roku. W szczególności istotnej zmianie uległa treść art. 38 u.o.z.p. Mianowicie, zgodnie z ust. 1 tego artykułu, osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Z ust. 2 wynika, że przyjęcie do domu pomocy społecznej osoby, o której mowa w ust. 1, bez jej zgody a za zgodą jej przedstawiciela ustawowego wymaga orzeczenia sądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Do przepisu tego dodano także ust. 3, który stanowi, że przyjęcie do domu pomocy społecznej osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej całkowicie następuje za pisemną zgodą jej przedstawiciela ustawowego. Przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej całkowicie. (podkreślenie Sądu). Z kolei dodany ust. 4 stanowi, że jeżeli przyjęcie do domu pomocy społecznej dotyczy osoby małoletniej powyżej 16 roku życia lub osoby pełnoletniej całkowicie ubezwłasnowolnionej, zdolnej do wyrażenia zgody, jest wymagane również uzyskanie zgody tej osoby na przyjęcie. W przypadku sprzecznych oświadczeń w sprawie przyjęcia do domu pomocy społecznej tej osoby i jej przedstawiciela ustawowego, przyjęcie do domu pomocy społecznej wymaga orzeczenia sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Co zaś kluczowe dla ustalenia znaczenia postanowienia Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 21 czerwca 2010 r. dla niniejszej sprawy, do art. 38 u.o.z.p. dodano ust. 5, który przewiduje, że osoba, o której mowa w ust. 1, podlega okresowym badaniom stanu zdrowia psychicznego w zakresie uzasadniającym jej pobyt w domu pomocy społecznej. Badania przeprowadza się co najmniej raz na 6 miesięcy. Jak wynika z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej ww. zmiany, podstawowym celem projektowanej nowelizacji ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego było jej dostosowanie do zmienionych uwarunkowań prawnych będących konsekwencją orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 października 2012 r. w sprawie Kędzior przeciwko Polsce (skarga nr 45026/07) oraz wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie K. C. przeciwko Polsce (skarga nr 31199/12). W wyrokach tych Trybunał uznawał, że przymusowy pobyt w domu pomocy społecznej stanowi pozbawienie wolności w rozumieniu art. 5 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.(Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. .284 ze zm.). Po pierwsze, Trybunał zauważył, że zarządzający domem pomocy społecznej sprawowali całkowitą i skuteczną kontrolę nad leczeniem, opieką, miejscem zamieszkania i poruszaniem się skarżącego, jak również kontrolowali pozostałą do jego dyspozycji część renty inwalidzkiej. Po wtóre zaś – mimo tego, że skarżący był ubezwłasnowolniony, był on zdolny do wyrażania opinii w zakresie swojej sytuacji i nigdy nie wyraził zgody na umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Nie wyklucza odpowiedzialności państwa to, że z wnioskiem o umieszczenie w domu pomocy społecznej wystąpił opiekun skarżącego, skoro sam dom pomocy społecznej był instytucją państwową. Europejski Trybunał Praw Człowieka w dalszej kolejności stwierdził, że obowiązujący wówczas stan prawny regulujący umieszczanie w domach pomocy społecznej osób całkowicie ubezwłasnowolnionych nie zapewniał niezbędnych gwarancji. Mając na uwadze powyższe, a w szczególności brak ciągłej oceny stanu zdrowia psychicznego skarżącego, Trybunał uznał, że umieszczenie skarżącego w domu pomocy społecznej nie zostało zarządzone w zgodzie z procedurą określoną prawem, a zatem jego pozbawienie wolności nie było uzasadnione przez art. 5 ust. 1 lit. e Konwencji. Trybunał w sprawie tej stwierdził również naruszenie art. 5 ust. 4 Konwencji z uwagi na brak zaangażowania sądu, na jakimkolwiek etapie, w kwestię umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej. W tego rodzaju przypadku prawo polskie nie przewidywało automatycznej sądowej kontroli zgodności z prawem umieszczenia i przetrzymywania osoby w tego rodzaju instytucji. Ponadto nie istniała możliwość zainicjowania jakiejkolwiek procedury kontrolnej przez zainteresowanego, będącego osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Skarżący był zatem pozbawiony możliwości niezależnego wniesienia środka prawnego o charakterze sądowym, celem zakwestionowania jego przymusowego odosobnienia. Również w sprawie K.C. przeciwko Polsce Trybunał stwierdził naruszenie art. 5 Konwencji w związku z umieszczeniem skarżącej w domu opieki społecznej wbrew jej woli uznając, że polskie prawo nie przewidywało obowiązku systematycznej oceny stanu zdrowia osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, a w niniejszej sprawie same władze krajowe nie podejmowały żadnych kroków w celu badania, czy dalsze pozbawienie wolności skarżącej w domu pomocy społecznej jest niezbędne. W związku z powyższymi wyrokami ustawodawca zdecydował się na zmiany art. 38 u.o.z.p., w szczególności dodano obowiązek okresowego badania stanu zdrowia psychicznego osoby małoletniej powyżej 16 roku życia lub osoby pełnoletniej całkowicie ubezwłasnowolnionej, zdolnej do wyrażenia zgody, w zakresie uzasadniającym jej pobyt w domu pomocy społecznej, co najmniej raz na 6 miesięcy, który to termin – zdaniem ustawodawcy - uwzględnia zarówno przesłanki medyczne związane z pobytem osoby skierowanej do domu pomocy społecznej, jak i sytuację tej osoby. Z kolei na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt K 31/15, przepis art. 38 u.o.z.p. utracił moc w zakresie, w jakim nie przewiduje czynnego udziału osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej w sprawach o uzyskanie przez jej opiekuna zezwolenia sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o umieszczenie tej osoby w domu pomocy społecznej. Natomiast przepis art. 41 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z ww. wyrokiem, utracił moc w zakresie, w jakim pomija uprawnienie osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, umieszczonej w domu pomocy społecznej za zgodą jej opiekuna, do domagania się weryfikacji podstaw jej przebywania w domu pomocy społecznej. Jak wyjaśniono dalej w uzasadnieniu projektu zmian u.o.z.p., przyjęte w projekcie rozwiązania oznaczają wprowadzenie konieczności sądowej kontroli tego rodzaju skierowań. W świetle proponowanej regulacji nie będzie możliwe skierowanie do domu opieki społecznej osoby bez jej zgody albo stosownego orzeczenia sądu. Konsekwencją tej zasadniczej w stosunku do dotychczasowego stanu prawnego zmiany będą dalsze propozycje nowelizacji innych przepisów ustawy. Na podstawie regulacji proponowanej w art. 41, osoba przyjęta do domu pomocy społecznej, w tym również osoba ubezwłasnowolniona, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę – mogą występować do sądu opiekuńczego z wnioskiem o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Jednocześnie nowelizowana regulacja stanowi, że z wnioskiem o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej może wystąpić także kierownik domu pomocy społecznej, jeżeli uzna, że zmieniły się okoliczności uzasadniające orzeczenie o przyjęciu osoby do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Przepis został również uzupełniony o procedurę zniesienia obowiązku przebywania w domu pomocy społecznej wobec osoby, która nie wyraża zgody na dalsze przebywanie w domu pomocy społecznej i nie została do niego przyjęta na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego (zob. uzasadnienie druku sejmowego VIII.1847, dostępny na https://www.sejm.gov.pl/). Mając na uwadze ww. nowelizację należy stwierdzić, że wprowadzony w 2018 r. obowiązek weryfikacji stanu zdrowia psychicznego osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, w zakresie uzasadniającym jej pobyt w tym domu, przemawia za tezą, iż orzeczenie sądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej nie jest wykonalne w każdym czasie i ulega swoistemu "przedawnieniu", w tym sensie, że musi ono zostać wykonane najpóźniej w terminie 6 miesięcy, ponieważ po tym czasie weryfikacji podlega to, czy nadal istnieją przesłanki do pobytu osoby w domu pomocy społecznej. Należy bowiem zgodzić się z tezami wyrażonymi w przytoczonych wyrokach ETPCz, że umieszczenie w domu pomocy społecznej to swoiste pozbawienie wolności. Wskazuje na to m.in. treść art. 55 ust. 2a-2i u.p.s. Przepisy te stanowią, że dom pomocy społecznej może określić zasady zgłaszania przez mieszkańców domu personelowi tego domu wyjść poza jego teren. W przypadku gdy brak opieki zagraża życiu lub poważnie zagraża zdrowiu mieszkańca domu będącego osobą z zaburzeniami psychicznymi, dyrektor lub kierownik tego domu może ograniczyć możliwość samodzielnego opuszczania przez tego mieszkańca terenu domu pomocy społecznej na podstawie zaświadczenia lekarza wydanego na czas oznaczony, nie dłuższy niż 6 miesięcy, wskazującego zasadność takiego ograniczenia. Natomiast za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie w zakresie ograniczenia możliwości samodzielnego opuszczania terenu domu pomocy społecznej przez jego mieszkańca odpowiedzialność ponosi podmiot prowadzący dom pomocy społecznej lub, w przypadku domu pomocy społecznej prowadzonego na zlecenie, odpowiedzialność solidarną ponoszą jednostka samorządu terytorialnego oraz podmiot prowadzący dom pomocy społecznej na jej zlecenie. Skoro w domach pomocy społecznej możliwe jest wprowadzenie takich zasad, które nakładać będą na jego mieszkańców obowiązek zgłaszania wyjść poza jego teren, a także możliwe jest czasowe ograniczenie możliwości samodzielnego opuszczania przez mieszkańca terenu domu pomocy, to niewątpliwie pobyt w domu pomocy społecznej może być traktowany jako ograniczenie wolności osobistej, zaś wolność osobista to dobro chronione Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W związku z tym wszelkie przepisy prawa, w tym przedmiotowe przepisy u.o.z.p., powinny być interpretowane przez pryzmat ww. aktów, a w konsekwencji przy rozważaniu terminowości orzeczeń związanych z umieszczeniem w domu pomocy społecznej należy przyjąć, iż powinny one być natychmiast wykonalne, jednak nie później niż w okresie 6 miesięcy, licząc od ich uprawomocnienia (lub nadania im klauzuli natychmiastowej wykonalności), gdyż po tym czasie konieczna jest weryfikacja stanu zdrowia osoby podlegającej umieszczeniu w zakresie uzasadniającym jej pobyt w domu pomocy społecznej (vide art. 38 ust. 5 u.o.z.p.). Jak już wskazano orzeczenie, na które powołuje się opiekun prawny skarżącego, zostało wydane w 2010 r. przed wprowadzeniem nowej treści art. 38 u.o.z.p. nakładającej obowiązek okresowych badań stanu zdrowia psychicznego osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej. Mając na uwadze fakt, że orzeczenie to przez 15 lat nie zostało wykonane, a w międzyczasie wprowadzono regulacje dające podstawy do tego, aby wykonalność orzeczeń sądów opiekuńczych w zakresie umieszczania osób chorych psychicznie, z upośledzeniem umysłowym lub ubezwłasnowolnionych całkowicie, w domach pomocy społecznej ograniczyć do maksymalnie 6 miesięcy, należało w niniejszej sprawie uznać, że orzeczenie z 21 czerwca 2010 r., sygn. akt III RNs 110/10 nie mogło stanowić podstawy do wydania przez organy administracji publicznej decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Orzeczenie to nie mogło stanowić podstawy do wydania takiej decyzji jeszcze z dwóch względów. Po pierwsze - należy zauważyć, że aktualnie, zgodnie z art. 38 ust. 3 i ust. 4 u.o.z.p., w odniesieniu do osób ubezwłasnowolnionych całkowicie, które wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie są zdolne do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie mają możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebują stałej opieki i pielęgnacji, sąd opiekuńczy nie wydaje zgody na umieszczenie takiej osoby w domu pomocy społecznej, lecz wydaje zgodę dla jego przedstawiciela ustawowego na wyrażenie przez niego zgody na przyjęcie osoby do domu pomocy społecznej. Innymi słowy, przedstawiciel ustawowy osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, aby wyrazić zgodę na przyjęcie tej osoby do domu pomocy społecznej, musi uzyskać od sądu opiekuńczego zgodę na wyrażenie takiej zgody. Co więcej, w świetle ust. 4, w przypadku osób ubezwłasnowolnionych całkowicie, zdolnych do wyrażenia zgody, wymagane jest uzyskanie także jej zgody. Tak więc opiekun prawny skarżącego nie mógł w oparciu o omawiane orzeczenie wnioskować o wydanie decyzji wykonującej to postanowienie i kierującej skarżącego do domu pomocy społecznej, bowiem nie stanowiło ono zgody sądu na wyrażenie przez opiekuna prawnego zgody na umieszczenie osoby ubezwłasnowolnionej w domu pomocy społecznej. Orzeczenie to miało inną prawnie treść oraz nie było skierowane do opiekuna prawnego, tylko do Dyrektora Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Starogardzie Gdańskim (on był wnioskodawcą w sprawie). Po drugie, orzeczenie to zostało wydane w 2010 r., czyli w okresie, kiedy skarżący nie został jeszcze ubezwłasnowolniony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący jest nie tylko osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, co wynika z zaświadczenia z 4 maja 2011 r., zgodnie z którym M.U. została ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego S.G., ale również osobą chorą psychicznie. Na powyższe wskazuje dokumentacja medyczna – orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 2 sierpnia 2024 r. z kodem 02-P, tj. choroby psychiczne; zaświadczenie lekarza psychiatry z 7 sierpnia 2025 r. m.in. z kodem F10.2 – zaburzenia psychiczne i zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu; zaświadczenia lekarza psychiatry z 3 lutego 2010 r. – zespół zależności alkoholowej. W związku z tym nie budzi wątpliwości Sądu, że do skarżącego zastosowanie ma przepis art. 38 u.o.z.p. oraz przedstawiona przez Sąd wykładania tej regulacji po jej nowelizacji z 24 listopada 2017 r. Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że choć orzekające w sprawie organy nie uzasadniły prawidłowo swojego stanowiska w tym zakresie, to ostatecznie słusznie przyjęły, że przedkładane przez opiekuna prawnego skarżącego orzeczenie Sądu z 2010 r., a także dokumentacja psychologiczna poprzedzająca jego wydanie, nie mogły aktualnie stanowić podstawy do skierowania skarżącego w drodze decyzji administracyjnej do domu pomocy społecznej. Nie było możliwości wydania decyzji z art. 54 w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.s. o skierowaniu skarżącego do domu pomocy społecznej w oparciu o omawiane powyżej orzeczenie sądu opiekuńczego, gdyż w aktualnym stanie prawnym, na podstawie którego orzekają organy, przed złożeniem wniosku w tej sprawie opiekun prawny ubezwłasnowolnionego całkowicie skarżącego zobowiązany był uzyskać jedno z poniższych orzeczeń sądy powszechnego: - aktualnego orzeczenia sądu opiekuńczego wyrażającego zgodę dla przedstawiciela ustawowego skarżącego na wydanie przez przedstawiciela pisemnej zgody na przyjęcie skarżącego do domu pomocy społecznej (art. 38 ust. 3 i ust. 4 u.o.z.p.), w przypadku gdy skarżący również wyrażałby zgodę na umieszczenie w domu pomocy społecznej (oczywiście jedynie w przypadku gdy skarżący jest zdolny do wyrażenia zgody); - jeżeli skarżący jest zdolny do wyrażenia zgody (na co zdają się wskazywać dokumenty zgromadzone w tej sprawie, choć żaden z organów tej kwestii nie badał), wymagane jest również uzyskanie zgody skarżącego na przyjęcie; dlatego też w przypadku sprzecznych oświadczeń w sprawie przyjęcia do domu pomocy społecznej skarżącego i jego przedstawiciela ustawowego, przyjęcie do domu pomocy społecznej wymaga orzeczenia sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego (art. 38 ust. 4 u.o.z.p.); - jeżeli skarżący - ze względu na swój stan psychiczny, nie jest zdolny do wyrażenia na to zgody, również wymagane jest orzeczenie sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu pomocy społecznej (art. 39 ust. 3 u.o.z.p.). Żadnym z takich orzeczeń wnioskujący opiekun prawny skarżącego nie dysponował, wobec czego rozpatrujące ten wniosek organy nie mogły skierować skarżącego do domu pomocy społecznej. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący nie był pytany o zgodę na umieszczenie go w domu pomocy społecznej, jak również opiekun prawny na rozprawie oświadczył, że nie rozmawiał z nim na temat umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Tymczasem z art. 3 pkt 4 u.o.z.p. wynika, że zgoda w rozumieniu przepisów ustawy, oznacza swobodnie wyrażoną zgodę osoby z zaburzeniami psychicznymi, która - niezależnie od stanu jej zdrowia psychicznego - jest rzeczywiście zdolna do zrozumienia przekazywanej w dostępny sposób informacji o celu przyjęcia do szpitala psychiatrycznego, jej stanie zdrowia, proponowanych czynnościach diagnostycznych i leczniczych oraz o dających się przewidzieć skutkach tych działań lub ich zaniechania. W ocenie Sądu odpowiednio tę definicję zgody należy zastosować do wykładni pojęcia zgody z art. 38 ust. 4 i art. 39 ust. 3 u.o.z.p., W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, wydanie przez organy decyzji zgodnej z żądaniem opiekuna prawnego, przy całkowitym braku udziału skarżącego w tej procedurze, w oparciu o orzeczenie wydane 15 lat temu w innym stanie prawnym i faktycznym (w szczególności inny wnioskodawca; skarżący nie był jeszcze ubezwłasnowolniony), nie gwarantującym należycie poszanowania podstawowego prawa człowieka, jakim jest prawo do wolności osobistej, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, w tym art. 31 Konstytucji RP oraz art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W związku z tym, niezależnie od tego, że istotnie w toku postępowania organy dopuściły się uchybień procesowych w zakresie uwzględnienia aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz dokumentacji medycznej przedkładanej przez opiekuna ustawowego, organy nie miałyby podstaw do skierowania skarżącego, jako osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, do domu pomocy społecznej, ze względu na brak jednego z ww. orzeczeń sądu opiekuńczego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaś tylko tego rodzaju naruszenie, a nie każde naruszenie przepisów postępowania, daje podstawę do uchylenia kontrolowanej decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast kontrola sądowa wykazała, że w okolicznościach faktycznych sprawy, zgodnie z przedstawioną wykładnią art. 38 u.o.z.p. w zw. z art. 54 i art. 59 ust. 1 u.p.s., nie został spełniony materialny warunek wydania decyzji o skierowaniu osoby ubezwłasnowolnionej do domu pomocy społecznej, jaką jest aktualne orzeczenie sądu opiekuńczego. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.