II SA/Gd 712/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku w dniu 25 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2023 r., nr SKO Gd/1325/23 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 712/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 14 lutego 2024 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 lipca 2023 r., nr SKO Gd/1325/23 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Odpis sentencji wyroku oddalającego skargę został doręczony skarżącej 19 lutego 2024 r. Termin 7 dni do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, upłynął zatem 26 lutego 2024 r. W dniu 5 marca 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wnosząc jednocześnie o zwolnienie jej z opłaty w tym zakresie, a także wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku wyjaśniła, że po otrzymaniu wyroku wysłała go do męża, który nie mieszka wraz z nią, a odpowiedź uzyskała przesyłką pocztową otrzymaną w piątek 1 marca 2024 r. Do wniosku załączono kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej przez J. K. w placówce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również zadośćuczynieniu potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (np. do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym stanowi art. 85 p.p.s.a. Negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może uniknąć poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a. to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Odnosząc powyższe wymogi do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminowi świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżąca została prawidłowo pouczona w piśmie dołączonym do sentencji wyroku, że zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku może zostać sporządzone na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. Skarżącą pouczono także, że złożenie w terminie ww. wniosku jest warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej a wniosek złożony po upływie wskazanego terminu 7 dni jest bezskuteczny (k. 31 akt sądowych). Skarżąca, mając wiedzę o zasadach prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, w tym o sposobie procedowania po wydaniu wyroku pod nieobecność skarżącego, dbając właściwie o swój interes w postępowaniu, zwłaszcza w trudnej sytuacji rodzinnej, w której pozostaje, powinna była podjąć działania zmierzające do zapoznania się z wydanym rozstrzygnięciem oraz pozwalające jej na terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W szczególności, w okolicznościach sprawy, nic nie wskazuje na to, by nie było możliwe telefoniczne skomunikowanie się z mężem, które zapewnia bezpośredniość kontaktu i ewentualnej informacji zwrotnej. W takiej sytuacji, prowadzenie przez skarżącą korespondencji listownej z mężem na temat otrzymanego odpisu sentencji wyroku poprzez nadanie jej w placówce pocztowej przesyłką poleconą nie stanowi, uzasadniającej przywrócenie wnioskowanego terminu, przeszkody w dokonaniu czynności procesowych w postępowaniu sądowym niezbędnych do ochrony jej praw, o których została prawidłowo pouczona. Nie jest to bowiem przeszkoda w terminowym złożeniu wniosku, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Co więcej, skarżąca mogła złożyć wniosek samodzielnie, zaś by skorzystać z pomocy męża, mogła udzielić mu wcześniej pełnomocnictwa lub upoważnić go do odbioru korespondencji, jak to uczyniła - jednakże dopiero składając wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia. Już na marginesie zatem wskazać należy, o czym też była mowa powyżej, że ze złożonego wniosku nie wynika, by skarżąca nie miała możliwości podjęcia innego sposobu skontaktowania się z mężem, jak choćby telefoniczne, osobiście czy za pośrednictwem osób trzecich. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła dochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw oraz, że spóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z przyczyn, których skarżący w żaden sposób nie mógł ani przewidzieć, ani przezwyciężyć, tj. braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.